ΡΗΞΗ τ. 9

Η «αποπολιτικοποίηση» και το εναλλακτικό πρόγραμμα

Της Σύνταξης  ΤΕΥΧΟΣ 9

Η άνοδος του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία, έκφραση της έντονης «πολιτικοποίησης» όλων των μεταπολιτευτικών χρόνων, σήμανε παράδοξα και την αρχή του τέλους αυτής της «πολιτικοποίησης » που χαρακτήρισε τί μεταπολίτευση.

Η «ΑΠΟΛΙΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ»

Αυτή η «αποπολιτικοποίηση», ήδη αντικείμενο έρευνας διάφορων κονδυλοφόρων και «κοινωνιολόγων», φάνηκε έντονα στις φετινές δημοτικές εκλογές. Τέτοια αδιαφορία είχε καιρό να εμφανιστεί σε εκλογές, παρόλη την αντίστροφα έντονη «πολιτικοποίηση» πού θέλησαν να επιβάλλουν τα κόμματα σ’αυτές. Και αυτή η αποπολιτικοποίηση, δηλαδή η απομάκρυνση του κόσμου από την πολιτική αυταπάτη και … απάτη των κομμάτων εκδηλώνεται παντού. Οι πρωινές -«πολιτικές» – εφημερίδες κλείνουν και επιπλέει μόνο ο απογευματινός κιτρινισμός. Οι νέοι μαζεύονται πια στις συναυλίες ροκ και στα γήπεδα και όχι στις πολιτικές νεολαίες. Ακόμα και τα φεστιβάλ των νεολαίων αυτή τη χρονιά υπήρξαν κύρια χώροι «ευδαιμονισμού», ρεμπέτικου, τσίκνας από σουβλάκια και όχι πολιτικών συνθημάτων και συζητήσεων.

Μοιάζει παράδοξο, ένα χρόνο μετά μεγάλη «αλλαγή», να έχει κιόλας ξαπλωθεί ένα τέτοιο κλίμα «αποπολιτικοποίησης», ενώ υποτίθεται πώς η άνοδος του «ΠΑΣΟΚ-λαού» στην «εξουσία» θα σήμαινε μια νέα περίοδο «λαϊκές κινητοποίησης». Και όμως συνέβη το αντίστροφο. Και ή ενός χρόνου διακυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ δεν είναι άσχετη μ’αυτή την εξέλιξη βέβαια. Όταν γύρω από τα θέματα τής εσωτερικές πολιτικές, αποκλείεται κάθε λαϊκή κινητοποίηση, όταν οι περιβόητες εθνικοποιήσεις έγιναν μια τρύπα στο νερό, όταν η τιμαριθμική αναπροσαρμογή αποδείχνεται απάτη, όταν τίποτε σχεδόν δεν έχει αλλάξει στη ζωή των ανθρώπων με τη μεγάλη «αλλαγή», όταν στο πεδίο των εξωτερικών σχέσεων ΕΟΚ, NATO, Βάσεις, Κυπριακό εξακολουθούν να πορεύονται όπως και πριν τότε πράγματι η «αποθέωση» της πολιτικής αλλαγή αποδείχνεται σα να μη μοιάζει με καμιά αλλαγή στη ζωή των ανθρώπων. Αποτέλεσμα αυτού του «παράδοξου» είναι πως για ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΜΕΤΑ ΤΗ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ οι «αλλαγές» που συμβαίνουν στο επίπεδο της πολιτικής εξουσίας παίρνουν διαζύγιο με την πραγματική ζωή των ανθρώπων. Στο επίπεδο της πολιτικής εξουσίας η «μέγιστη αλλαγή» των τελευταίων χρόνων συμβαδίζει με την ακινησία και την «ελάχιστη αλλαγή» στο επίπεδο των μαζών.

Δηλαδή όταν «όλα» συμβαίνουν «επάνω», στο επίπεδο της κεντρικής εξουσίας δηλαδή τίποτε, τότε τίποτε δεν συμβαίνει κάτω. Έτσι λήγει αντικειμενικά μια ολόκληρη ιστορική περίοδος, η μεταπολιτευτική περίοδος, που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σαν περίοδος έντονης πολιτικοποίησης, με την παραδοσιακή έννοια, δηλαδή, περίοδος έντονων αυταπατών των λαϊκών μαζών, περίοδος διαστροφής τής πραγματικότητας στο έπακρο. Έτσι σ’αυτή την εποχή ο εκσυγχρονισμός του αστικού κράτους βαφτιζόταν σοσιαλισμός, η ένταξη στην ΕΟΚ αποχώρηση, οι αναιμικές διαδηλώσεις μεγαλειώδεις εκδηλώσεις ο σοσιαλισμός κομμουνισμός, οι μικρομεσαίοι αγωνιστές του σοσιαλισμού, κ.ο.κ. Σπάνια η ιστορία έχει παρουσιάσει τέτοιο αλαλούμ όπου η συνείδηση των κοινωνικών δυνάμεων για τα συμφέροντα και τις επιδιώξεις τους να συσκοτίζεται και να διαστρέφεται τόσο από την πολιτική ιδεολογία. Η οκτάχρονη μεταπολιτευτική περίοδος που πέρασε ήταν πράγματι ο «χρυσός αιώνας» της πολιτικολογίας και της απάτης – αυταπάτης. Και δεν είναι της ώρας να έξηγήσουμε το γιατί. Πάντως η καθυστέρηση των θεσμών του ελληνικού κράτους που επέτεινε η δικτατορία και αποκάλυψε με τραγικό τρόπο η Τουρκική εισβολή στην Κύπρο και η επιστράτευση, απαιτούσαν θα λέγαμε μια τέτοια περίοδο αναπροσαρμογής, που βέβαια για να μπορεί να επιβληθεί στις μάζες έπρεπε να παίρνει τα πιο ηχηρά ονόματα, και να εγκαταλείπει το φράκο για χάρη του ζιβάγκο.

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΩΝ ΠΑΡΑΙΣΘΗΣΕΩΝ

Και να λοιπόν που το πλήρωμα του χρόνου έρχεται φτάνει στο τέλος του. Από τη στιγμή και πέρα που ο κύριος εκφραστής αυτής της νόθας και κραυγαλέας πολιτικοποίησες – το ΠΑΣΟΚ έρχεται στην εξουσία, μπορεί να αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση. Το ζιβάγκο ξαναγίνεται φράκο, οι «μικρομεσαίοι» γίνονται διαχειριστές του κεφαλαίου, οι εργάτες παραμένουν εργάτες τα αφεντικά, αφεντικά, οι σύμμαχοι – σύμμαχοι και έτσι μπορεί να αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση. Η αποθέωση της πολιτικής αυταπάτης είναι η ακραία «ύβρις» μετά την οποία μπορεί να αρχίσει η αποκαθήλωση της. Και βέβαια αυτή η πορεία επιστροφής στον πραγματικό κόσμο δεν μπορεί να πραγματωθεί διά μιας. Αρχίζει πρώτα με το ξάπλωμα αυτού του κλίματος της αποπολιτικοποίησης, της απάθειας, της ενασχόλησης με το ιδιωτικό, το προσωπικό, το άμεσο συμφέρον. Έτσι η πρώτη εκδήλωση αυτού του «νέου κλίματος» θα είναι το τέλμα από την άποψη των πολιτικών και άμεσων κοινωνικών αλλαγών. Μετά από μια περίοδο τουλάχιστον οχτώ χρόνων παράδοσης στις παραισθήσεις ενός ισχυρότατου ναρκωτικού – της πολιτικής αυταπάτης – η αποτοξίνωση θα είναι μακρόχρονη και οδυνηρή.

Όμως αυτή η πρόσκαιρη επιστροφή στο ιδιωτικό – που δίνει τη δυνατότητα στο ΠΑΣΟΚ να θριαμβολογεί πως δεν έχει κανέναν αντίπαλο, δεν πρέπει να μας ξεγελάει. Πίσω της κρύβεται μια ριζική αλλαγή. Μέσα στον κοινωνικό ιστό αρχίζουν διαδικασίες πρωτοφανέρωτες. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι ξεκινώντας από τα προσωπικά και «συντεχνιακά» τους συμφέροντα, θα τείνουν να ανακαλύψουν μια άλλη «πολιτική» μια πολιτική που δεν θα μοιάζει για πολιτική. Μια πολιτική που θα ξεκινάει από τα άμεσα αιτήματα των κοινωνικών δυνάμεων. Μια πολιτική που θα είναι κιόλας πέρα από το βασίλειο της πολιτικής με μεγάλο Π , θα είναι μια πολιτική του συγκεκριμένου, του καθημερινού, του ατόμου, πριν να είναι της ομάδας και της ομάδας πριν να είναι της τάξης.

Έτσι ενώ η επίσημη «πολιτική» κοινωνία θα στενάζει κάτω από τον ολοκληρωτισμό των κομμάτων, κάτω από την προσπάθεια του κεφαλαίου να ενιαιοποιήσει και να «πειθαρχήσει» τις κοινωνικές δυνάμεις στην ανεπίσημη «ιδιωτική » κοινωνία η πορεία θα είναι αντίστροφη. Ο κόσμος, οι τάξεις κουρασμένες και απογοητευμένες από την πολιτική απάτη θα διαφοροποιούνται όλο και περισσότερο, και μέσα από δρόμους τεθλασμένους και σκληρούς θα ανακαλύπτουν τους δρόμους των δικών τους συμφερόντων και πρακτικών.

Έτσι λοιπόν αυτή η «αποπολιτικοποίηση» είναι κιόλας η πρώτη ένδειξη του κενού που υπάρχει ανάμεσα στους από πάνω και τους από κάτω. Και αυτό το κενό θα βαθαίνει. Και βέβαια για πρώτη φορά δεν πρόκειται για ένα «κλασσικό» πολιτικό κενό, όμοιο με κείνο που ήρθε να καλύψει το ΠΑΣΟΚ για παράδειγμα τα περασμένα χρόνια, άλλα για ένα κενό πρωτόγνωρο, καινούργιο στην Ελλάδα. Το κενό ανάμεσα στον κόσμο της χυδαίας φαντασμαγορίας της πολιτικής του κεφαλαίου και εκείνου των πραγματικών συμφερόντων, της πραγματικής ζωής.

ΕΔΩ ΚΑΙ ΤΩΡΑ

Ο δικός μας χώρος, ο χώρος της παλιάς άκρας αριστεράς είναι ο πρώτος πού γνώρισε αυτή τη διάσταση και το κενό στη χώρα μας. Ο πρώτος που ένοιωσε αυτή την πικρή γεύση και το χάσμα που χωρίζει την αυταπάτη από την πραγματική ζωή. Ο πρώτος που είδε να καταρρέουν τα όνειρα μιας αλλαγής που δεν ήταν βέβαια παρά οι μύθοι μιας παρωχημένης εποχής, ο πρώτος ο οποίος ανακάλυψε την αξία του συγκεκριμένου του προσωπικού. Όμως η κρίση του κρατεί για καιρό και κινδυνεύει να πέσει στο «προσωπικό» είτε σαν έναν αστικό και μικροαστικό καταναλωτισμό, είτε στην απομάκρυνση σε τεχνητούς παραδείσους, είτε ακόμα και στην κατασκευή τεχνητών παραδείσων – γκρουπούσκουλων έξω από τη ζωή και την πραγματικότητα. Ενώ σήμερα ακριβώς αχνοφαίνεται σε ένα μαζικότερο επίπεδο μια νέα διέξοδος. Δηλαδή πλατύτερες μάζες ανθρώπων έχοντας διερευνήσει τα αδιέξοδα της μεγάλης πολιτικής, την εγκαταλείπουν και άρα αντικειμενικά ανοίγεται ο δρόμος για μια νέα πορεία. Για μια πορεία οικοδόμησης ενός εναλλακτικού προγράμματος – ενός εναλλακτικού κινήματος, που θα στηρίζεται στις πραγματικές ανάγκες των προλετάριων τβν καταπιεσμένων. Ενός κινήματος που καθημερινά να επιβεβαιώνει την ορθότητα των αντιλήψεων του μέσα από την καθημερινή εφαρμογή τους. Ενός κινήματος που θα ξεκινάει από την πολιτική του συγκεκριμένου, που θα είναι για πολύ καιρό ακόμα ένα εναλλακτικό κίνημα στο επίπεδο του συγκεκριμένου προτού φτάσει να γίνει συνολική εναλλακτική πολιτική λύση.

Πρέπει λοιπόν να ξεκινήσουμε «ανάποδα». Να ξεκινήσουμε από το συγκεκριμένο των ανθρώπων -που είναι και δικό μας συγκεκριμένο, και όχι βέβαια από κάποια μακρινή και νεφελώδη υψηλή πολιτική. Μόνο έτσι μπορούμε να οικοδομήσουμε ένα εναλλακτικό κοινωνικό-πολιτικό κίνημα. Ένα κίνημα πού είναι τέτοιο στην πάλη ενάντια στην ανεργία, που άφορα όλους μας, ενάντια στην ιεραρχία των μισθών, ενάντια στην εκπαιδευτική ιεραρχία, ενάντια στη μόλυνση, ενάντια στους πραγματικούς διαχωρισμούς άντρα

γυναίκας, χειρώνακτα και διανοούμενου, ενάντια στην εκμετάλλευση του ελεύθερου χρόνου και της κατοικίας από το κεφάλαιο, ενάντια στην εκμετάλλευση του έρωτα και της επιθυμίας για ευτυχία – μέσα από τα πορνό και τα ναρκωτικά, εναντία στην αποξένωση και απομόνωση των ανθρώπων στο επίπεδο της κατοικίας στο επίπεδο της καθημερινής ζωής. Από κει λοιπόν θα αρχίσουμε, αντιπαραθέτοντας την συγκεκριμένη πραγματικότητα απέναντι στο ψέμα της πολιτικής και όχι βέβαια προτείνοντας μια «συνεπή πολιτική» όπως φαίνονται να κάνουν διάφορα γκρουπούσκουλα, που παραμένουν αμετανόητα στην «παλιά καλή» εποχή. Οι άνθρωποι σήμερα δεν πιστεύουν, αρχίζουν να μην πιστεύουν, σε μακρινά οράματα και νεφελώδεις διακηρύξεις Θέλουν πράγματα «εδώ και τώρα», και ίσως εκεί βρίσκεται ή δύναμη τής σοσιαλδημοκρατίας.

«Ε λοιπόν να ένα σύνθημα του ΠΑΣΟΚ που πρέπει να ενστερνιστούμε: «εδώ και τώρα».

Και αυτή η αλλαγή, το πέρασμα από το γενικοπολιτικό στο συγκεκριμένο, στο κοινωνικό δεν είναι άπλα συγκυριακή. Είναι αλλαγή εποχής, αλλαγή διάρκειας, είναι μια αληθινά μεγάλη «αλλαγή».

Έτσι λοιπόν πίσω από τη γκρίζα πραγματικότητα της κομματικής Ελλάδας, της τηλεόρασης, του εξαχρειωμένου τύπου πρέπει να σκύψουμε πάνω στα φαινόμενα που διαπερνούν το κοινωνικό ιστό, να δούμε και να πιστέψουμε, πως χιλιάδες δεκάδες χιλιάδες και αύριο ίσως εκατοντάδες χιλιάδες άλλοι έχουν τα ίδια προβλήματα, τις ίδιες αγωνίες, τις ίδιες ανάγκες. Ας εγκαταλείπουμε λοιπόν τα οποιαδήποτε γκέτο. Μπορεί ίσως αυτά τα φαινόμενα να μην είναι ακόμα ορατά με γυμνό μάτι. Όμως κάθε φορά το καινούργιο μετά την «υπόγεια διαδρομή» του ξεπηδάει απρόσμενα. Και μήπως εμείς δεν θέλουμε να αλλάξουμε τη ζωή μας; Ας αρχίσουμε λοιπόν από κει. Μεταβάλλοντας τα όνειρα, τις ανάγκες, τις πρακτικές μας σε κείνο το άλλο πρόγραμμα – «εδώ και τώρα». Και ίσως λοιπόν συναντήσουμε και τούς άλλους. Μήπως άραγε υπάρχει κάποιος άλλος δρόμος;

Αφήστε το σχόλιό σας

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*