Τα νέα βιβλία των Εναλλακτικών Εκδόσεων μπορείτε να τα βρείτε στα ενημερωμένα βιβλιοπωλεία, στο Εναλλακτικό Βιβλιοπωλείο (Θεμιστοκλέους 37), στο ηλεκτρονικό μας κατάστημα και στα γραφεία των Εναλλακτικών Εκδόσεων (Ξενοφώντος 4, Σύνταγμα, τηλ. επικ. 210 3826319, 6973183842 & perardin@gmail.com) καθημερινά (Δευτέρα έως και Παρασκευή από τις 09.00 έως τις 19.00). Στα γραφεία μας μπορείτε να βρείτε και τα παλαιότερα βιβλία μας με σημαντική έκπτωση, αλλά και τα παλαιότερα τεύχη του Άρδην και του νέου Ερμή του Λόγιου.
Νέος Ερμής ο Λόγιος με αφιέρωμα στον Περικλή Γιαννόπουλο
Αντιγράφουμε από το κείμενο του Γιώργου Καραμπελιά (Περικλής Γιαννόπουλος, ο αισθητής του ελληνισμού – Μέρος Α΄: Από το εγώ, στο εμείς) στο πρώτο μέρος του αφιερώματος για τον Περικλή Γιαννόπουλο:
Η διαχρονική γοητεία των γραπτών του Περικλή Γιαννόπουλου δεν αναδύεται μόνο από το εκρηκτικό περιεχόμενο του έργου του αλλά και από την υψηλή λογοτεχνική του ποιότητα. Ο Γιαννόπουλος είναι ένας αισθητής, γεγονός που τεκμαίρεται όχι μόνο από τα γραπτά του αλλά και από τον ίδιο τον τρόπο ζωής του, αν όχι και από το σχήμα που επέλεξε να δώσει στον θάνατό του – ήθελε να κάνει και τη ζωή και τον θάνατό του ένα έργο τέχνης, όπως έβλεπε και την Ελλάδα ως έργο τέχνης. Ο Γιαννόπουλος δεν είναι μόνο ο βάρδος του ελληνισμού αλλά, καθώς γι’ αυτόν ο ελληνισμός συνιστά κατ’ εξοχήν αισθητική αξία, σκόπευε να προσφέρει και ένα αισθητικό αποτέλεσμα υψηλής αξίας και στόχευσης. Ο ελληνισμός του έπρεπε να αμιλλάται όχι μόνο με την ευρωπαϊκή τέχνη αλλά και με την ίδια τη μεγάλη ελληνική τέχνη της αρχαιότητας και να κυοφορεί νέους Φειδίες και Πολυγνώτους.
Γι’ αυτό, εξάλλου, τα σημαντικότερα ίσως κείμενά του –τα οποία διαμορφώνουν την ιδεολογική του αρματωσιά, ενώ προδιαγράφουν την πολιτική τους απόληξη με το Νέον Πνεύμα και την Έκκλησιν προς το Πανελλήνιον Κοινόν– είναι τα κείμενα της αισθητικής του – στα οποία κατ’ εξοχήν θα εγκύψουμε στο πρώτο μέρος του αφιερώματος του ν. Λόγιου Ερμή. Και δεν αναφερόμαστε μόνον στα διασημότερα από αυτά, την «Ελληνική Γραμμή» και το «Ελληνικόν Χρώμα», αλλά και το πλήθος των κειμένων του για την ελληνική μουσική, το ελληνικό θέατρο, την αρχιτεκτονική κ.ά., τα οποία δημοσιεύει στα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού. Όπως τονίζει ο ίδιος, «Πατρὶς δὲν θὰ πῇ τίποτε χωρὶς ἰδικήν της Ζωγραφικήν, Γλυπτικήν, Ἀρχιτεκτονικήν, Φιλολογίαν, Μουσικὴν καὶ τόσα ἄλλα». Γι’ αυτό και η αισθητική ανάλυση και αποτίμηση όλων των εκφάνσεων της ζωής των Ελλήνων προηγείται και εισάγει ουσιαστικώς στην πολιτική, η οποία λειτουργεί μάλλον ως θεραπαινίδα… της αισθητικής. Η διατύπωση των πολιτικών προταγμάτων συνιστά αισθητικό κατόρθωμα.
Να απαλλαγούμε από τον ισλαμισμό, της Razika Adnani
Τίτλος: Να απαλλαγούμε από τον ισλαμισμό
Συγγραφέας: Razika Adnani
Μετάφραση: Χριστίνα Σταματοπούλου
ISBN: 978-960-427-272-3
Σελίδες 312
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Σε μια εποχή πολιτικών και γεωπολιτικών ανατροπών που συγκλονίζουν τον κόσμο, οι δυνάμεις και οι εξουσίες αλλάζουν στρατόπεδο. Οι ανατροπές των αρχών του 21ου αιώνα είναι μείζονες και προσφέρουν εύφορο έδαφος στην εξάπλωση των ολοκληρωτισμών και των εξτρεμισμών. Σε αυτό το πλαίσιο, ο ισλαμισμός, που είναι ένας εξτρεμισμός και ένας ολοκληρωτισμός, δεν αποτελεί εξαίρεση σε αυτή τη λογική του κόσμου και της εξουσίας.
Το ζήτημα που θέτει ο ισλαμισμός δεν αφορά μόνο τους μουσουλμάνους ούτε μόνο τους μη μουσουλμάνους ή τη Δύση· αφορά ολόκληρη την Ανθρωπότητα σε ό,τι πιο πολύτιμο έχει: τον ανθρωπισμό της. Όλα όσα πραγματοποίησε η ανθρωπότητα στην εξελικτική διαδρομή της προς την ωριμότητα απειλούνται σήμερα από την άνοδο του ριζοσπαστικού και ολοκληρωτικού ισλαμισμού.
Τι είναι ο ισλαμισμός; Ποιες είναι οι ρίζες του; Ποια είναι η σχέση του με το ισλάμ; Ποια είναι η στρατηγική του για να επιβληθεί; Από πού αντλεί τη δύναμή του; Πώς πετυχαίνει να υποτάξει τους άνδρες; Γιατί οι γυναίκες αποτελούν τον προνομιακό στόχο του; Πώς θα απαλλαγούμε από τον ισλαμισμό; Μπορεί να υπάρξει ένα ισλάμ που δεν θα είναι ισλαμισμός;
Στο ανά χείρας βιβλίο, η Ραζικά Αντνανί απαντά σε αυτά τα ερωτήματα ενώ ταυτόχρονα εξηγεί πώς κάποια στοιχεία της ισλαμικής σκέψης έπαιξαν σημαντικό ρόλο στη δημιουργία της σημαίνουσας πολιτικής και ηθικής απόστασης ανάμεσα στη Δύση και τον μουσουλμανικό κόσμο.
Θεωρίες συνωμοσίας και πολιτική, του Νικόλα Δημητριάδη
Αντικείμενο αυτού του βιβλίου δεν είναι οι διάφοροι γραφικοί ουφολόγοι, κομπογιαννίτες και απατεωνίσκοι. Η εποχή που οι θεωρίες συνωμοσίας λαθροβίωναν σε σκανδαλοθηρικές φυλλάδες και τη μεταμεσονύκτια ζώνη περιθωριακών τηλεοπτικών σταθμών έχει παρέλθει προ πολλού. Στις περιπτώσεις που εξετάζουμε εδώ, η συνωμοσιολογία δεν αναδύεται από την άγνοια και την ευπιστία των πολιτών. Αντιθέτως, καλλιεργείται από κράτη και κυβερνήσεις, πολιτικούς, πνευματικούς και θρησκευτικούς ηγέτες, και διοχετεύεται προς το λαϊκό σώμα με σκοπό να το κινητοποιήσει, να το αποπροσανατολίσει, ή να το διχάσει.
Το βιβλίο αυτό παρακολουθεί την ανάπτυξη θεωριών συνωμοσίας, ψευδοϊστορικών μύθων και χιλιαστικών δοξασιών σε τρεις χώρες: Στην Τουρκία, από τον Παντουρκισμό του Κεμάλ Ατατούρκ μέχρι την κατευθυνόμενη συνωμοσιολογία που επιστρατεύει κατά πάντων το καθεστώς Ερντογάν, στην Ρωσία, από τα αυτοκρατορικά οράματα του Ευρασιανισμού μέχρι την αποκαλυψιακή ρητορική που επιχειρεί να καθαγιάσει τον ιμπεριαλισμό του Πούτιν, και στις Η.Π.Α., από τις εσχατολογικές προφητείες των τηλε-ευαγγελιστών, μέχρι τον παραλογισμό που συνοδεύει το φαινόμενο Τραμπ.
Παράλληλα, διερευνά τη διείσδυση των θεωριών αυτών στην Ελλάδα και την επίδραση που ασκούν στην κοινή γνώμη και τον πολιτικό κόσμο. Εξετάζει, επίσης, και το αντίπαλο «στρατόπεδο», όπου ανάλογοι μύθοι του κινήματος «Woke» και της πολιτικής ορθότητας ευνοούν την εξάπλωση των θεωριών συνωμοσίας, διαβρώνουν το κύρος της Επιστήμης και εντείνουν την κοινωνική πόλωση. Τέλος, επισημαίνει τον καταλυτικό ρόλο των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης στην κατάρρευση του δημόσιου λόγου και το δυσοίωνο μέλλον που επιφυλάσσουν αφ’ ενός μεν η πτώση του γνωστικού επιπέδου των πολιτών και αφ’ ετέρου η μείωση της εμπιστοσύνης τους απέναντι στους θεσμούς της οργανωμένης Πολιτείας.
Άρδην τ. 136 με κεντρικό αφιέρωμα “Θουκυδίδης & Πούτιν“
Στο εκτενές αφιέρωμα του Άρδην συμβάλλουν με πρωτότυπα κείμενά τους, αλφαβητικά: ο φιλόλογος και συγγραφέας Ηλίας Γιαννακόπουλος («Ο Θουκυδίδης μας διδάσκει τα “μυστικά” του πολέμου»)· ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιά, Κωνσταντίνος Κολλιόπουλος («Θουκυδίδης και πολιτικός ρεαλισμός: Η περίπτωση της Σπάρτης»)· ο συγγραφέας Σπύρος Κουτρούλης («Πολιτικός ρεαλισμός και ανθρωπολογική απαισιοδοξία: το δίκαιο, η πολιτική, η ισχύς»)· ο καθηγητής στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Σωτήρης Στ. Λίβας («Από τον λόγο στην πράξη. Ο αυταρχισμός κοιτάζει τον εαυτό του»)· ο Σπύρος Λίτσας, Καθηγητής Θεωρίας Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας («Ο Θουκυδίδης, η Ηθική στη Διεθνή Πολιτική και ο Ρωσοουκρανικός Πόλεμος»)· ο ομότιμος καθηγητής Στρατηγικής στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς, Αθανάσιος Πλατιάς («Πώς ο Θουκυδίδης θα ερμήνευε τον πόλεμο στην Ουκρανία»)· ο δημοσιογράφος Κώστας Στούπας (« Η παγίδα του Θουκυδίδη & ο άνθρωπος από βούτυρο»)· ο δόκτορας Ιστορίας και συγγραφέας Τάσος Χατζηαναστασίου («Θουκυδίδης: Θεωρητικός της άνευ ηθικών αναστολών ισχύος ή αντικειμενικός ιστορικός της ανθρώπινης τραγωδίας;»)· ο διδάσκων στο Τμήμα Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Βαρσοβίας, Marek Węcowski («Πόλεμος, ιμπεριαλισμός & δημοκρατία. Ο πόλεμος της Ουκρανίας κάτω από το βλέμμα του Θουκυδίδη»).
Επί πλέον περιλαμβάνονται δύο σημαντικά αποσπάσματα Ελλήνων διανοητών: του Κώστα Παπαϊωάννου («Ο αθηναϊκός ιμπεριαλισμός και ο Πελοποννησιακός Πόλεμος»), από το έργο του Τέχνη και πολιτισμός στην αρχαία Ελλάδα, και του Κορνήλιου Καστοριάδη («Η Ισχύς και το Δίκαιο»), από το έργο του Η ελληνική ιδιαιτερότητα, τ. 3.
Το τεύχος περιέχει και δύο εκτενείς φακέλους για τον πρόσφατα δολοφονηθέντα Τσάλρι Κέρκ και για την Ουκρανία και πώς άλλαξε τον τρόπο του πολέμου ένα μαχόμενο και επινοητικό έθνος. Και φυσικά πολλά κείμενα για την επικαιρότητα, την οικονομία, διεθνή, την κίνηση ιδεών, το βιβλίο κ.ά.
“Aτελέσφορος εκσυγχρονισμός, o Κώστας Σημίτης και η εποχή του” του Γ. Καραμπελιά
Τίτλος: Aτελέσφορος εκσυγχρονισμός, o Κώστας Σημίτης και η εποχή του
Συγγραφέας: Γιώργος Καραμπελιάς
ISBN: 978-960-427-269-3
Σελ: 334 σελίδες
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου
Ο Κώστας Σημίτης και ο «εκσυγχρονισμός» αποτελούν τον γόρδιο δεσμό της ύστερης μεταπολίτευσης, ενώ αποκαλύπτουν ενδιάθετες ροπές της συνολικής μεταπολιτευτικής περιόδου. Αν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής υπήρξε ο ιδρυτής, ο Ανδρέας Παπανδρέου ο βάρδος, ο Κώστας Σημίτης υπήρξε ο διαχειριστής και ίσως ο εκκαθαριστής.
Κεντρικό διακύβευμα της εκσυγχρονιστικής περιόδου υπήρξε η ένταξη στην Ευρωζώνη και η προσχώρηση της Κύπρου στην ΕΕ, ικανοποιώντας έναν στρατηγικό στόχο του ελληνισμού. Όμως, εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο υλοποιήθηκε, οι αρνητικές επιπτώσεις υπήρξαν ιδιαίτερα επαχθείς. Όχι μόνο ως προς τη γιγάντωση των παρασιτικών χαρακτηριστικών που οδήγησαν στη μνημονιακή καταστροφή του 2010, αλλά και ως προς την αποδοχή της τουρκικής πρωτοκαθεδρίας και τη σταδιακή φινλανδοποίηση της εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής. Η ικανοποίηση του εθνικού στόχου έγινε με τόσο βαρύ τίμημα ώστε να τίθεται εν αμφιβόλω, τουλάχιστον ο τρόπος επίτευξής του…
Παράλληλα, ο εκσυγχρονισμός μεταβλήθηκε σε σύμβολο ενός «μεταεθνικού» μετασχηματισμού καθώς, στο όνομα της καταγγελίας της πατριδοκαπηλίας, οι Έλληνες θα θεωρηθούν ένα πρόσφατο έθνος, χωρίς ιστορικό βάθος, που μπορεί ευκολότερα να αποσυντεθεί. Επρόκειτο για μια παρασιτική αντίληψη της συμμετοχής στην ΕΕ και όχι παραγωγική, με συμμετοχή στις αποφάσεις, κάτι που αντίθετα θα προϋπόθετε μια ισχυρή εθνική ταυτότητα.
Το δοκίμιο διαρθρώνεται σε τέσσερα μέρη. Το πρώτο αποτελεί μια συνοπτική περιγραφή των πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών εξελίξεων της περιόδου. Το δεύτερο πραγματεύεται τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και την εξέλιξή τους κατά την περίοδο του εκσυγχρονισμού. Το τρίτο παρουσιάζει τις ιδεολογικές εξελίξεις και τον ρόλο της αριστερής διανόησης. Το τέταρτο προβαίνει στον απολογισμό της πολιτικής του εκσυγχρονισμού, επισκοπεί την εξάντληση της μεταπολιτευτικής περιόδου και επιχειρεί έναν παραλληλισμό ανάμεσα στον εκσυγχρονισμό του Κώστα Σημίτη και τον μεταρρυθμισμό του Κυριάκου Μητσοτάκη.
“Η Ρωσία του 21ου αιώνα σε 10 μαθήματα”, του Β. Σιταρά
Τίτλος: Η Ρωσία του 21ου αιώνα σε 10 μαθήματα
Συγγραφέας: Δρ Βασίλειος Σιταράς
ISBN: 978-960-427-267-9
Σελ: 300 σελίδες
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου
Σε αυτή την πρώτη, στην ελληνική βιβλιογραφία, «ολιστική» προσέγγιση της σύγχρονης Ρωσίας γραμμένη από τον ίδιο συγγραφέα (σε αντιδιαστολή με κάποια μέχρι τούδε συλλογικά έργα), ο στρατηγικός αναλυτής-κρεμλινολόγος Βασίλειος Σιταράς επιχειρεί να εισαγάγει τον αναγνώστη στη σημερινή πραγματικότητα και στις μελλοντικές προοπτικές της αχανούς αυτής χώρας.
Εκκινώντας από σταθερές όπως η γεωγραφία, οι φυσικοί πόροι, τα κύρια δημογραφικά χαρακτηριστικά αλλά και η –συχνά παραγνωρισμένη στην Ελλάδα– σοβιετική κληρονομιά της Ομοσπονδίας, αναπτύσσει εν συνεχεία, συνοπτικά μεν, αλλά περιεκτικά, το πολιτικό της σύστημα, την οικονομία, τις ένοπλες δυνάμεις της, με ακρογωνιαίο λίθο τις αποτρεπτικές-στρατηγικές, τη διπλωματία της πυρηνικής ενέργειας, την αναδυόμενη ιδεολογία περί «ρωσικού κόσμου» και, βεβαίως, την εξωτερική πολιτική, τόσο σε σχέση με μείζονες εταίρους στην Ευρασία (Κίνα, Ινδία, Ιράν, Τουρκία), όσο και σε σχέση με τη Δύση.
Πρόκειται για μια αμιγώς διεπιστημονική προσέγγιση η οποία φιλοδοξεί να αποτελέσει και ένα χρηστικό εγχειρίδιο για όλους όσους επιθυμούν να κατανοήσουν, πέραν από αφηγήματα και ιδεολογισμούς, τι ακριβώς είναι και πού τελικά βαδίζει σήμερα η Ρωσία.
****
Ο Βασίλειος Σιταράς γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Φιλοσοφία, Παιδαγωγική, Ψυχολογία (πτυχίο), Νομική (πτυχίο), Φιλοσοφία και Κοινωνιολογία του Δικαίου (διετές μεταπτυχιακό), Βαλκανικές Σπουδές (μεταπτυχιακό) και το 2012 ανακηρύχθηκε διδάκτωρ Στρατηγικών Σπουδών στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του ΕΚΠΑ με βαθμό «άριστα παμψηφεί». Στη συμβουλευτική επιτροπή της διατριβής του, η οποία είχε ως θέμα την εξέλιξη της πολιτικής ασφαλείας της Βρετανίας στον Ψυχρό Πόλεμο, μετείχαν οι καθηγητές Κώστας Υφαντής, Θάνος Βερέμης και Ευάνθης Χατζηβασιλείου, ενώ για τη συγγραφή της μελετήθηκαν τα Κρατικά Αρχεία της Βρετανίας στο Kew Gardens του Λονδίνου. Αρθρογραφεί από τις αρχές του 1993 επί πληθώρα ζητημάτων στρατηγικής, άμυνας, τεχνολογίας, γεωπολιτικής και διεθνών σχέσεων, το δε παρόν είναι το δωδέκατο έντυπο βιβλίο του (έξι στην ελληνική και έξι στην αγγλική γλώσσα).
Εθνικός Διχασμός: Οι υπεύθυνοι (Δίτομο)
Τίτλος: Εθνικός Διχασμός: Οι υπεύθυνοι (Α΄ & Β΄ τόμος)
Συγγραφέας: Δημήτριος Κ. Λυμπουρίδης
Εναλλακτικές Εκδόσεις 2025
Δύο τόμοι 672 & 592 σελίδες συν έγχρωμος ένθετος χάρτης.
ISBN A΄ Τόμου: 978-960-427-264-8 & Β΄ Τόμου: 978-960-427-265-5
Το παρόν δίτομο βιβλίο, με τον τίτλο, «Εθνικός Διχασμός οι Υπεύθυνοι», έχει ως σκοπό, με τις παραπομπές στις πηγές των αναφερόμενων γεγονότων και την παράθεση αποσπασμάτων πρωτότυπων κειμένων, να τεκμηριώσει τα αναφερόμενα στο βιβλίο του, σε ένα τόμο, «Εθνικός Διχασμός οι Ευθύνες», για τους αναγνώστες που θα ήθελαν να γίνουν κοινωνοί πρωτοτύπων κειμένων και των ιστορικών πηγών του συγγραφέα. Απομένει η σκοπούμενη έκδοση ενός σύντομου κειμένου σε μορφή απαντήσεων, σε καίρια ερωτήματα πάνω στις αιτίες και τις συνέπειες του Διχασμού που αποτέλεσε το προοίμιο και την αιτία της εθνικής καταστροφής του 1922. Σκοπός του συγγραφέα, με την ανά χείρας έκδοση είναι να δώσει ένα κείμενο με πλήρη τεκμηρίωση των περιγραφόμενων γεγονότων.
Αναμφισβήτητα δύο ήταν τα σημαντικότερα γεγονότα που συντάραξαν τη νεότερη ελληνική ιστορία και τα οποία αφορούσαν στην εθνική ολοκλήρωση και το μέλλον του ελληνισμού. Η διαφωνία μεταξύ βασιλιά Κωνσταντίνου και πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου ήταν η συνέπεια της καταστροφής του 1922, που ακολούθησε. Για τα δύο αυτά ιστορικά γεγονότα, υπάρχει αρκετή σύγχυση στη διάνοια των περισσοτέρων Ελλήνων, λόγω άγνοιας ή και ημιμάθειας. Αποφάσισα, λόγω της διαπίστωσης αυτής, πριν από είικοσι χρόνια, να μελετήσω σε βάθος τα σχετικά γεγονότα για να καταλάβω, πρώτα εγώ, τι ακριβώς είχε συμβεί τότε. Σύντομα αντιλήφθηκα ότι ήταν καθήκον μου να κοινοποιήσω τις γνώσεις που θα αποκτούσα, σε βιβλίο, ώστε να γίνουν κτήμα και του ευρύτερου ελληνικού κοινού.
Σκοπός των βιβλίων μου, δεν είναι να υμνήσω ή να κατηγορήσω κάποιους από τους πρωταγωνιστές της εποχής εκείνης, αλλά να αναζητήσω και να βρω την πηγή και την αλήθεια των γεγονότων ή τουλάχιστον να προσεγγίσω, όσο το δυνατόν περισσότερο, προς αυτές. Η πολύχρονη μελέτη μιας εκτεταμένης πρωτογενούς βιβλιογραφίας, είχε σαν αποτέλεσμα να με οδηγήσει σε συγκεκριμένα συμπεράσματα, τα οποία δεν φοβήθηκα να διατυπώσω στις σελίδες, των βιβλίων μου. Τα συμπεράσματα αυτά είναι, κατά την άποψή μου, επαρκώς τεκμηριωμένα, με διασταυρωμένες μαρτυρίες τρίτων, πέραν πάσης αμφιβολίας, κατά το δυνατόν, αντικειμενικών. Αυτή η πολλαπλή και ως ένα βαθμό πολύπλοκη διασταύρωση των δεδομένων, έγινε δυνατή μετά από ψηφιοποίηση βιβλιογραφίας πλέον των 100.000 σελίδων ιστορικών κειμένων, που με πολύ κόπο αναζήτησα και βρήκα. Με την ψηφιοποίηση αυτή έγινε σχετικά εύκολη η αναζήτηση ιστορικών γεγονότων, σχετικών με συγκεκριμένα θέματα, σε ολόκληρη τη χρησιμοποιηθείσα από εμένα βιβλιογραφία.
Το βιβλίο αυτό, για τον «Εθνικό Διχασμό», θα έπρεπε να είχε προηγηθεί, χρονικά, του εκδοθέντος για τους υπεύθυνους της καταστροφής του 1922, όμως, λόγω του προχωρημένου της ηλικίας και του φόβου πιθανών συνεπειών μιας νόσησης κατά την πανδημία, με οδήγησε στην απόφαση να προηγηθεί η συγγραφή και η έκδοση του σπουδαιότερου ιστορικού γεγονότος, που ήταν η μικρασιατική καταστροφή, η οποία καθόρισε το μέλλον του ελληνισμού και να ακολουθήσει η έκδοση των βαθύτερων αιτιών της, που ήταν ο λεγόμενος «Εθνικός Διχασμός».
Όπως και στα ήδη εκδοθέντα βιβλία μου, έτσι και στο παρόν, επιδίωξή μου ήταν, «η κατανόηση, η εξήγηση, η ερμηνεία. Ούτε η εξύμνηση, ούτε η καταγγελία», όπως γράφει ο καθηγητής πολιτικής ιστορίας και πολιτικής επιστήμης, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, Γιώργος Μαυρογορδάτος στον πρόλογο του βιβλίου του, «1915 – Ο Εθνικός Διχασμός». Παρ’ όλα αυτά και παρά τις καλύτερες προθέσεις μου είναι πολύ πιθανό να δοθεί, σε κάποιους, η εντύπωση ότι παίρνω το μέρος της μιας εκ των δύο, τότε, ελληνικών παρατάξεων και ότι μεροληπτώ υπέρ αυτής. Όμως και εδώ θα επισημάνω ότι, «τα πράγματα μεροληπτούν, όχι εγώ. Εντελώς αντικειμενικοί παράγοντες, σε πολλά επίπεδα, συνθέτουν μία εικόνα περισσότερο θετική για τη μία πλευρά και περισσότερο αρνητική για την άλλη», που σημειώνει και πάλι στον πρόλογο, του ίδιου βιβλίου του, ο καθηγητής Μαυρογορδάτος,
Κατά τη συγγραφή του παρόντος βιβλίου, κρίθηκε αναγκαία, η εκτεταμένη κάπως αναφορά των, προ του Α΄ Παγκόσμιου Πολέμου, γεγονότων και στη συνέχεια εκείνων του Εθνικού Διχασμού που ακολούθησε και ο οποίος βρήκε την Ελλάδα πρόσφατα διπλασιασμένη, αλλά ανέτοιμη για τη συμμετοχή της σε ένα νέο πόλεμο. Οι αναγνώστες θα πρέπει να μου συγχωρήσουν την επανάληψη, μέσα στο κείμενο, κάποιων ιστορικών γεγονότων, διότι έκρινα πως έτσι υπενθύμιζα σημαντικές απόψεις και γεγονότα, που ενδεχομένως σε ένα τόσο εκτεταμένο ιστορικό κείμενο, θα μπορούσαν να είχαν ξεχαστεί κατά τη διάρκεια της ανάγνωσής τους. Επίσης να μου συγχωρήσουν και κάποια ιστορικά πισωγυρίσματα, αναγκαία προς πληρέστερη ανάλυση και κατανόηση γεγονότων τα οποία συνδέονται με άλλα που προηγήθηκαν ή ακολούθησαν του εξεταζόμενου. Το βιβλίο είναι χωρισμένο σε εννέα μέρη, αλλά ο αριθμός των κεφαλαίων είναι 121, με σκοπό την εύκολη ανεύρεση ενός γεγονότος, με βάση τον τίτλο του κεφαλαίου.
Πιστεύω ότι ο συγγραφέας ιστορικών γεγονότων, οφείλει να αναζητά και να αναδεικνύει την ιστορική αλήθεια, στο βαθμό που είναι αυτό δυνατό, με οποιοδήποτε κόστος και αν συνεπάγεται. Το οποιοδήποτε κόστος της ανάδειξης της ιστορικής αλήθειας, ωχριά εμπρός στο μεγάλο εθνικό όφελος το οποίο προκύπτει από την ανάδειξή της. Εξ άλλου και ο ιστορικός Μαρκεζίνης επισημαίνει, στην εισαγωγή του Γ΄ τόμου του έργου του, τη σημασία της πλήρους και αντικειμενικής ιστορικής γνώσης, «διότι μόνον η πλήρης γνώσις της ιστορίας ενός συγχρόνου Έθνους επιτρέπει εις αυτό να αντιμετωπίζη επιτυχέστερον τα προβλήματα του παρόντος και του αμέσου μέλλοντος».
Είναι γεγονός ότι ο συγγραφέας ιστορικών γεγονότων κινδυνεύει να χαρακτηριστεί από τον λιγότερο ή περισσότερο προκατειλημμένο αναγνώστη, πως μεροληπτεί υπέρ της μίας ή της άλλης των δύο μεγάλων αντιμαχόμενων πολιτικών ομάδων της εποχής εκείνης. Όμως, η ουσία δεν είναι η αναζήτηση, προς ποια παράταξη φαίνεται να αποκλίνει ο συγγραφέας, αλλά το αν τα γεγονότα και τα ντοκουμέντα που παρουσιάζει αυτός, δικαιώνουν επαρκώς ή όχι τις απόψεις και τις αναλύσεις του. Κάτω από αυτό το πρίσμα, ο αναγνώστης είναι υποχρεωμένος, αν θέλει να διακρίνεται από αντικειμενικότητα απέναντι της συγγραφής, να περιορίσει την κριτική του στα στοιχεία επί των οποίων ο συγγραφέας στηρίζει τα συμπεράσματα και τις απόψεις του. Αυτά μπορεί να συμφωνούν ή να διαφωνούν με αυτά του αναγνώστη, δεν είναι δυνατόν όλες οι απόψεις να συμπίπτουν, όμως, στο τέλος θα πρέπει να βγαίνει μια τελική συνισταμένη, θετική ή αρνητική για την κάθε περίπτωση. Επειδή οι δύο εκείνες παρατάξεις είχαν εντελώς διαφορετική πολιτική, εάν το τελικό συμπέρασμα ρίχνει περισσότερο δίκαιο στη μία, τότε αναμφίβολα το άδικο βαρύνει την αντίπαλη παράταξη.
Η Εξόριστη Πολιτεία – Η ελληνική κυβέρνηση στη Μ. Ανατολή, 1941-1944
Τίτλος: Η Εξόριστη Πολιτεία – Η ελληνική κυβέρνηση στη Μ. Ανατολή, 1941-1944
Συγγραφέας: Κώστας Χατζηαντωνίου
ISBN: 978-960-427-262-4
Σελίδες: 388 σελίδες
Σχήμα: 17χ24
Το βιβλίο αυτό δεν στοχεύει μόνον στην αναπαράσταση και την επαναξιολόγηση μιας σημαντικότατης περιόδου της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Ο συγγραφέας, παρουσιάζοντας προθέσεις, επιδιώξεις και πράξεις των πολιτικών πρωταγωνιστών των ετών 1941-1944 και εστιάζοντας την έρευνά του ειδικά στη Μέση Ανατολή (όπου κατέφυγε η ελληνική κυβέρνηση μετά την κατάληψη του ελλαδικού χώρου από τα γερμανικά στρατεύματα), φιλοδοξεί να φωτίσει αίτια, αιτιατά και συνθήκες υπό τις οποίες οι Έλληνες συνέχισαν τον αγώνα μέχρι την τελική νίκη και την απελευθέρωση αλλά και το πώς οδηγήθηκαν στον εμφύλιο πόλεμο.
Η περίοδος 1941-1944 έχει δύο όψεις. Η μία, η πιο γνωστή, είναι αυτή της κατοχής και της εθνικής αντίστασης. Η άλλη, λιγότερο γνωστή, σφραγίζεται από τον αγώνα και την αγωνία των δυνάμεων που διαφεύγοντας στη Μ. Ανατολή, αποτέλεσαν πυρήνα των εξόριστων κυβερνήσεων και υπερασπίστηκαν την εθνική δημοκρατική προοπτική σε τέσσερα επίπεδα: ενάντια στις δωσιλογικές κυβερνήσεις των Αθηνών, ενάντια στις επιδιώξεις των μοναρχικών (παρότι συνυπήρχαν στην εξορία και στην πολεμική προσπάθεια), ενάντια στα σχέδια του ΚΚΕ (που πέτυχε χάρη στην εθνική αντίσταση να αποκτήσει βαρύνοντα πολιτικό ρόλο) αλλά και ενάντια στα σχέδια της Αγγλίας για ανανέωση των σχέσεων εξάρτησης μετά τον πόλεμο.
Τέσσερις ήταν και οι βασικοί σκοποί του συνεχιζόμενου στη Μέση Ανατολή αγώνα: η απελευθέρωση της Ελλάδας, η ενίσχυση του χειμαζόμενου λαού, η θεμελίωση μιας δίκαιης μεταπολεμικής κοινωνίας και η εθνική αποκατάσταση των αλύτρωτων πληθυσμών (Κύπρος, Β. Ήπειρος, Δωδεκάνησος). Μέσον αυτών των σκοπών ήταν η αναδιοργάνωση ενός πραγματικά εθνικού στρατού. Αυτός ακριβώς ο στρατός βρέθηκε εξαρχής στο στόχαστρο δυνάμεων οι οποίες επεδίωκαν τον έλεγχο ή τη διάλυσή του, αδιαφορώντας για την εθνική ενότητα.
Παρότι οι στρατηγικοί σκοποί διέφεραν (προπαρασκευή ταξικής επανάστασης και κατάληψη της εξουσίας από τη μια, επιστροφή του βασιλέως Γεωργίου και αποκατάσταση της προπολεμικής τάξης από την άλλη), τόσο οι κομμουνιστές όσο και οι μοναρχικοί ναρκοθέτησαν και υπονόμευσαν την προσπάθεια των εξόριστων κυβερνήσεων. Οι δολοπλοκίες και οι στάσεις στο ελληνικό στράτευμα της Μέσης Ανατολής, με αποκορύφωμα αυτήν του Απριλίου του 1944 (η οποία προκάλεσε τη βρετανική επέμβαση και την εξάρθρωση των ελληνικών μονάδων), θεωρήθηκαν από τη δεξιά ως ένα κομμουνιστικό σχέδιο για τη διάλυση της μόνης οργανωμένης αντίπαλης δύναμης που θα μπορούσε να αντιμετωπίσει τα σχέδια του ΚΚΕ μετά την απελευθέρωση ενώ από την αριστερά ερμηνεύθηκαν (εκ των υστέρων) ως μια παγίδα των Άγγλων για να εκκαθαρίσουν τον στρατό από τα δημοκρατικά στοιχεία.
Παραδόξως και οι δύο ερμηνείες είναι αληθείς: το ΚΚΕ, οι Άγγλοι και οι Έλληνες μοναρχικοί συνέπλευσαν, με διαφορετικούς σκοπούς φυσικά αλλά με ένα κοινό στόχο: να πάψει ο στρατός να είναι εθνικός και να εξαναγκαστούν τελικά όλοι να συρθούν, σε κλίμα ακραίας πόλωσης, προς το ένα ή το άλλο στρατόπεδο. Προς αγαλλίαση, φυσικά, των Άγγλων, αφού δεν θα υπήρχε πλέον μια ισχυρή διεκδικούσα τα εθνικά της δίκαια Ελλάδα μετά τον πόλεμο.
Η δεκαετία του 1940 σφράγισε εν τέλει τη μοίρα του έθνους. Ο εμφύλιος πόλεμος επέφερε για δεκαετίες συμφορές στην κοινωνική ζωή αλλά και επικαθόρισε την ιστοριογραφία και την ερμηνεία των γεγονότων της περιόδου που έως σήμερα αντικρίζονται υπό το πρίσμα όσων τραυματικών και διχαστικών εκτυλίχθηκαν.
Σπουδή στην ελληνική προσωπογραφία
Τίτλος: Σπουδή στην ελληνική προσωπογραφία. Από την αρχαιότητα και τα πορτρέτα του Φαγιούμ έως τη γενιά του ’30
Συγγραφέας: Κατερίνα Μπουλάκου
Σελίδες: 480 εκ των οποίων οι 64 έγχρωμες
Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου
Η ελληνική προσωπογραφία διαμορφώνεται σταδιακά στο πλαίσιο μιας μακράς ζωγραφικής παράδοσης που εκτείνεται από τον 4ο αι. π.Χ. μέχρι σήμερα και που αν και η πορεία της δεν μπορεί να χαρακτηριστεί απόλυτα γραμμική, ωστόσο αποδεικνύεται εξαιρετικά ανθεκτική στον χρόνο. Η αδιάκοπη πορεία της καταδεικνύεται με αφετηρία την αρχαιότητα και κυρίαρχη τη στιγμή που γίνεται η μετάβαση από το εξιδανικευμένο πρόσωπο της κλασικής τέχνης στη ρεαλιστικότερη απεικόνισή του της ελληνιστικής περιόδου.
Το παρόν βιβλίο επικεντρώνεται στη μελέτη της ελληνικής ζωγραφικής και κατά βάση της προσωπογραφίας από την αρχαιότητα μέχρι τον 20ό αιώνα και τη Γενιά του ’30 και τον τρόπο με τον οποίο επιβιώνουν τα «μυστικά» της αρχαίας ζωγραφικής μέσα στη Βυζαντινή τέχνη. Με αφετηρία τις επισημάνσεις του Φώτη Κόντογλου και τις εύστοχες παρατηρήσεις του Γιάννη Τσαρούχη για την τεχνική και το «πώς» της αρχαίας ελληνικής και της βυζαντινής ζωγραφικής, μελετώνται μνημεία από τον 4ο αι. π.Χ., ενώ μεγάλο μέρος αφιερώνεται στα πορτρέτα του Φαγιούμ και την καλλιτεχνική παράδοση που τα συνοδεύει. Μια παράδοση η οποία επεκτείνεται επηρεάζοντας στη συνέχεια τη διαμόρφωση της βυζαντινής ζωγραφικής, περνώντας πια «κωδικοποιημένη» στις μορφές της νέας θρησκείας, πρώτα με τις τοιχογραφίες που εντοπίζονται στις κατακόμβες και σταδιακά με τη φορητή εικόνα. Ξεχωριστή θεωρείται η σημασία των ψηφιδωτών, που παίζουν τον δικό τους, ιδιαίτερο ρόλο, σ’ αυτήν τη μετάβαση από την ύστερη αρχαιότητα στη νέα εποχή. Ειδική αναφορά γίνεται στην Παλαιολόγεια περίοδο και κυρίως στο έργο του Μανουήλ Πανσέληνου, που θα σφραγίσει την τέχνη της εποχής του και θα επηρεάσει αποφασιστικά τη ζωγραφική του 14ου αιώνα και όχι μόνο.
Το μεγαλύτερο μέρος της μελέτης αφιερώνεται στην περιώνυμη Γενιά του ’30, που χάρη στο ένστικτό της, και μέσα στο πλαίσιο του συνειδητοποιημένου αιτήματος της ελληνικότητας, ξαναανακαλύπτει αυτό που χάθηκε, ζωγραφικές αξίες που την οδηγούν απ’ τον Θεόφιλο και τον Καραγκιόζη, στο Βυζάντιο, κι από ΄κει, πίσω στην αρχαία –και μεγάλη– ελληνική ζωγραφική. Τέλος, ειδικό κεφάλαιο αφιερώνεται στην Tετραχρωμία και τη χρήση της, καθώς αποτέλεσε μια σταθερή παλέτα από την αρχαιότητα, την ελληνιστική εποχή και τα πορτρέτα του Φαγιούμ, μέχρι τη Βυζαντινή ζωγραφική και τη Γενιά του ’30. Έτσι αποκαλύπτεται μια συγκλονιστική διαχρονία όσον αφορά την απόδοση του προσώπου και κυρίως της ελληνικής ιδιοπροσωπίας, που μας φέρνει πολύ κοντά σ’ αυτό που ονομάζουμε αρχαία ελληνική ζωγραφική.
Καλά Χριστούγεννα!
