Κοινωνία

To ’21 του κυρίου Αριστείδη Μπαλτά

unnamed

Των Γιώργου Καραμπελιά και Νικόλα Δημητριάδη

Ο νέος υπουργός Εθνικής Παιδείας, Αριστείδης Μπαλτάς, εξέδωσε μια ανακοίνωση προς τους καθηγητές των σχολείων, ενόψει της επετείου της 25ης Μαρτίου. Φοβούμενος μήπως η επέτειος φέρει «πλήξη» στους μαθητές, επεχείρησε να της προσδώσει ένα νέο νόημα. Και κατέληξε… στον Θάνο Βερέμη και τη θλιβερή σειρά «1821: η γέννηση ενός έθνους» του Σκάι… Ο κύριος Μπαλτάς προσπάθησε να διασκεδάσει την πλήξη των μαθητών υποστηρίζοντας ότι η ελληνική Επανάσταση υπήρξε… ένα «τέκνο του Διαφωτισμού», ότι ζήτησε ισότητα, αδελφότητα και ελευθερία, ότι ήρθε σε ρήξη με την αυτοκρατορική και θεολογική τάξη του Μεσαίωνα (την «καθαγιασμένη καθεστηκυία τάξη»), ότι ο στόχος της ήταν, όχι βέβαια η εθνική απελευθέρωση αλλά η πολιτειακή αλλαγή… Να φύγει ο Σουλτάνος, δηλαδή, για να κυβερνήσει ο… «κυρίαρχος λαός»…
Κλασικός αστικός φιλελευθερισμός, λοιπόν, πασπαλισμένος με ολίγον πολυπολιτισμό και ανεκτικότητα (ως απαραίτητα, πλέον, συμπληρώματα του πρώτου). Είναι λογικό, πως, θέτοντας το ’21 σε ένα τέτοιο πλαίσιο, το μοναδικό παράλληλο γεγονός που θα μπορούσε να σκεφτεί ο κύριος Μπαλτάς ήταν η αμερικανική Επανάσταση. Το ίδιο, δηλαδή, που συνέβη και με τον κύριο Βερέμη, ο οποίος εμπνεύστηκε τη σειρά του Σκάι από την «αμφιλεγόμενη» αμερικανική ταινία «Birth of a nation»…
Υποθέτουμε πως ο κύριος Αριστείδης βρέθηκε μπροστά σε ένα δίλημμα. Είτε να εκφράσει ανοιχτά τις απόψεις των ιδεολογικών «συντρόφων» του και να καταγγείλει το ’21 ως μία επίθεση αιμοσταγών καθυστερημένων τσομπάνων ενάντια στην ανεκτική πολυπολιτισμική οθωμανική Αυτοκρατορία (κάτι το απαγορευτικό, καθότι είναι πλέον κυβέρνηση), είτε να μιλήσει για το πραγματικό ’21 του λαού: το ’21 της κλεφτουριάς, του Ρήγα και του Υψηλάντη, του κλήρου, το ’21 των δημοτικών τραγουδιών και των θρήνων της Άλωσης (επίσης απαγορευτικό, καθότι είναι ύποπτο κρυπτοεθνικισμού). Το ’21 που συνέχιζε την επανάσταση του Διονύσιου Σκυλόσοφου, το 1610, τα Ορλωφικά, το 1770, τον Λάμπρο Κατσώνη, το 1792, την κλεφτουριά και τους Σουλιώτες, τους οποίους βέβαια δεν τολμά καν να αναφέρει για να μη δυσαρεστήσει τη φίλη του, κυρία Ψιμούλη (αυτή που θεωρούσε τις Σουλιώτισες συνωστισμένες στο Ζάλογγο). Μπροστά σε αυτό το τρομακτικό ιδεολογικό δίλημμα, προτίμησε το ασφαλές λιμάνι του φιλελεύθερου αστικού καθωσπρεπισμού. Διαφωτισμός, ευρωπαϊσμός, δημοκρατία, ανεκτικότητα. Ρίχνει και τη φράση «we the people» και καθαρίσαμε. Θα μπορούσε να κλείσει το κείμενό του με την ατάκα του Θάνου Βερέμη: «Το ’21 ήταν ένα εκσυγχρονιστικό γεγονός», ώστε να καταστήσει πιο ξεκάθαρες τις πολιτικές συνεπαγωγές της ανακοίνωσής του.
Και όμως, οι άνθρωποι που τότε ήρθαν σε επαφή με τον ευρωπαϊκό Διαφωτισμό, όπως ο Ρήγας, τον οποίο αναφέρει, δεν έμειναν απλοί αντιγραφείς των ιδεολογικών ρευμάτων της Ευρώπης αλλά επιχείρησαν να τα συνθέσουν με την ελληνική παράδοση. Δεν έδωσαν στην Επανάσταση μόνο κοινωνικό ή μόνο εθνικό περιεχόμενο, αλλά και τα δύο ταυτόχρονα. Δεν περίμεναν να διώξουν τον Σουλτάνο για «να γίνουν λαός». Ήταν ήδη λαός και έθνος από τα χρόνια του Βυζαντίου και στις κοινότητες της Τουρκοκρατίας. Το ελληνικό έθνος δεν γεννήθηκε το 1821, όπως μας λέει ο κύριος Αριστείδης σε μια κυριολεκτικώς σκανδαλώδη συνηγορία του με το εθνομηδενιστικό ρεύμα. Διαβάζουμε στην εγκύκλιο του: «Όπως και με το πρώτο Σύνταγμα της Αμερικής, έτσι και τώρα, με το πρώτο σύνταγμα της επαναστατημένης Ελλάδας, ένας λαός ή ένα έθνος εγκαινιάζει την ύπαρξή του» (sic!).
Έτσι λοιπόν, το ελληνικό έθνος εγκαινιάζει την ύπαρξή του με την επανάσταση! Αυτά τα ακραία εθνομηδενιστικά μας προτείνει ο υπουργός Παιδείας «και θρησκευμάτων», κύριος Μπαλτάς.
Επί πλέον, αν ήθελε να αποφύγει «εθνικολαϊκές», όπως τις λένε οι φιλελεύθεροι, αναφορές στο 1821 και να αναφερθεί στη «διεθνιστική» του διάσταση, θα μπορούσε, αντί για τις Η.Π.Α., να αναφερθεί στη χώρα των απελεύθερων σκλάβων, Αϊτή, που πρώτη στον κόσμο αναγνώρισε επίσημα το νέο ελληνικό κράτος και έστειλε εθελοντές να πολεμήσουν στην Ελλάδα. Θα μπορούσε να υπενθυμίσει πως το νέο αυτό κράτος έδωσε πολιτικό άσυλο σε όλους τους διωκόμενους επαναστάτες του 1848. Θα μπορούσε να κάνει μία σύνδεση με άλλα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα, όπως, στη γειτονιά μας, των Κούρδων. Να συνδέσει το Μεσολόγγι με το Κομπάνι. Όχι την Αθήνα με την Ουάσιγκτον.
Γιατί όμως δεν συγκρίνει την ελληνική Επανάσταση ούτε καν με τη Γαλλία ή τη γαλλική επανάσταση, όπως έκαναν μέχρι τώρα οι φίλοι του; Όχι μόνο διότι δείχνει ιδιαίτερη αγάπη στους Αμερικανούς, και είναι μία ακόμα ευκαιρία να τους γλείψει, αλλά διότι βέβαια και στη Γαλλία προϋπήρχε αδιαμφισβήτητα ο γαλλικός λαός και το γαλλικό έθνος, ενώ στην Αμερική μόλις συγκροτούνταν αυτό από ένα πλήθος μεταναστών. Έτσι λοιπόν, το παλαιότερο έθνος της Δύσης, οι Έλληνες, ταυτίζεται με το νεώτερο, τους Αμερικανούς! Και η επανάσταση του παλιότερου έθνους ταυτίζεται με εκείνη του νεώτερου.
Στο κάτω-κάτω της γραφής, καθ’ ότι υπουργός Εθνικής Παιδείας, θα μπορούσε να κλείσει την επιστολή του με τη φράση του Πατροκοσμά του Αιτωλού:

Χρέ­ος ἔ­χουν ἐ­κεῖ­νοι ὁ­ποῦ σπου­δά­ζουν, να μὴ τρέ­χουν εἰς ἀρ­χον­τι­κὰ καὶ αὐ­λὰς με­γά­λων καὶ να μα­ται­ώ­νω­σι τὴν σπου­δὴν τους, δι­ὰ νὰ ἀ­πο­κτή­σουν πλοῦ­τον καὶ ἀ­ξι­ώ­μα­τα, ἀλ­λὰ νὰ δι­δά­σκω­σι μά­λι­στα τὸν κοι­νὸν λα­όν, ὁ­ποῦ ζῶ­σι μὲ πολ­λὴν ἀ­παι­δευ­σί­αν καὶ βαρ­βα­ρό­τη­τα.

Κο­σμᾶς Αἰ­τω­λὸς*

Μια τέτοια παραίνεση θα ήταν ιδιαίτερα ταιριαστή στις σημερινές συνθήκες της παρακμής που βιώνουμε και σίγουρα πιο χρήσιμη στους νέους μαθητές από το «we the people» του αμερικάνικου Συντάγματος…

*Από το κείμενο του Γιώργου Καραμπελιά, «Η παράδοση του λαϊκού φωτισμού και ο Κοσμάς ο Αιτωλός», δημοσιεύτηκε στον νέο Ερμή τον Λόγιο τ.11.

repousi

16 Σχόλια

  1. Ο Καραγκιόζης τυφλός:
    https://www.youtube.com/watch?v=OECs8z4gwMM
    Ο Καραγκιόζης στη γιουροβίζιον:
    https://www.youtube.com/watch?v=yHYELG3JZRQ
    και άλλα…. γιουρούσια χωρίς σχόλια!

  2. Και μιας και το ρίξαμε στ’… αμερικάνικα, here is the opening statement of the first Greek constitution:

    http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5a/1st_greek_constitution.jpg

    Που είναι το «We the People»;;; Εγώ αυτό που βλέπω είναι…. «Εν Ονόματι της Αγίας και Αδιαιρέτου Τριάδος»….

    Ή μήπως κι αυτό είναι ψέμα;

    Κι ο Σταυρός ο Ελληνικός ο ισοσκελής πάνω στις Σημαίες αντί για τα πεντάλφα στην αμερικανική τι θα γίνει; Θα μας τον βγάλει κι αυτόν ο Μπαλτάς & Σία;;;;

  3. Μ Κοντογιάννη

    …όταν συγχέεται ο εθνικισμός με τον πατριωτισμό και ο νεοραγιαδισμός με τον κοσμοπολιτισμό, η ελευθερία με την ασυδοσία και η έλλειψη σεβασμού με προοδευτισμό, είναι λογική παρενέργεια να υπάρχει Υπουργείο Πολυεθνικής Παραπαιδείας…

  4. Χριστος Μαργαριτης

    Αφου λεμε για Αμερικη και 1821,ας δουμε τι γραφει η ανακοινωση του Κερρυ:

    http://www.state.gov/secretary/remarks/2015/03/239706.htm

    Men and women from Athens to Kalamata have also forged a rich tradition on American soil

    Αμερικανος βεβαια,δικαιολογειται να μην γνωριζει την..γεωγραφια

  5. αν δεν κάνω λάθος ο Μπαλντάς κλίνει τη ανακοίνωσή του έτσι
    «…Και στην προμετωπίδα του «Προσωρινού Πολιτεύματος της Ελλάδος», που συντάχθηκε στην Πρώτη Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου, το 1822, διαβάζουμε: «το Ελληνικόν Έθνος, το υπό την φρικώδη Οθωμανικήν δυναστείαν μη δυνάμενον να φέρη το βαρύτατον και απαραδειγμάτιστον ζυγόν της τυραννίας και αποσείσαν αυτόν με μεγάλας θυσίας, κηρύττει σήμερον διά των νομίμων παραστατών του, εις Εθνικήν, συνηγμένων Συνέλευσιν, ενώπιον Θεού και ανθρώπων, την πολιτικήν αυτού ύπαρξιν και ανεξαρτησίαν».

    Όπως και με το πρώτο σύνταγμα της Αμερικής, έτσι και τώρα, με το πρώτο σύνταγμα της επαναστατημένης Ελλάδας, ένας λαός ή ένα έθνος εγκαινιάζει την ύπαρξή του. «Την πολιτικήν αυτού ύπαρξιν», αφού κάποιοι άνθρωποι αποφασίζουν πολιτικά να γίνουν λαός, και το διακηρύττουν «ενώπιον Θεού και ανθρώπων», αποτινάσσοντας κάθε λογής τυραννία που θα τους ήθελε υποταγμένους, απλούς υπηκόους…»…
    Τι θέλει άραγες να μας πει;

  6. Το 1821 κάποιοι…..΄΄λαικιστές΄΄ με ψέματα (όπως πχ για την Αόρατον Αρχήν και τις τεράστιες στρατιωτικές δυνάμεις που θα συνέδραμαν την Επανάσταση!), κόντρα στους ισχυρούς και τα προγνωστικά και φυσικά χωρίς …..plan B (!!!), κόντρα στις ΄΄συνετές΄΄συμβουλές΄΄ των …..΄΄φρόνιμων΄΄ οδήγησαν την Ελλάδα στην ελευθερία με τον μόνο τρόπο που αυτό ήταν δυνατό, με πολλές θυσίες και αίμα! Εύχομαι οι συμπατριώτες μας πέρα από τα…..ταρατατζούμ να στοχαστούν πάνω στα αληθή ηθικά διδάγματα αυτού του ένδοξου επεισοδίου της τρισχιλιετούς ιστορίας μας!

  7. Τόσο δύσκολο είναι να καταλάβουμε ότι με το πρώτο Σύνταγμα της Επιδαύρου γεννήθηκε η ελληνική πολιτική κοινότητα; Ότι υπάρχει κομβική διαφορά μεταξύ πολιτικής και πολιτισμικής κοινότητας; Πως όταν λέμε την πρώτη «λαό», τη δεύτερη τη λέμε «έθνος» και όταν λέμε την πρώτη «έθνος», τη δεύτερη τη λέμε «εθνότητα»; Βέβαια κάποιοι δεν θεωρούν και τόσο κοσμογονικό το γεγονός της ίδρυσης πολιτικής κοινότητας και προβάλλουν το επιχείρημα ότι το πρώτο ελληνικό εθνικό κράτος υπήρξε… το Βυζάντιο της ύστερης εποχής… Σαν να λέμε, τί υπήκοος του αυτοκράτορα τί πολίτης μιας συνταγματικής πολιτείας… τί επανάσταση των Ορλωφικών (με στόχο να αντικατασταθεί ο Σουλτάνος από Έλληνα ή έστω Ρώσο Μονάρχη) τί επανασταση του Εικοσιένα (με απανωτά Συντάγματα κλπ)… το ίδιο και το αυτό.

    • «Τόσο δύσκολο είναι να καταλάβουμε» ότι η θεωρία επανάσταση—>’έθνος’ ως πολιτική κοινότητα αποτελεί προβολή της αγγλοσαξωνικής ιστορικής εμπειρίας, πάνω στις εμπειρίες των άλλων εθνών –και άρα ασυγχώρητο ευρωκεντρισμό (για να μην πούμε ‘προβολή’ της πάλαι βρετανικής αυτοκρατορίας πάνω στις πραγματικότητες των λάων που είχε αποικιοποιήσει);

      Η ύπαρξη ενός έθνους δεν ταυτίζεται με την συγκρότηση πολιτικής κοινότητας, άρα, το να μιλούμε για έθνος μόνον όταν έχουμε συγκροτημένη πολιτική κοινότητα αποτελεί, ουσιαστικά, μια προβολή της θεωρίας πάνω στην ιστορική πραγματικότητα. Από την άλλη, το κινέζικο έθνος (αν πάρουμε στα σοβαρά τον Μέγγιο, και όχι τον Μπένεντικτ Άντερσον) αποτελεί ‘πολιτική κοινότητα’ από τον 5ο αιώνα π.Χ. οπότε και πρωτοδιατυπώνεται το δικαίωμα του λαού να ανατρέψει τον μονάρχη σαν η διακυβέρνησή του είναι άδικη, βάναυση και σκληρή.

      Όταν ένα έθνος είναι υπόδουλο καταφανώς δεν συγκροτεί πολιτική κοινότητα οποιουδήποτε τύπου, γιατί πολύ απλά είναι υ π ό δ ο υ λ ο και άρα δεν διαθέτει στα χέρια του, τα θεσμικά εργαλεία της αυτοδιάθεσής του. Ωστόσο, συγκροτείται ως πολιτική κοινότητα εν μέρει, μέσα από τις ελεύθερες κοινότητες που έχει εγκαθιδρύσει στα δύσβατα γεωγραφικά σημεία της οθωμανικής αυτοκρατορίας, εκεί όπου εξασθενεί η κυριαρχία του κατακτητή. ΚΑι βέβαια εντός της ‘διασποράς’. Είναι μια ‘πολιτική κοινότητα’ δικτυακού τύπου, ελλειπτική λόγω συγκυρίας, η οποία όμως δεν παύει να έχει συνείδηση της εθνικής της ιδιαιτερότητας, όπως αποδεικνύουν οι δεκάδες ιστορικές πηγές, που συστηματικά παρατίθενται την τελευταία εικοσαετία από τους αποδομητές των αποδομητών.

      Η σκέψη σας, αγαπητέ, αντόνη είναι ταξινομητικού τύπου και όχι αναλυτικού. Προφανώς, αν φτιάξει κανείς μια κατηγορία ‘έθνη’, όπου έθνη ορίζονται οι συνταγματικά κατοχυρωμένες πολιτικές κοινότητες δημοκρατικού τύπου, φιλελεύθερα πολιτισμικά ομοιογενή κράτη δικαίου, τότε στην εν λόγω κατηγορία θα εμπίπτουν μόνο τα έθνη που πληρούν αυτά τα κριτήρια. Αυτό μπορεί να γίνει, ωστόσο θα είναι μια ‘κατά συνθήκη’ παραδοχή ιστορικών και όχι λόγος πάνω στην Ιστορία.

      Άλλο ο ιστορικός λόγος, και άλλος ένας αυθαίρετος ταξινομητικός λόγος των ιστορικών δεδομένων πάνω σε ένα φύλλο Εξέλ.

      • Αγαπητέ Σκα-Πανκ, το δικό μου διακύβευμα, όπως πιστεύω και η ουσία της ανακοίνωσης του κ. Μπαλτά, αφορά το νεωτερικό φαινόμενο της συγκρότησης συνταγματικής πολιτικής κοινότητας. Οι «αποδομητές των αποδομητών» χαλάνε φαιά ουσία εμμένοντας στους όρους και στην προσπάθειά τους να αποδομήσουν εντελώς τους αντιπάλους τους, πέφτουν στο ολίσθημα να συγκρίνουν π.χ. την νεωτετική συνταγματική πολιτεία με την πολιτική κοινότητα του ύστερου Βυζαντίου ή τις ελληνικές κοινότητες της Τουρκοκρατίας. Και μετά ψάχνουμε γιατί οι Νεοέλληνες έχουν έλλειμμα πολιτικής παιδείας….

        Όσον αφορά στην περίφημη διαμάχη για τον ορισμό του έθνους, πιστεύω ότι οι μοντερνιστές δεν θα έσφαλλαν αν διαχώριζαν απλά τo πολιτισμικό ethnic group από το πολιτικό nation (κάτι που κάνει άλλωστε ο βασικός τους «αντίπαλος», ο εθνοσυμβολιστής Anthony Smith). Σφάλλουν γιατί θεωρούν πως ο εθνικισμός μαζί με την πολιτική κοινότητα-έθνος δημιούργησε και την ιδέα της εθνότητας. Τα γνωστά δηλ. ότι τάχα πριν το Διαφωτισμό οι Έλληνες είχαν αποκλειστικά θρησκευτική ταυτότητα, πλην ελαχίστων λογίων.

Γράψτε απάντηση στο Μιχάλης Τσολάκης Ακύρωση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*