Άρδην τ. 54, Κοινωνία

Διανομείς ταχυφαγείων

Με αφορμή την απεργία που κήρυξαν για σήμερα οι διανομείς ταχυφαγείων αναδημοσιεύουμε ένα σχετικό παλαιότερο κείμενο που είχε δημοσιευτεί στο Άρδην τ. 54 τον Ιούλιο του 2005. 

Του Παναγιώτη Κόρπα, Άρδην τ. 54 

Αφορμή γι’ αυτό το σημείωμα έγινε η μηχανοκίνητη διαδήλωση που προκήρυξαν άτομα που δουλεύουν με μοτοσυκλέτες. Έπ’ ευκαιρία, λοιπόν, θα ήταν χρήσιμο να σκεφτούμε τις διεκδικήσεις αυτών των εργαζομένων και απ’ την άλλη να διερευνήσουμε το πώς φτάσαμε ως εδώ ξεκινώντας από τη μεταπολίτευση, να δούμε ποια είναι η εργατική τάξη και οι εργαζόμενοι σήμερα και αν υπάρχει κρίση εκπροσώπησης. Δηλαδή ο Πρόεδρος της ΓΣΕΕ εκπροσωπεί το σύνολο της εργατικής τάξης και των εργαζόμενων ή ένα μέρος της;
Στη μεταπολίτευση έχουμε το νέο φαινόμενο του εργοστασιακού συνδικαλισμού το οποία νικήθηκε μεν κοινωνικά, όμως εκφράστηκαν κάποια αιτήματά του από το πρόγραμμα του ΠAΣOΚ, με την κατοχύρωση του δικαιώματος της συνδικαλιστικής δράσης στους χώρους εργασίας που συνέπειά της ήταν και η δημιουργία του ΟΒΕΣ.
Την περίοδο του Πα.Σο.Κ η ΓΣΕΕ εξέφραζε κατά ένα μεγάλο μέρος τον ευρύτερο δημόσιο τομέα και τους εργαζόμενους στις προβληματικές επιχειρήσεις, την «εξασφαλισμένη» εργατική δύναμη και ένα μικρό μέρος του ιδιωτικού τομέα κυρίως από κλαδικά-ομοιοεπαγγελματικά σωματεία.
Την ίδια στιγμή όπως πάντα οι βιομήχανοι ζητούσαν φτηνό εργατικό κόστος για διέξοδο από την κρίση. Έτσι έχουμε το εξής σκηνικό. Από την πλευρά της ΓΣΕΕ υπάρχει επιμονή στην στο 8ώρο κ.λ.π. και απ’ την άλλη υπάρχει μια προσπάθεια των εργοδοτών να σπάσουν αυτή την «ανελαστικότητα» με άλλους τρόπους. Έτσι κι αλλιώς, αυτό γινότανε μέσω της παραοικονομίας μιας και ένα κομμάτι των εργαζομένων δεν είχε τις εξασφαλίσεις της «επίσημης» εργατικής τάξης. Η ΓΣΕΕ έλεγε όχι στις πιέσεις των βιομηχάνων αλλά απ’ την άλλη δεν είχε ούτε τη δυνατότητα, ούτε το ενδιαφέρον να υπερασπιστεί αυτή τη μη εξασφαλισμένη εργατική τάξη.
Το 1985 μαζί με άλλους φίλους ξεκινήσαμε μια επιτροπή για την υπεράσπιση των Δικαιωμάτων των Ξένων εργατών. Κάναμε εκδηλώσεις, βγάζαμε ένα δελτίο και αυτό που θέταμε ως κύριο πρόβλημα ήταν ο κίνδυνος δημιουργίας ΔΙΠΛΗΣ ΑΓΟΡΑΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ. Βέβαια πηγαίναμε πολλές φορές στη ΓΣΕΕ τα δελτία αλλά αυτή κώφευε. Με την κατάρρευση του Ανατολικού Συνασπισμού η έλευση των ξένων εργατών στη πήρε τη μορφή χιονοστιβάδας. Επιτέλους οι εργοδότες βρήκαν το φτηνό εργατικό δυναμικό και οι κυβερνήσεις κάνανε τα στραβά μάτια γιατί είχαν κι αυτές να υλοποιήσουν τα Μεγάλα Έργα. Έτσι, η ΓΣΕΕ, χάνοντας ταυτόχρονα και τους εργαζόμενους στις προβληματικές επιχειρήσεις, βλέπει την ταξική της δύναμη να συρρικνώνεται παρόλο που διατηρεί τον θεσμικό της ρόλο. Από εκεί αρχίζει το ξήλωμα όλων των εργατικών κατακτήσεων της μεταπολίτευσης. Ο παραγωγικός ιστός συρρικνώνεται και επεκτείνεται ο τομέας των υπηρεσιών ιδιαίτερα του «ελεύθερου χρόνου» (καφετέριες, σουβλατζίδικα, μπαρ κ.λπ.) με ένα μεγάλο μέρος εργαζομένων να δουλεύουν εκεί χωρίς ωράριο και ανασφάλιστοι. Στα δε σούπερ μάρκετ γίνεται κανόνας η μερική απασχόληση.
Ποια είναι λοιπόν η εργατική τάξη σήμερα; Ένα μεγάλο πρόβλημα αυτού του κομματιού των εργαζομένων είναι ότι πολλοί απ’ αυτούς είναι ευκαιριακά εργαζόμενοι εν αναμονή άλλης εργασίας. Θ’ αναρωτηθεί κανείς γιατί πάνε σ’ αυτές τις δουλειές. Πρώτα από ανάγκη και ύστερα υπάρχει μια βιτρίνα ιδιαίτερα στις καφετέριες-μπαρ που για τους νέους ιδιαίτερα θεωρείται και λίγο «in». Υπάρχει δηλαδή μια φιλική σχέση, μια ταύτιση με το αφεντικό και περνάει πολύς καιρός ώσπου να ανακαλύψουν την άγρια εκμετάλλευση που υφίστανται, δουλεύοντας χωρίς ένσημα και με ακανόνιστη πληρωμή, μιας και όλες αυτές οι επαγγελματικές απόπειρες στο χώρο της διασκέδασης είναι συνήθως προβληματικές.
Ένα άλλο σημαντικό πρόβλημα είναι το επίπεδο συνείδησης που καθορίζεται απ’ την προσωρινότητα της εργασίας. Το κομμάτι αυτό των εργαζομένων αισθάνεται πως η μοίρα του είναι προσωρινή και κάνει υπομονή. Έτσι βλέπουμε τους διανομείς να τρέχουν ανάποδα στον δρόμο, γιατί δουλεύουν με το κομμάτι και όσα περισσότερα δέματα παραδώσουν τόσο περισσότερο θα πληρωθούν, διακινδυνεύοντας όντας ανασφάλιστοι, βάζοντας μάλιστα και κεφάλαιο τη μηχανή τους. Στα Ξενοδοχεία επίσης δουλεύουν αρκετοί πια με σύμβαση μιας ημέρας, με ένσημα μεν αλλά που στο σχόλασμα της μιας μέρας σου ανακοινώνουν αν θα δουλέψεις την επόμενη. Τούτο γίνεται άραγε με συναίνεση της Ομοσπονδίας τους; Γιατί αυτό το τόσο σημαντικό ζήτημα για τις εργασιακές σχέσεις, μια κατάσταση που θυμίζει εποχές της Πρωτομαγιάς του Σικάγο δεν έχει αναδειχθεί για να το μάθουμε όλοι; Επίσης, οι εργαζόμενοι στα σούπερ-μάρκετ δουλεύουν οκτάωρο με την λογική ότι θα τους δώσουν ρεπό- και βέβαια αυτό απαγορεύεται αλλά έτσι κι αλλιώς τους τρώνε και τα ρεπό. Είναι πρόβλημα να καταγγείλεις αυτά τα περιστατικά όταν είσαι ανοργάνωτος αλλά γιατί δεν καταγγέλλονται όταν απολύονται έστω εκ των υστέρων; Αυτό δείχνει ένα χαμηλότερο επίπεδο συνείδησης που θα αυξάνεται όταν οι εργαζόμενοι διαπιστώσουν πως ουδέν μονιμότερο του προσωρινού και αντιληφθούν πως αυτή είναι η μοίρα τους και πρέπει να διεκδικήσουν. Άλλωστε η πρωτοβουλία αυτών που δουλεύουν με μηχανές αυτό δείχνει, πως αισθάνονται δηλαδή ότι δεν πάει άλλο.
Είχα εκφράσει και παλαιότερα μια άποψη που έλεγε πως αφού οι εργασιακοί χώροι έχουν συρρικνωθεί και πλέον υπάρχουν επιχειρήσεις με πολύ λίγους εργαζόμενους θα μπορούσε να επανενωθεί ο διχασμένος εργαζόμενος στο χώρο κατοικίας και τα αιτήματά του να αποκτήσουν ένα ολιστικό περιεχόμενο εργασιακό-κοινωνικό -οικολογικό-τρόπου ζωής κ.λπ. Εύκολα στο Δήμο ή στην Κοινότητα θα μπορούσαν να συμμετέχουν και οι άνεργοι, οι μετανάστες και βέβαια οι εργαζόμενοι στην εξασφαλισμένη εργασία.
Ένας άλλος τρόπο είναι η συγκρότηση η ομοιοεπαγγελματική, με όπλο τη διαδήλωση που προβάλλει στην κοινωνία και το κράτος τα αιτήματά της. Έχουμε ένα παράδειγμα τέτοιας συγκρότησης, το κίνημα ενάντια στην παγκοσμιοποίηση, που είμαστε «Εμείς» ενάντια σ’ αυτούς. Ένα τέτοιο κίνημα μπορεί να έχει πολλούς που θα συμπαρασταθούν, χωρίς ν’ ανήκουν σ’ αυτά τα επαγγέλματα.
Το σημαντικότερο όλων όμως είναι να αντιληφθεί η εξασφαλισμένη εργασία που συνέχεια συρρικνώνεται πως αν δεν πάρει την πρωτοβουλία να άρει αυτή την τριχοτόμηση των εργαζομένων θα έχει την ίδια τύχη. Ήδη, κάτι τέτοιο φαίνεται στους καθηγητές, τους ωρομίσθιους, τους αναπληρωτές και τους μόνιμους όπου η διαδικασία της μονιμοποίησης εμποδίζεται ενώ στο μέλλον θα προκύψει και πρόβλημα με τους ήδη μόνιμους.
Ένα πρόγραμμα που θα ενοποιεί όλους τους εργαζόμενους μαζί και τους ξένους θα διεκδικεί και για τους άνεργους είναι ο μόνος δρόμος για να μην φτάσουμε σε εργασιακό μεσαίωνα και μείνουν στη συνδικαλιστική γραφειοκρατία μόνο τα άσπρα κολάρα.

Παναγιώτης Β. Κόρπας
Εκπαιδευτικός

Ένα Σχόλιο

  1. Φαντάσου ότι το άρθρο γράφτηκε (2005) σε καιρούς παχιών αγελάδων. Εδώ στο ίδιο το (αντιπαραγωγικό) δημόσιο έχει προ πολλού εδραιωθεί μια τυπική και άτυπη ιεραρχία εργαζομένων πολλών ταχυτήτων και προνομίων πλάι στις παλιές καλές κομματικές φατρίες της τσέπης, των ημετέρων και της λούφας, δεν συζητάμε για το εργασιακό χάος και την κωπηλασία στην «ελεύθερη» αγορά. Μόνο η αριστερά προσβλέπει ακόμα στους μετανάστες-προλετάριους (=δούλους) εργαζομένους, μήπως πάψουν ν’ακούνε τον ιμάμη τους και δεχτούν κλασική περί εργασίας κατήχηση.

Αφήστε το σχόλιό σας

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*