του Αλέκου Αλαβάνου, από το Άρδην τ. 4 Σεπτέμβριος-Οκτώβριος 1996

Η κατάσταση των ανθρωπίνων και δημοκρατικών δικαιωµάτων στην Τουρκία έχει καταστεί για πολλά χρόνια το μέτρο αξιολόγησης, το βαρόμετρο δημοκρατικής ευαισθησίας κυβερνήσεων και διεθνών οργανισμών.

Στην Τουρχία κρίνεται το µεταψυχροπολεμικό σύστηµα αξιών Και αρχών που οι νικήτριες δυνάμεις και κυρίως οι ΗΠΑ επέβαλαν, αλλά που η εφαρµογή τους είναι εξαιρετικά ελαστική ώστε να προσαρµόζεται στα γεωπολιτικά συµφέροντα των ισχυρών του πλανήτη.

Ο πρόσφατος Νόµος Κλίντον που προκαλεί και τις αντιδράσεις των Ευρωπαίων επιβάλλει κυρώσεις σε όποιες επιχειρήσεις συναλλάσσονται µε το Ιράν Και τη Λιβύη επικαλούμενος αόριστες κατηγορίες. Ταυτόχρονα είναι προκλητική η “αδιαφορία” απέναντι στη γενοκτονία του κουρδιΚού λαού, στην καταπάτηση των στοιχειωδών ανθρωπίνων και δηµοκρατικών δικαιωμάτων του {διου του τουρκικού λαού, στην συνεχιζόµενη κατοχή τμήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, στην αμφισβήτηση από το τουρκικό καθεστώς κυριαρχικών δικαιωμάτων γειτονικών κρατών, είναι δείγμα για το πως η νέα τάξη πραγμάτων αντιλαμβάνεται τα ανθρώπινα δικαιώµατα.

Ἡ Ευρωπαϊκή Ένωση “ασκεί” µια πολιτική συμπληρωματική των κυρίαρχων επιλογών των ΗΠΑ. Η πολιτική της προσαρµόζεται αυστηρά µέσα στα πλαίσια που οι ΗΠΑ θέτουν. Αυτή την πολιτική άλλωστε την αποτύπωσαν και θεσμικά στο Μάαστριχτ περιορίζοντας τις φιλοδοξίες τους σε ρόλο “ευρωπαϊκού πυλώΝα του ΝΑΤΟ”.

Ἡ πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στην Τουρκία υπήρξε εξαιρετικά γενναιόδωρη. Κύρια πολιτική πράξη η ένταξη της Τουρκίας ως συνδεδεµένου µέλους µε αυξημένες αρµοδιότητες στην Δυτικοευρωπαϊκή Ένωση.

Στην ουσία δηλαδή, η Τουρκία έγινε δεκτή στην κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που θα αποκτά µεγαλύτερη σηµασία στο μέτρο που θα οικοδοµείται η “κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική άμυνας”.

Οἱ ελληνοτουρκικές διαφορές, αλλά κυρίως τα διπλωματικά μέσα που η χώρα μας παραδοσιακά χρησιμοποιούσε για να περιορίσει την ανοικτή αμφισβήτηση κυριαρχικών της δικαιώµάτων εκ µέρους της Τουρκίας,  αποτέλεσαν ουσιαστικό σηµείο τριβής µεταξύ της Ελλάδας και των εταίρων της.

Η επίκληση από την Ελλάδα της κοινοτικής αλληλεγγύης, των Διεθνών Αρχών και Συνθηκών αντιμετωπίστηκε απὀ τους εταίρους της όπως οι αναρίθμητες παραβάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρχία και χαρακτηρίστηκαν ήσσονος σηµασίας μπροστά στα μεγάλα στρατηγικά συμφέροντα της περιοχής.

Οι συντονισμένες ὠμές πιέσεις, που ασκήθηκαν στα µέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και την κυβέρνηση των ΗΠΑ για να άρουν τις επιφυλάξεις τους για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην διάρκεια επικύρωσης της Τελωνειακής Ένωσης Ευρωπαϊκής Ένωσης-Τουρκίας, είναι από τα γεγονότα που χρειάζεται να μνημονεύονται στα διπλωματικά εγχειρίδια.

Απέναντι σ᾿ αυτήν την κατάσταση, το κύριο χαρακτηριστίκο της ελληνικής διπλωματίας ήταν µια αμυντική τακτική η οποία αδυνατούσε να αξιοποιήσει τη έντονη επιθυμία των Ευρωπαίων να προσεγγίσουν την Τουρκία αλλά και τις εγγενείς αδυναμίες της ἴδιας της Τουρκίας να προσεγγίσει ουσιαστικά την Ευρώπη. Ἡ χωρίς ανταλλάγματα άρση των αντιρρήσεων τῆς Ελλάδας στην τελωνειακή ένωση είχε ὡς αποτέλεσμα όχι τη βελτίωση του κλίματος, όπως ανέμεναν ορισμένοι αλλά αντίθετα την αποθράσυνση της Τουρκίας και την κλιµάκωση των απαιτήσεών της (Ίμια, Γαύδος κ.λπ.).

Ἡ Ελλάδα από τη µεριά τη: αδυνατεί να αξιοποιήσει τις δυνατότητες και τα δικαιώµατα που έχει από το Διεθνές Δίκαιο, τις Διεθνείς Συνθήκες, όπως π.χ. τη σύμβαση για το δίκαιο της θάλασσας, και επιτρέπει τα δικαιώµατα αυτά να αποσβέννυνται με την πάροδο του χρόνου.

Συμπερασματικά, το “σχήμα είµαστε µέλη της Ε.Ε., άρα η Ε.Ε είναι σύμμαχός µας απέναντι στη Τουρκία, εκ των πραγμάτων αποδεικνύεται εκτός πραγµατικότητας. Το ίδιο συμβαίνει µε το “σχήμα”: όσο πλησιάζει η Τουρκία την Ευρώπη τόσο πιο διαλλακτική θα εἶναι απέναντι στην Ἑλλάδα, όπως αποδεικνύεται από την περιβόητη υπόθεση της τελωνειακής ένωσης και τη θλιβερή άρση του ελληνικού βέτο.

Σοβαρά ερωτηματικά υπάρχουν και για την ισχύ του “σχήµατος”. ότι µε τους Ισλαμιστές στην κυβέρνησή της η Τουρκία δεν µπορεί να παίξει το ρόλο του χωροφύλακα των μεγάλων δυνάµεων στην περιοχή.

Ἡ ελληνική εξωτερική πολιτική χρειάζεται επομένως νέα “σχήµατα”. στρατηγικό εύρος και µελέτη προοπτικών για να αντιµετωπίσει το εξ Ανατολών πρόβλημα στη νέα ταχύτατα εξελισσόµενη και πολύ πιο παράδοξη από όσο φαίνεται εποχή.

Αφήστε το σχόλιό σας

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*

elGreek
elGreek