Την Πέμπτη 3 Δεκεμβρίου 2026 στις 19:30 στο cafe του ΙΑΝΟΥ στην Αθήνα, Σταδίου 24, ο Γιώργος Καραμπελιάς θα συζητήσει με τον συγγραφέα Κώστα Χατζηαντωνίου, την βουλευτή Νίνα Κασιμάτη και τον δημοσιογράφο Αλέκο Μιχαηλίδη, με θέμα:
“Βάσος Φτωχόπουλος, ένας Έλληνας”.
Η συζήτηση είναι αφιερωμένη στην μνήμη του Βάσου Φτωχόπουλου που “έφυγε” τον περασμένο Σεπτέμβριο.
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στον ΙΑΝΟ της Αθήνας, Σταδίου 24 και θα προβάλλεται ζωντανά στο κανάλι YouTube του ΙΑΝΟΥ.
Λίγα Λόγια για τον Βάσο Φτωχόπουλο:
Ο Βάσος Φτωχόπουλλος γεννήθηκε στις 5 Αυγούστου 1950 και τον βάφτισαν άτυπα Ανδρέα. Μεγάλωσε στην πάμπτωχη και τότε αγγλοκρατούμενη, σήμερα τουρκοκρατούμενη Γιαλούσα και το όνειρό του ήταν να πεθάνει εκεί. Έζησε ως παιδί την ταραχώδη δεκαετία του 1950 και μιλούσε πάντα με θαυμασμό για τους μεγαλύτερους του, που συμμετείχαν στον αγώνα της ΕΟΚΑ.
Τον Ιούνη του 1962, λόγω φτώχειας και ανέχειας, η οικογένεια Φτωχόπουλλου μετανάστευσε στην Αγγλία. Γράφει στο ίδιο βιβλίο: «Πέρασα το πρώτο μου καλοκαίρι στο Margate, ρουφώντας όλες τις καινούργιες εικόνες ενός άλλου κόσμου. Στο Margate άρχισα δειλά δειλά να κατανοώ γιατί ο Γρίβας και ο Μακάριος είχαν ιδρύσει την ΕΟΚΑ για να διώξουν τους Άγγλους από το νησί. Μετά από δυόμισι μήνες στην Αγγλία είχα πέραν πάσης αμφιβολίας πειστεί πως δεν ήθελα να γίνω Εγγλέζος, ούτε καν να ζήσω στη χώρα τους».
Φοίτησε στο καθολικό σχολείο του Αγίου Γρηγορίου και έμαθε τα πρώτα του αγγλικά από τις βρισιές των συμμαθητών του («φακλίκκια» τα έλεγε). Στην αυλή του σχολείου άρχισε να καταλαβαίνει πώς εκκολάφθηκε ο ρατσισμός σε αυτές τις μεγάλες χώρες της τότε αποικιοκρατίας, που μπορούσαν ταυτόχρονα να παράγουν μεγάλους μουσικούς, σκηνοθέτες, ζωγράφους και… κωλόπαιδα. Τότε ήταν που «μυήθηκε» στη μαγεία του Ροκ, των Μπλουζ και της Τζαζ, που στο μυαλό και στην ψυχή του συνυπήρχαν αρμονικά με τον Καζαντζίδη, τη Γιώτα Λύδια, τον Τσιτσάνη και τον Βαμβακάρη.
Μέσω αυτής της επαφής, μετακομίζοντας στο Λονδίνο για σπουδές, ο Βάσος άρχισε να μαθαίνει και άλλα κινήματα, πέραν του ελληνικού τότε παρόντος. «Ο υπόκοσμος των μαύρων του κεντρικού και βόρειου Λονδίνου ήταν αρκετά φιλικός με εμάς. Μας ένωνε το κοινό μίσος για την αποικιοκρατία και η κοινή μοίρα του τζόγου, του χασισιού και της μουσικής».
Στο Λονδίνο σπούδασε σενάριο και σκηνοθεσία, ολοκληρώνοντας τις σπουδές του στις αρχές της δεκαετίας του 1970. Μέσω των μαύρων και των Ιρλανδών, με τους οποίους επίσης ήρθε σε επαφή, διάβασε όλους τους θεωρητικούς του κομμουνισμού και του μαρξισμού, που αποτέλεσαν τη βάση για τη μετέπειτα πορεία του, χωρίς ποτέ να απεμπολήσει τις έννοιες της πατρίδας, του έθνους και της ταυτότητας. Η τουρκική εισβολή του 1974 βρήκε τον Βάσο στο Λονδίνο με τον απόδημο κυπριακό ελληνισμό. Εκεί έμαθε για το πραξικόπημα, την τραγωδία, την κατοχή και τον χαμό της αγαπημένης του Γιαλούσας, που μπορεί τότε να θεωρείτο και προσωρινός.
Το 1976 αποχαιρέτησε τη μητριά Αγγλία για να πάει οδικώς με φίλους στη Θεσσαλονίκη, στην οποία τελικά έμεινε για σχεδόν δύο χρόνια. Εκεί συνάντησε άλλους Γιαλουσίτες, μετά από δεκατέσσερα χρόνια, αλλά και τον μικρασιάτικο ελληνισμό που σημάδεψε τη σκέψη και την πολιτική του πορεία. Μια πορεία που εκπυρσοκρότησε στα χρόνια της Θεσσαλονίκης, με την ίδρυση της Ομάδας Κυπρίων, η οποία προώθησε έναν άλλο τρόπο πολιτικοποίησης των φοιτητών.
Εκείνα τα χρόνια γνώρισε τον Γιώργο Καραμπελιά και όλους τους συντρόφους στην Ομάδα για μια Προλεταριακή Αριστερά (ΟΠΑ), βρίσκοντας συσχετισμούς τόσο στα κοινωνικά ζητήματα όσο ακόμα και στο Κυπριακό
Η δημιουργία της ταβέρνας «Το Αιγαίον» στην εντός των τειχών ημικατεχόμενη Λευκωσία, ήταν μια τεράστια τομή τόσο για την προσωπική ζωή του Βάσου Φτωχόπουλλου όσο και για την εξέλιξη της ίδιας της κυπριακής κοινωνίας, έστω και αν αυτό ακούγεται παρατραβηγμένο. Το «Αιγαίον» δεν ήταν απλώς μια ταβέρνα που συνδύαζε την ελλαδική, μικρασιάτικη και κυπριακή κουζίνα, αλλά ένας πυρήνας πολιτισμού και ιδεών, σε μια εποχή που όλα ήταν απαγορευμένα και καχύποπτα, στα πρώτα χρόνια μετά την τουρκική εισβολή.
Το 1983 ίδρυσε τις Εκδόσεις Αιγαίον, με πρώτα βιβλία το Για την Εθνική Ολοκλήρωση, την Αυτοδιάθεση, την Ένωση, που συνέγραψε ο ίδιος με τους Σάββα Παύλου και Λάκη Πίγγουρα, το Μέρες του ’82 του Σάββα Παύλου, το Για τον Σαββόπουλο του Γιώργου Καραμπελιά, αλλά και την πρώτη μετάφραση του Ημερολογίου του Μπόμπυ Σαντς, του Ιρλανδού απεργού πείνας του IRA που πέθανε στις αγγλικές φυλακές του Μέιζ. Μέχρι το 2026, επιμελήθηκε, έγραψε ή εξέδωσε πέραν των 370 τίτλων.
Το 1983 εξέδωσε το περιοδικό Ωρυμαγδός, ενώ το 1984 το περιοδικό Αυτοδιάθεση, με φίλους από την Ελλάδα και την Κύπρο. Ακολούθησε το περιοδικό Ένωσις που μετεξελίχθηκε σε έντυπη εφημερίδα στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Παράλληλα, εξέδωσε το πολιτιστικό περιοδικό Έξω. Συνεργάστηκε με καθημερινές εφημερίδες της Ελλάδας και της Κύπρου, ενώ ήταν σταθερός συνεργάτης της εφημερίδας Ρήξη και του περιοδικού Άρδην.
Πρόλαβε να εκδώσει, σε συνεργασία με τις Εκδόσεις Κουκκίδα και τον Δημήτρη Δημόπουλο, μια δική του, προσωπική τριλογία που αποτελείται από τα βιβλία Περιπλανώμενος Δυστυχισμένος, Like A Rolling Stone και Στη μάνα, μάνα μου θα πάω, καθώς και τα βιβλία Τραγούδια που σημάδεψα, με σχόλια του Πέτρου Λαζάρου, αλλά και τα Τέσσερα μονόπρακτα για την αναγκαιότητα της βίας.
Ο Βάσος Φτωχόπουλλος ασχολήθηκε με το θέατρο και την τηλεόραση, με τα πιο γνωστά του έργα όλα τα μέρη του θεατρικού «ΤΙΒΙ 69», μια σατιρική οπτική της κυπριακής πραγματικότητας και την τηλεοπτική σειρά «Της φυλακής τα σίδερα». Πρότεινε κι άλλες φορές έργα σε τηλεοπτικούς σταθμούς, αλλά απορρίφθηκαν ή λογοκρίθηκαν λόγω της αιχμηρής και ευθείας γλώσσας του ιδίου.
Συνδέθηκε με όλους τους αγώνες του κυπριακού Ελληνισμού και κυρίως με την επανατοποθέτηση της ανάγκης επιβίωσης, μέσω της ένωσης με την Ελλάδα και της κοινής πορείας για αυτοδιάθεση. Με τις πολύμορφες παρεμβάσεις του δεν διέσωσε απλώς το αίτημα της Ένωσης, αλλά έμαθε σε έναν κόσμο ότι η ταυτότητα και ο πολιτισμός είναι κάτι πολύ περισσότερο από συνθήματα που μπορούν να εκφραστούν από κόμματα, ιδεολογίες και ιδεοληψίες
Είναι αναγκαίο να σημειωθεί πως το «ΟΧΙ» του 2004, αν όχι η τελευταία, τότε μια από τις τελευταίες επαναστατικές πράξεις του κυπριακού Ελληνισμού, κατέστη δυνατό και λόγω του Βάσου Φτωχόπουλλου. Είναι στο «Αιγαίον» που έγινε η πρώτη συνάντηση για την αντίσταση στο σχέδιο Ανάν και είναι αυτός που μιλούσε −με θεούς και δαίμονες− για να οδηγηθούμε τελικά στο «ΟΧΙ» της 24ης Απριλίου 2004.
Μίλησε, έγραψε και συνδέθηκε με τις πορείες των γυναικών, των μαθητών, των μοτοσικλετιστών, με την αγωνία του σύμπαντος Ελληνισμού για την εθνική και φυσική του επιβίωση, με τη διάσωση της γλώσσας, της θρησκείας, του πολιτισμού μας και αφήνει πίσω μια τεράστια κληρονομιά ιδεών και πολιτικής αντίληψης, κινητήριες δυνάμεις των οποίων υπήρξαν άπαξ και διά παντός η Γιαλούσα και η Ελλάδα.
[Απόσπασμα κειμένου του Αλέκου Μιχαηλίδη από το αφιέρωμα του Άρδην (τ. 138) στον Βάσο Φτωχόπουλο.]
