Πολιτισμός - Βιβλία - Ιστορία - Θεωρία

Η δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια

«…. Και άφησα τα πράγματα να λαλήσουν μόνα τους»

Του Βασίλη Στοϊλόπουλου

Το κυριακάτικο πρωινό της 27ης Σεπτεμβρίου του 1831 δολοφονήθηκε από τους Μαυρομιχαλαίους, Κωνσταντή και Γεώργιο, ο Κυβερνήτης της Ελλάδας Ιωάννης Καποδίστριας. Ο άνθρωπος που, εκτός από το αξιόλογο έργο που έκανε – μετά πολλών εμποδίων – στα τρία χρόνια και οχτώ μήνες της διακυβέρνησής του για να δημιουργήσει «κράτος από το χάος», προσπάθησε το πρωτοφανές και το ανεπανάληπτο: Να κάνει τον εξαθλιωμένο και δυστυχή ελληνικό λαό της πρώτης μεταεπαναστατικής περιόδου το ίδιο έντιμο, όσο ήταν εκείνος.
Προφανής η ματαιότητα, που ήταν συγχρόνως και το «τρωτό» του σημείο. Γιατί η μοίρα όσων έχουν τέτοιου μεγέθους ευγενείς στόχους είναι προδιαγεγραμμένη μια και σχεδόν πάντοτε θα βρίσκουν απέναντί τους εκείνους που υπερασπίζονται παντοιοτρόπως τα «παράνομα, θεσμοθετημένα δικαιώματά τους». Και βέβαια, τα «αδίστακτα συμφέροντα» των ισχυρών ξένων (εν προκειμένω των Γάλλων και των Άγγλων), τις σε βάρος του δολοπλοκίες των οποίων γνώριζε ο Καποδίστριας και φρόντισε να αποκαλύψει με επιστολή του στον Γάλλο ναύαρχο Lalande: «Εγώ δε, και τις δολοπλοκίες όλων σας τις εγνώριζα, αλλά έκρινα ότι δεν έπρεπε με κανένα τρόπο να κόψω το νήμα της συνεργασίας μαζί σας, γιατί έδινα προτεραιότητα στην ανόρθωση και στην ανασυγκρότηση της Ελλάδος. Αν έκοβα τις σχέσεις με τις λεγόμενες «προστάτιδες» Δυνάμεις, τούτο θα ήταν εις βάρος της Ελλάδος και δεν ήθελα με κανένα τρόπο να προσθέσω βάρος και στη συνείδησή μου. Και άφησα τα πράγματα να λαλήσουν μόνα τους…»
Τα περί «τυραννοκτονίας», που ειπώθηκε από τα «παιδιά του σατανά», όπως ο ίδιος αποκαλούσε τους Φαναριώτες, και αργότερα από τους ιδεοληπτικούς ιστορικούς της αριστεράς (Γ. Κορδάτος) και τους νέους ιστορικούς (Β. Κρεμμυδάς, κ.ά.), ανήκουν στη χλεύη της Ιστορίας. Επρόκειτο ξεκάθαρα για μια «εθνοκτόνο πράξη» και όχι μόνο για δολοφονία μιας σημαντικής προσωπικότητας, έστω και της «πεφωτισμένης δεσποτείας», που ζούσε οικειοθελώς φτωχικά, γιατί πάμφτωχοι ήταν και οι συμπατριώτες του. Το γνώριζε και ο Ελβετός φιλέλληνας Εϋνάρδος όταν έλεγε: «Ὅστις δολοφόνησε τὸν Καποδίστρια, δολοφόνησε τὴν πατρίδα του. Ὁ θάνατός του εἶναι συμφορὰ γιὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ δυστύχημα εὐρωπαϊκόν.» Ακόμη και ο αντικαποδιστριακός Γερμανός ιστορικός Μέντελσον-Μπαρτόλντυ ομολογούσε για τον «θεόσταλτο» και ακάματο Κυβερνήτη: «Ο μόνος στολισμός του κυβερνητικού “μεγάρου” ήταν ο λαμπρός ήλιος της Ελλάδας και η λατρεία των Ελλήνων!»
Για το ποιοι κρύβονταν πίσω από τους δύο δολοφόνους είναι ο ίδιος ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης που το 1840, εννέα χρόνια μετά τη δολοφονία, ομολογούσε: «Ανάθεμα στους Αγγλογάλλους που ήσαν η αιτία κι εγώ έχασα τους δικούς μου, και το Έθνος έναν άνθρωπο που δε θα τόνε μεταβρεί και το αίμα του με παιδεύει ως τώρα …». Η μοίρα του «αχυρένιου» ελληνικού κράτους έμοιαζε προδιαγεγραμμένη ……

3 Σχόλια

  1. Τάσος Αναστασάκος

    Η «ομολογία» του Πέτρο Μαυρομιχάλη κατά κανένα τρόπο δεν αποτελεί παραδοχή ότι είναι ο «πάτρονας¨της δολοφονίας. Όποιος γνωρίζει τα μανιάτικα έθιμα, γνωρίζει και το ότι ένας Μανιάτης, με κανέναν τρόπο, δεν επρόκειτο ποτέ να αρνηθεί την ευθύνη του για φόνο τιμής. Επίσης το γνωρίζει όποιος έχει μερικές -έστω στοιχειώδεις- γνώσεις εγκληματολογίας και την θέληση να ενημερωθεί σε βάθος (π.χ. να μάθει γιατί υπήρξαν δύο (!) ιατροδικαστικές εκθέσεις και γιατί απεκρύβη η πρώτη!

  2. Συγκινητικό το σύντομο άρθρο σας. Είμαστε το μόνο έθνος στη νεότερη ιστορία που δολοφόνησε τον πρώτο κυβερνήτη του; Μέχρι σήμερα τα πράγματα λαλούν μόνα τους δυστυχώς…και τα παιδιά του Σατανά άφησαν απογόνους που ζουν δίπλα μας. Μαζί τους μοιραζόμαστε την ίδια χώρα.

  3. Δεν επρόκειτο για «φόνο τιμής» αλλά για κλασσικό πολιτικό έγκλημα. Σχετικά με τον ρόλο των δολοφόνων και των δύο «προστάτιδων Δυνάμεων» και σύμφωνα με τα «Ενθυμήματα στρατιωτικά της Επαναστάσεως των Ελλήνων 1821 -1833», (3ος τόμος, σελ. 440) του Νικόλαου Κασομούλη, ο Κωνσταντίνος Μαυρομιχάλης, λίγο πριν λιντσαριστεί από το πλήθος στον τόπο του εγκλήματος, φώναξε : «Δὲν φταίω ἐγὼ στρατιῶται, ἄλλοι μὲ ἔβαλαν». Ο δε ανιψιός του Γεώργιος όταν κατέφυγε στο σπίτι του Γάλλου πρέσβυ, βαρώνου Ρουάν και πριν οι Γάλλοι τον παραδώσουν στις αρχές είπε : «Σκοτώσαμε τον τύραννο. Μπιστευόμαστε την τιμή της Γαλλίας. Να τα άρματά μας».

Leave a Comment

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*