Ιστορία, Πολιτισμός - Βιβλία - Ιστορία - Θεωρία

Η σιωπή για το ’21

171776-221672-39b

Του Απόστολου Διαμαντή

Ένα μάλλον πρωτοφανές στοιχείο χαρακτηρίζει την πανεπιστημιακή μας εκπαίδευση σήμερα: η πλήρης σχεδόν σιωπή για το 1821 και η κατάργηση από όλα σχεδόν τα τμήματα Ιστορίας της διδασκαλίας αυτού του μαθήματος, που μέχρι πριν κάποια χρόνια ήταν φυσικά υποχρεωτικό. Είναι εντυπωσιακό το γεγονός, πως μετά την αποχώρηση του καθηγητή Βασίλη Σφυρόερα από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, δεν εξελέγη  κανένας καθηγητής, εξειδικευμένος στην επανάσταση του 1821. Η θέση έμεινε- και μένει- κενή.

Μοιάζει απίστευτο, αλλά είναι γεγονός: σαν να ντρεπόμαστε για τον αγώνα της ανεξαρτησίας μας από τον τουρκικό ζυγό. Και έτσι το πρώτο εκπαιδευτικό ίδρυμα της χώρας αγνοεί το 21 και έχει μεταφέρει το μάθημα αυτό στον χώρο των επιλεγόμενων μαθημάτων, μαζί με άλλα πολλά.

Το μάθημα «Ελληνική Επανάσταση» παραμένει υποχρεωτικό μόνον σε δύο πανεπιστήμια, περιφερειακά: στο Ιόνιο και στο Πελοποννήσου. Το μάθημα υπάρχει επίσης ως προαιρετικό στο Αθηνών και στο ΑΠΘ, δηλαδή έχει υποβαθμιστεί εντελώς, ουσιαστικά έχει χαθεί, ενώ στο Πάντειο υπάρχουν κάποια μαθήματα που αναφέρονται σε κοινωνικές όψεις της εθνεγερσίας. Το μάθημα έχει καταργηθεί εντελώς σε όλα τα άλλα Πανεπιστήμια: Ιωαννίνων, Κρήτης, Θεσσαλίας, Θράκης και Αιγαίου, όπου δεν προσφέρεται καν.

Το ζήτημα είναι πρωτοφανές και σκανδαλώδες για την ακαδημαϊκή τάξη, διότι δεν μιλάμε για ένα οποιοδήποτε μάθημα ιστορίας, αλλά για την κορυφαία ιστορική στιγμή του Νεώτερου Ελληνισμού. Τι έχει μπει στη θέση αυτού του μαθήματος; Στο Πανεπιστήμιο Αθηνών διδάσκεται υποχρεωτικά η Οθωμανική Ιστορία και στο Πάντειο η Αλβανική! Είναι σαν να πηγαίνει κάποιος στο Χάρβαρντ και στην Σορβόνη και να μην διδάσκεται τη γαλλική ή την αμερικανική επανάσταση, αλλά μόνον την ιστορία της Γερμανίας και της Ρωσίας! Στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, επί παραδείγματι, μπορεί κανείς να βρει μαθήματα για την διατροφή επί Τουρκοκρατίας, αλλά δεν θα βρει πουθενά την Ελληνική Επανάσταση. Τα ίδια και χειρότερα συμβαίνουν σε όλα τα ιδρύματα, όπου το 21 απουσιάζει εντυπωσιακά. Είναι σαν να ντρεπόμαστε οι νεοέλληνες για την επανάσταση των προγόνων μας εναντίον του Σουλτάνου.
Γιατί λοιπόν η σιωπή του 21; Οι απαντήσεις στο ερώτημα αυτό ίσως να ανοίγουν ένα πολύ σοβαρό ζήτημα για την αυτοσυνείδηση του νέου ελληνισμού και κυρίως για την μεταπολιτευτική μας εκπαιδευτική κατάσταση. Πλησιάζοντας όμως στα 200 χρόνια από την Επανάσταση που συγκλόνισε τον κόσμο, θα πρέπει να επαναφέρουμε το 21 στη θέση που του αρμόζει.

Η ελληνική ιστοριογραφία το είχε διατυπώσει, από τον 19ο αιώνα ήδη, με εξαιρετική διαύγεια: η ελληνική επανάσταση δεν ήταν έργο κάποιων λογίων, αγροτών ή εμπόρων, δεν ήταν  προϊόν ξένης επέμβασης, ήταν έργο ελλήνων, των αρματολών, των επισκόπων, των εμπόρων, των λογίων, των προεστών, αυτών που μπήκαν «εις το μυστικόν της πατρίδος», που έλεγε και ο Μακρυγιάννης.

Ωστόσο η ελληνική επανάσταση παρουσιάστηκε τις τελευταίες 4 δεκαετίες- κάτω από την επίδραση του δημαρικού σχήματος περί νεοελληνικού διαφωτισμού- ως αποκλειστικό προϊόν της ίδρυσης σχολείων στην τουρκοκρατούμενη Ελλάδα, της εμπορικής ανάπτυξης του 18ου αιώνα και της επίδρασης των ευρωπαϊκών Φώτων. Ουσιαστικά η ελληνική επανάσταση αποδόθηκε εξ ολοκλήρου σε μια ετερόφωτη πραγματικότητα, τον Ευρωπαϊκό Διαφωτισμό και αυτό είναι μια ερμηνεία μονομερής και εσφαλμένη.

Αν κάποιος ανατρέξει στα έργα της τρέχουσας ελληνικής ιστοριογραφίας θα σχηματίσει την εντύπωση ότι στην Καλαμάτα δεν μπήκαν ένοπλοι, δεν μπήκε ο Πετρόμπεης με τον Κολοκοτρώνη, αλλά ο Συγγρός ή ο Σίνας από τη Βιέννη. Και θα υποθέσει βασίμως, ότι δεν συνεδρίασαν οι οπλαρχηγοί, οι πρόκριτοι και οι επίσκοποι στη σύσκεψη της Βοστίτσας, όπου αποφασίστηκε η εξέγερση, αλλά  οι λόγιοι του λεγόμενου Νεοελληνικού Διαφωτισμού!
Είναι μάλλον άχαρο βεβαίως να επανέρχεται κανείς σε πασίγνωστα γεγονότα. Αλλά δεν είναι επιτρεπτό να συνεχίζεται η σιωπή για το 21.  Υπό την έννοια αυτή το ενδιαφέρον του ίδιου του πρωθυπουργού για την επέτειο της ελληνικής επανάστασης και η ομιλία του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών είναι θετικό σημάδι και οι ενστάσεις που διατυπώθηκαν από κάποιους εντελώς άκομψα είναι ανεξήγητες.

Για τις αντιδράσεις αυτές ισχύει πάντα η κινέζικη παροιμία: «τα σκυλιά γαβγίζουν, το καραβάνι προχωρεί».

* Ο Απόστολος Διαμαντής είναι συγγραφέας

8 Σχόλια

  1. Ιωάννης Ράπος

    Η σιωπή για το ’21 είναι αυτονόητη για την πολιτική και πνευματική ελίτ της 3ης Ελληνικής δημοκρατίας διότι είναι ένα καθ’ εαυτό επικίνδυνο γεγονός για την ηγέτιδα τάξη. Ένας λαός ο οποίος, ενώ βρισκόταν σε ιστορική έκλειψη, εμπνεόμενος από την πίστη και την ιστορία του, πήρε τα όπλα και απελευθερώθηκε από τον δυνάστη του και επανεμφανίστηκε στο ιστορικό προσκήνιο, είναι ένας «επικίνδυνος» λαός για κάθε νέο επίδοξο δυνάστη, ξένο ή (και προπάντων) ντόπιο. Γι’ αυτό και έπρεπε και πρέπει η επανάσταση, ή τουλάχιστον οι αρχές που την ενέπνευσαν, να μειωθεί μέχρις εκλέιψεως από την συνείδηση του λαού ή να συνταυτιστεί με άλλα αίτια. Αίτια που σήμερα αντιπροσωπεύουν οι κρατούντες και οι κρατικοδίαιτοι διανοούμενοι του 8ωρου. Ένας λαός που έχει ζωντανό το βίωμα της επαναστατικής ένοπλης αυτοαπελευθερώσεώς του με βαρύ τίμημα αίματος, δεν θα ανεχθεί κανέναν να του περιορίσει την ελευθερία του.

    • ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ-ΠΑΤΡΑ

      ΝΑ ΜΗΝ ΞΕΧΝΑΜΕ ΟΤΙ ΟΙ ΚΡΑΤΙΚΟΔΙΑΙΤΟΙ ΑΥΤΟΙ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΙ ΕΙΝΑΙ ΑΡΙΣΤΕΡΟΙ
      ΚΑΙ ΤΟ ΜΙΣΟΣ ΠΟΥ Η ΙΔΕΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΧΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΕΘΝΟΣ,ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ,ΚΑΙ ΟΤΙΔΗΠΟΤΕ ΕΧΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΜΕ ΑΥΤΑ,ΤΟΥΣ ΣΠΡΩΧΝΕΙ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΑ ΝΑ ΔΕΧΤΟΥΝ ΝΑ ΥΠΗΡΕΤΗΣΟΥΝ ΤΟΥΣ ΚΡΑΤΟΥΝΤΕΣ.ΦΥΣΙΚΑ ΓΕΜΙΖΟΝΤΑΣ ΤΙΣ ΤΣΕΠΕΣ ΜΕ ΠΟΛΛΑ ΑΡΓΥΡΙΑ ΕΙΤΕ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΕΣ ΘΕΣΕΙΣ Κ.Τ.Λ.

      ΓΙΑΤΙ ΛΟΙΠΟΝ Η ΣΙΩΠΗ ΓΙΑ ΤΟ ΄21;
      ΔΙΟΤΙ ΟΙ ΑΡΙΣΤΕΡΟΙ ΠΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥΝ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΑ ΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΙΜΙΟ
      ΒΡΗΚΑΝ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΝΑ ΒΓΑΛΟΥΝ ΤΟ ΜΙΣΟΣ ΤΟΥΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΘΝΙΣΜΟ,ΥΠΗΡΕΤΩΝΤΑΣ ΤΟΥΣ ΔΕΞΙΟΥΣ.
      ΓΙΑ ΤΕΤΟΙΑ ΚΑΤΑΝΤΙΑ ΜΙΛΑΜΕ.

      • Ιωάννης Ράπος

        Νομίζω ότι ποτέ δεν υπήρξε στην Ελλάδα ούτε πραγματική Δεξιά ούτε πραγματική Αριστερά. Υπήρχαν μόνο φατρίες εξουσίας που «φορούσαν» τους ιδεολογικούς μανδύες με τους οποίους προσδοκούσαν να πάρουν την εξουσία. Η πραγματική ιδεολογική διαστρωμάτωση δεν είναι κάθετη (αριστερά-κέντρο-δεξιά) αλλά οριζόντια: Πατριώτες, Διεθνιστές και κάτι ανάμεσα και βρίσκονται σε όλους τους πολιτικούς χώρους.

  2. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ-ΠΑΤΡΑ

    ΕΥΤΥΧΩΣ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΑΙ ΚΑΠΟΙΟΙ ΑΡΙΣΤΕΡΟΙ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΣΑΝ ΝΑ ΞΕΠΕΡΑΣΟΥΝ ΤΗΝ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΚΑΙ ΕΧΟΝΤΑΣ ΠΛΕΟΝ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΚΑΘΑΡΑ ΑΠΟ ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΕΣ ΕΜΜΟΝΕΣ,ΜΠΟΡΕΣΑΝ ΝΑ ΔΙΑΚΡΙΝΟΥΝ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ,ΜΕ ΟΠΟΙΑ ΚΑΛΑ Ή ΚΑΚΑ ΑΥΤΗ ΠΕΡΙΕΧΕΙ ΚΑΙ ΝΑ ΕΦΑΡΜΟΣΟΥΝ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ
    ,ΕΡΕΥΝΟΝΤΑΣ ΔΛΔ ΜΕ ΚΑΘΑΡΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΤΡΟΠΟ ΤΟ ΤΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ.
    ΟΠΩΣ Ο Γ.ΚΑΡΑΜΠΕΛΙΑΣ ΠΟΥ Η ΕΝΑΣΧΟΛΗΣΗ ΤΟΥ ΜΕ ΤΑ ΚΟΙΝΑ ΑΠΕΔΕΙΞΕ ΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΤΟΠΟ.

    • Θα κανω μια μικρη διευκρινηση εδω κυριε Αθανασιε.
      Θα πρεπει να ξερουμε οτι οι συγκεκριμενοι »αριστεροι» καθως και το συνολο της »αριστερας» ηγεσιας στην ελλαδα, δεν εχει καμια σχεση με τους αριστερους που πολεμησαν πραγματικα. Οταν η αριστερα ξεκινησε δυνατα στον καιρο της κατοχης αλλα και μετα, ΑΛΛΟΙ ηταν που μπηκαν μπροστα και εδωσαν τον αγωνα…. Αυτοι που ειναι τωρα στις ηγεσιες της αριστερας ειτε δεν ηταν αριστεροι τοτε, ειτε κρυβοντουσαν!!! Μετα απο τις αλλεπαληλες προδοσιες της ηγεσιας (που και αυτη κρυβοταν), η συντριπτικη πλειοψηφια των πραγματικων αριστερων αποχωρησε και τωρα βλεπετε αυτους που μεινανε…
      Κατα τα αλλα θα συμφωνησω με τον κυριο Ραπο.
      Ελπιζω συντομα να διαλυθουν και οι αριστερες και οι δεξιες παρωπιδες στην ελλαδα ωστε ολοι μαζι να μπορεσουμε να προχωρησουμε στην επιλυση των προβληματων μας που ειναι τοσο απλα…και χρειαζονται πρακτικες και OXI ιδεολογικες λυσεις.

  3. Μην αγχώνεστε φίλοι, το κατεστημένο μας προσφέρει σε αντάλλαγμα άφθονη ΄΄πνευματική τροφή΄΄! Έχουμε τον …..Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή, τον…..Καρανταγί
    τι χρειαζόμαστε τώρα την …..Επανάσταση των …..΄΄τυχοδιωκτών΄΄ που παρέσυραν τον λαό σε ΄΄ακραίες΄΄ συμπεριφορές?

  4. Αυτα τα περιεργα του προηγουμενου για την αριστερα και τα πανεπιστημια κλπ ειναι χωροφυλακιστικη δεξια εθνικοφρΩσυνη του Εμφυλιου.Αυτη η εθνικοφρωσυνη εχει για »πατριωτες» τον Τον Ιουστινιανο που εσφαξε τους Ελληνες,τον Γενναδιο που ελεγε οτι δεν ειναι Ελληνας ,αυτους τους παππαδες που ευθυνονται για τον χαλασμο των κλεφτων του Μορηα το 1806 Τον Γρηγοριο τον Ε που αφορισε την επανασταση ,τους Καλικαντζαρους στην Σαμο ΚΛΠ.
    Μετα οι ιδιοι »πατριωτες» ειχαν για προτυπα αυτους που δωσαν την Μικρασια στους τουρκους (τον δεξιο Γουναρη και την παρεα) τον Μεταξα που παρεδωσε στους Γερμανους το Ρουπελ το 1916 και επειτα αρνηθηκε να συμμετασχει στην μικρασια και μετα βεβαια οσους πολεμησαν τον κομμουνισμον(πλαι με τους Γερμανους βεβαιως βεβαιως) .Τελος το »κλου» τετοιων »πατριωτων» ηταν και οτι εδωσαν την Κυπρο στους Τουρκους ,αφου προηγουμενως πολεμησαν στην κορεα για το μεγαλειο του εθνους
    Τωρα οσο αφορα την Αριστερα (οχι την ροζ μεταλλαγμενη) εχει μιλησει για το 21 καιρο πριν τον σεβαστο κ.Καραμπελια.Λαμπρινος ,Ζευγος,Σκαριμπας και αλλοι.Η αριστερα λοιπον εχει τον Π.Καρατζα για ηρωα της επαναστασης ,τον Τσαγκαρη που σηκωσε πρωτος το λαβαρο της επαναστασηςκαι δολοφονηθηκε πισωπλατα απο κατι »πατριωτες».Το δε κλεφταρματολικι ξαναζησε με την αντισταση στην γερμανικη κατοχη.
    Τον τοπο αυτον και τον λαο τον υπερασπιστηκαν οι δημοκρατες ενω οι συντηρητικοι/ολιγαρχικοι/ακροδεξιοι ηταν απο την εποχη του πελοποννησιακου πολεμου(Συνεργασια σπαρτιατων -περσων βλεπε ισοκρατη πανηγυρικος) ξενοδουλοι και εχουν γραψει τομους με προδοσιες.
    Η Ρηξη και ο Καραμπελιας κανουν αξιοσεβαστη δουλεια αλλα δυστυχως αφηνουν χωρο παρερμηνειων προσπαθωντας πολλες φορες να κανουν μαθηματα πατριωτισμου σε πολιτικους χωρους με χιλιαδες νεκρους εξορισμενους και σακατεμενους για την αξιοπρεπεια και την λευτερια του λαου μας.

    • ναι οι επαναστάτες ήταν όλοι αριστεροί όπως κι ο Ιουστινιανός, ο Λεωνίδας κι ο Μιλτιάδης κλπ. Τα έχουμε πει αυτά: οι «καλοί» είναι πάντα αριστεροί ακόμα κι αν έζησαν αιώνες και χιλιετίες πριν το Μαρξ ενώ όλοι οι «κακοί» είναι δεξιοί και καπιταλιστές ακόμα κι όταν οι ίδιοι δηλώνουν κομμουνιστές όπως η Κινεζική ηγεσία, τα καθάρματα στη Β. Κορέα ή του Πολ-Ποτ κλπ.
      Αφού όμως είναι έτσι γιατί οι σημερινοί δηλωμένοι κι υπαρκτοί αριστεροί στην Ελλάδα τουλάχιστον στη συντριπτική τους πλειοψηφία απορρίπτουν τον Κων/νο Παλαιολόγο, το Λεωνίδα, τον Κολοκοτρώνη κλπ.; Κι ομιλώ για τα μέλη του Σύριζα και του ΚΚΕ (όχι δηλ. τους ψηφοφόρους) αλλά και των μικρότερων αριστερών κομμάτων καθώς και των αριστερών «νεολαιών» στα πανεπιστήμια κλπ. Γιατί αποκηρύσσουν τόσους ένδοξους παλαιούς «αριστερούς»;;; Μυστήριο! Μήπως για τον ίδιο λόγο που το ΚΚΕ στη χαραυγή του Ελληνοϊταλικού πολέμου του 1940 καλούσε το λαό να μη συμμετέχει στον «φασιστικό κι ιμπεριαλιστικό» στρατό του Μεταξά και να μην υπερασπισθεί την πατρίδα; Ή μήπως για τον ίδιο λόγο που ήθελε να αποσπάσει προς το τέλος του Εμφυλίου τη Β. Ελλάδα και τη Μακεδονία για να την προσφέρει δώρο στον Τίτο και στο Στάλιν; Αναρρωτιέμαι ρ εσύντροφοι, γιατί;

Αφήστε το σχόλιό σας

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*