Οι νεοθωμανικές περιπλανήσεις του Αλεξάντρ Ντούγκιν

590

Ο Ντογού Περιντσέκ με τον Αλεξάντρ Ντούγκιν

Του Νικόλα Δημητριάδη

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Θεωρίες συνωμοσίας και πολιτική, που κυκλοφορεί από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις.

Είκοσι  χρόνια αναζητήσεων θα φέρουν τον κατασταλαγμένο Ντούγκιν στο ρεύμα του Ευρασιανισμού, του οποίου θα γίνει ο γνωστότερος εκπρόσωπος. O Nτούγκιν δεν θα δυσκολευτεί πολύ να προσαρμόσει την ιδεολογία του στο νέο αυτό «δοχείο». Το σχήμα «Εθνικομπολσεβικισμός vs Φιλελευθερισμός» αντικαταστάθηκε από το αντίστοιχο σχήμα «Ευρασιανισμός vs Ατλαντισμός». Μόνο που, αυτή τη φορά, το αντίβαρο στον δυτικό μοντερνισμό δεν θα έρθει από την παγωμένη νορδική Αρκτογαία, αλλά από τα γνώριμα πια στον αναγνώστη μας υψίπεδα του Τουράν.

[…]

Πατώντας πάνω στη γνωστή διάκριση του Βρετανού γεωγράφου Χάλφορντ Μακίντερ, περί ηπειρωτικής καρδιάς του κόσμου (Heartland), θαλάσσιας περιφέρειας και ενδιάμεσου χώρου (Rimland), ο Ντούγκιν θα μιλήσει για τη διαχρονική μάχη ανάμεσα στο στοιχείο της στεριάς (Τελλουροκρατία) και αυτό της θάλασσας (Θαλασσοκρατία). Η στεριά συμβολίζει το αρσενικό, τη σταθερότητα, την παράδοση, ενώ η θάλασσα το θηλυκό, τη συνεχή ροή, τον εκσυγχρονισμό. Η στεριά είναι η Εργασία, η θάλασσα είναι το Κεφάλαιο. Η στεριά είναι η αρχαία Σπάρτη, η θάλασσα είναι η αθηναϊκή δημοκρατία. Η στεριά είναι η Ανατολή, η Ευρασία, ενώ η θάλασσα είναι η Δύση, οι Η.Π.Α. και το ΝΑΤΟ.

Στην Ευρασία αυτή του Ντούγκιν, πέραν των Ρώσων, περιλαμβάνονται και άλλοι λαοί, όπως οι λαοί της Κεντρικής Ασίας και της Σιβηρίας αλλά και οι Τούρκοι και ένα τμήμα του Ισλάμ. Από την άλλη, δεν περιλαμβάνεται η Ευρώπη ή η Ελλάδα, όπως δεν περιλαμβάνεται το δυτικό τμήμα της Ουκρανίας: Αυτό, προφανώς, ο Ντούγκιν το θεωρεί μολυσμένο από τον δυτικό/καθολικό/ευρωπαϊκό «ιό».^[1] Πράγματι, ο Ντούγκιν προπαγάνδιζε σε όλους τους τόνους την ανάγκη κατάληψης της Ανατολικής Ουκρανίας ήδη από το 2009. Και ενώ στην αρχή έβλεπε ως θεμελιώδους σημασίας μία ρωσο-γερμανική συμμαχία, και ήταν καχύποπτος απέναντι στην Κίνα, σταδιακά η θέση του θα μετατοπίζεται όλο και πιο ανατολικά, ταυτόχρονα με την αντίστοιχη μετατόπιση της επίσημης πολιτικής του Κρεμλίνου: Ο άξονας Βερολίνο-Μόσχα-Τόκυο (που πρότεινε, κατ’ απομίμηση του Άξονα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, στα Θεμέλια της Γεωπολιτικής) θα αντικατασταθεί σήμερα από τον άξονα Μόσχα-Τεχεράνη-Πεκίνο. Αντίστοιχα, ενώ στα Θεμέλια της Γεωπολιτικής έβλεπε την Τουρκία ως κίνδυνο για την «Ευρασία» του, στην πορεία έφτασε να θεωρεί τη ρωσοτουρκική συμμαχία ως βασικό πυλώνα της.

***

Σημαντική στάθηκε εδώ η γνωριμία του με τον Ντογκού Περιντσέκ, έναν Τούρκο πολιτικό με ισχνό εκλογικό αποτύπωμα, αλλά μεγάλη ιδεολογική επιρροή. Παλαιά ηγετική φιγούρα της τουρκικής εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς, πέρασε και ίδρυσε διάφορες οργανώσεις και κόμματα, συνελήφθη πολλάκις, φυλακίστηκε, αλλά πάντα κατόρθωνε να γλιτώνει τα χειρότερα. Το 2008 συνελήφθη για το σκάνδαλο Εργκένεκον και το 2013 καταδικάστηκε σε ισόβια. Δεν έμεινε στη φυλακή, όμως, παρά για ένα εξάμηνο! Έκτοτε, έκανε μία πολιτική στροφή και πλέον εκφράζει μία αντιδυτική πολιτική, προσανατολισμένη στην Κίνα και τη Ρωσία και προπαντός στην υποστήριξη προς τον Ερντογάν: «Η ανθρωπότητα μπαίνει σε μία νέα εποχή, κατά την οποία η Ασία βρίσκεται σε άνοδο. Η Τουρκία πρωτοστατεί σε αυτή την εποχή. Καθώς στρέφεται προς την Ευρασία, απομακρύνεται από το ατλαντικό σύστημα. Είναι ένας δρόμος χωρίς επιστροφή.»^[2]

Στο πνεύμα αυτό ο Περιντσέκ διοργάνωσε δύο συνέδρια για τον Ευρασιανισμό και κυκλοφόρησε ένα βιβλίο με τον χαρακτηριστικό τίτλο Η επιλογή της Ευρασίας: ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική για την Τουρκία. Το 2003 προσκάλεσε τον Ντούγκιν να δώσει μία ομιλία στο Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης και την ίδια χρονιά ο  Περιντσέκ θα εκλεγεί στο Ανώτατο Συμβούλιο του «Παγκόσμιου Ευρασιανικού Κινήματος» που ίδρυσε ο Ντούγκιν.^[3] Το 2004 ο Ντούγκιν έδωσε μία ακόμη ομιλία σε ένα «Ευρασιανικό Συμπόσιο» στο Πανεπιστήμιο Γκεζί της Άγκυρας. Στο κοινό βρέθηκαν διάφορες προσωπικότητες της τουρκικής πολιτικής, στρατιωτικής και πνευματικής ηγεσίας, μεταξύ των οποίων ο τέως πρόεδρος Ντεμιρέλ και ο Ραούφ Ντενκτάς. Στη συνέχεια, ο Περιντσέκ με τον Ντούγκιν επισκέφτηκαν τα Κατεχόμενα της Κύπρου για να συναντήσουν τον «πρόεδρο» του ψευδοκράτους Ταλάτ. Λίγες μέρες μετά, ο Πούτιν βρέθηκε στην Άγκυρα, στην πρώτη επίσημη επίσκεψη Ρώσου προέδρου στην Τουρκία…^[4] Έκτοτε η δημοφιλία του Ντούγκιν στην Τουρκία βαίνει αυξανόμενη, όπως και η φημολογία γύρω από το πρόσωπό του – άλλωστε, ο Ντούγκιν βρισκόταν στην Άγκυρα την ημέρα που έγινε το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2015!^[5]

[…]

Αλλά και στον Καύκασο, σε μία εξόχως «ευρασιανική» κίνηση, η Ρωσία θα εγκαταλείψει την παραδοσιακή συμμαχία της με την Αρμενία για χάρη του Αζερμπαϊτζάν. Όπως ανέφερε ο Ντούγκιν: «Οι σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Αζερμπαϊτζάν είναι προς το παρόν πιο λογικές και συνεπείς, διότι οι θέσεις του Πούτιν και του Αλίγιεφ σε πολλά θέματα συμπίπτουν. […] Πριν από λίγο καιρό, πραγματοποιήσαμε ένα συνέδριο λόγω του γεγονότος ότι το Αζερμπαϊτζάν είναι ο κύριος στρατηγικός σύμμαχος της Ρωσίας στον Νότιο Καύκασο.»^[6]

Ο ίδιος διαδραμάτισε σημαίνοντα ρόλο στην προσέγγιση μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας μετά την κατάρριψη του ρωσικού μαχητικού αεροσκάφους το 2015. Σε μία συνέντευξή του^[7], ο πρώην επικεφαλής της τουρκικής Στρατιωτικής Υπηρεσίας Πληροφοριών Ισμαήλ Χακί Πεκίν δήλωσε ότι ο Ντούγκιν ανέλαβε να κανονίσει μία σειρά συναντήσεων του ιδίου και άλλων Τούρκων αξιωματούχων στη Μόσχα, για την επίλυση της κρίσης που προκάλεσε η κατάρριψη του αεροσκάφους. Μεταξύ των συναντήσεων αυτών ήταν και μία με τον Κονσταντίν Μαλοφέγιεφ, το «δεξί χέρι του Πούτιν», όπως είπε ο Πεκίν. Στη συνέχεια, ο Ντούγκιν θα μεταβεί στη  Τουρκία για περαιτέρω διαπραγματεύσεις,  η ευθύνη για την κατάρριψη θα αποδοθεί σε δήθεν πράκτορες του Φετουλάχ Γκιουλέν και οι σχέσεις Τουρκίας-Ρωσίας θα οδηγηθούν σταδιακά στη σημερινή στρατηγική συμμαχία. Όπως δήλωσε ο Ντούγκιν: «Οι μόνες χώρες που δίνουν σημασία σε όσα λέω είναι η Τουρκία, το Ιράν και οι Η.Π.Α.».

[…]

Ο Ντούγκιν έσπευσε να αγκαλιάσει τους νέους συμάχους του. Έχοντας από καιρό διακρίνει το τουρκικό γεωπολιτικό δίλημμα και την απόπειρα του Ερντογάν «να πατάει και στις δύο βάρκες» Δύσης και Ανατολής, ο Ντούγκιν κατανόησε ότι η επιθυμητή ρωσοτουρκική συμμαχία περνάει μέσα από τις αυτοκρατορικές ψευδαισθήσεις του νεοθωμανισμού. Έγραφε, λοιπόν, στον πρόλογο της τουρκικής μετάφρασης ενός βιβλίου του:

Ως εθνικό κράτος και μέλος του ΝΑΤΟ, η Τουρκία είναι εχθρική προς το πρόταγμα της Ευρασίας. […] Εντούτοις, εμείς οι Σλάβοι κατανοούμε την παρόρμηση του συντρόφου τουρκικού λαού να αναδειχθεί σε αυτοκρατορία και είμαστε έτοιμοι να απλώσουμε χείρα φιλίας. Η Ευρασία είναι πολύ μεγάλη και τα τεράστια όριά της θα είναι αρκετά για όλους. Αλλά αν πραγματοποιηθεί η δυσοίωνη ιδέα ότι ο 21^ος αιώνας θα γίνει ο «αμερικανικός αιώνας» τότε θα χάσουμε την κοινή μας πατρίδα.^[8]

Το μήνυμα φαίνεται ότι ελήφθη και (με τη βοήθεια του Ντούγκιν,) η Τουρκία θα δει τον άλλοτε αντίπαλό της ως αναντικατάστατο σύμμαχο, εγκαινιάζοντας τη σημερινή συμμαχία Ρωσίας-Τουρκίας και αφήνοντας στα κρύα του λουτρού τους εν Ελλάδι οπαδούς του «ξανθού γένους»…

---

^[1] Βλ. το κεφάλαιο «Civilisation as an ideological concept» στο Al. Dugin, The Fourth Political Theory, Arktos Media Ltd., Λονδίνο 2012.

^[2] Ναφές Μαχμούντ, «Ντογού Περιντσέκ: Πώς απέκτησε επιρροή στο ισλαμικό καθεστώς της Τουρκίας», άρδην, τχ. 119, Αύγ.-Οκτ. 2020.

^[3] Erşen Emre «The Return of Eurasianism in Turkey: Relations with Russia and Beyond» στο Emre Erşen – Seçkin Köstem (επιμ.), Turkey’s Pivot to Eurasia: Geopolitics and Foreign Policy in a Changing World Order, Routledge, Λονδίνο 2019, σ. 36.

^[4] E. Emre, «The Return of Eurasianism in Turkey», όπ.π., σσ. 36-37.

^[5] E. Emre, «The Return of Eurasianism in Turkey», όπ.π., σ. 41.

^[6] Bλ. Γ. Καραμπελιάς, «Το Καραμπάχ, η Ρωσία και η Ελλάδα», όπ.π. Γράφει συναφώς ο Καραμπελιάς: «Αρκετοί από τους κυνικότερους ή τους αφελέστερους υποστηρικτές της ρωσικής πολιτικής στην Ελλάδα, διατείνονται πως οι Αρμένιοι έπαθαν ότι έπαθαν γιατί δεν ήταν πειθήνια όργανα του Πούτιν· ξεχνώντας πως οι Αρμένιοι έπαψαν να υπολογίζουν στη  Ρωσία ακριβώς διότι οι στενές σχέσεις της με τους Αζέρους και τους Τούρκους προοιωνίζονταν τα χειρότερα γι’ αυτούς. Το γεωπολιτικό βάρος της Αρμενίας ήταν πολύ μικρότερο από τους νέους συμμάχους του Πούτιν και την ισλαμορωσική ευρασιατική συμμαχία που προωθεί το Κρεμλίνο.

^[7] Meyer Henry – Ant Onur, «The One Russian Linking Putin, Erdogan and Trump», www.bloomberg.com.

^[8]  Στ.Μ. Γκέραλντ, «Ο ρωσικός ευρασιανισμός ενάντια στην τουρκική Ευρασία;», όπ.π., σ. 200.

---