του Άγγελου Συρίγου από το liberal.gr
Ο όρος «ασπίδα του Αχιλλέα» δεν προέκυψε με την υπογραφή της συμφωνίας προμήθειας αμυντικών συστημάτων με το Ισραήλ. Η ασπίδα περιγράφεται στην Ιλιάδα. Ο Πάτροκλος είχε πάρει τα άρματα του Αχιλλέα. Μετά την θανάτωσή του από τον Έκτορα, ο τελευταίος απέκτησε και τα άρματά που φορούσε ο νεκρός. Η μητέρα του Αχιλλέα, η Θέτις, ζήτησε από τον θεό Ήφαιστο να φτιάξει καινούργια πανοπλία για τον γιό της. Η περιγραφή της Ασπίδας από τον Όμηρο είναι αριστουργηματική. Σε αυτήν απεικονίζει όλον τον κόσμο και κυρίως τις αντιθέσεις, τις ειρηνικές εργασίες και τις πολεμικές συγκρούσεις, τον κόσμο της εργασίας και τις προετοιμασίες μίας γιορτής. Υπ’ αυτό το πρίσμα ήταν επιτυχημένη η επιλογή του ονόματος για την αγορά οπλικών συστημάτων, που σε τρία περίπου χρόνια θα μας προστατεύουν από τις νέες απειλές για να συνεχίζουμε τα ειρηνικά μας έργα.
Γιατί όμως αγοράζουμε πανάκριβα οπλικά συστήματα; Αεροσκάφη Ραφάλ και F-35; φρεγάτες Μπελαρά; τα ραντάρ και τα οπλικά συστήματα της άλλης «Ασπίδας του Αχιλλέα»; Πρόκειται να επιτεθούμε στην Τουρκία; Προφανώς και όχι! Τα θέλουμε για αποτροπή. Η αποτροπή είναι στρατηγική για την αποφυγή της ένοπλης συγκρούσεως. Βασίζεται στην απειλή ένοπλης απαντήσεως από ένα κράτος προκειμένου να πεισθεί το άλλο κράτος να απέχει από εχθρικές ενέργειες. Το μήνυμα είναι απλό: Εάν μου επιτεθείς, το κόστος των πληγμάτων που θα δεχθείς, θα ξεπερνά κατά πολύ το όποιο όφελος. Αντιθέτως, ο πόλεμος επιδιώκει την επικράτηση μέσω της ένοπλης συγκρούσεως και βασίζεται στην πραγματική χρήση της βίας. Η αποτροπή αποτελεί κεντρική έννοια στη διεθνή ασφάλεια. Εφαρμόζεται επιτυχημένα στο θέμα των πυρηνικών όπλων επί τόσες δεκαετίες. Όταν κάποιος επιδιώκει να ενισχύσει τις δυνατότητές του για «αποτροπή» μέσω βαλλιστικών πυραύλων, drones κ.λ.π., δεν αναζητεί τον πόλεμο.
Σε τι διαφέρει η αγορά των οπλικών συστημάτων της Ασπίδας του Αχιλλέα από άλλες προηγούμενες, όπως αυτές που έγιναν π.χ. αμέσως μετά την κρίση των Ιμίων; Κι εκείνα τα όπλα ήταν στην αιχμή της τεχνολογίας. Μερικά από αυτά εξακολουθούν να μας καλύπτουν με απόλυτη επάρκεια μέχρι και σήμερα παρά τη δύσκολη προηγούμενη δεκαετία που αφέθηκαν ασυντήρητα. Τρείς είναι οι ειδοποιοί διαφορές των σημερινών οπλικών συστημάτων.
1. Η αγορά εντάσσεται στο πλαίσιο ενός προγράμματος που ονομάζεται «Ατζέντα 2030». Στόχος του προγράμματος είναι να μεταρρυθμίσει τις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις κατά τρόπο ικανό να αντιμετωπίσουν τις σύγχρονες απειλές. Δεν υπάρχει καλύτερο παράδειγμα αυτών των νέων απειλών από τα τεκταινόμενα στον πόλεμο της Ουκρανίας. Τα ντροόυνς απορροφούν το 5-10% του αμυντικού προϋπολογισμού. Ευθύνονται για το 80% των απωλειών. Επομένως, και εν αντιθέσει προς άλλες εποχής όπου αγοράζαμε περίπου ό,τι υπήρχε στην αγορά -ήταν και η περίοδος του καταδικασθέντος για διαφθορά Άκη Τσοχατζόπουλου- τώρα αγοράζουμε αυτά που έχουμε ανάγκη για να αντιμετωπίσουμε τις νέες απειλές.
2. Η δεύτερη διαφορά συνδέεται με την απαίτηση να συμμετέχει η ελληνική αμυντική βιομηχανία με ποσοστό τουλάχιστον 25%. Έτσι, από ένα συνολικό προϋπολογισμό 3 δισ. ευρώ, τα 750 εκατομμύρια θα κατευθυνθούν σε 19 ελληνικές εταιρείες που ήδη υπογράφουν σχετικές συμφωνίες.
3. Η τρίτη διαφορά είναι ότι αποκτούμε τον «πηγαίο κώδικα». Αυτό δεν είναι κάτι κατανοητό στον απλό κόσμο. Τί σημαίνει αυτό; Δεν παίρνουμε τα μυστικά σχέδια των πυραύλων, ραντάρ ή αισθητήρων. Παίρνουμε, όμως, τον πηγαίο κώδικα για το σύστημα διοίκησης και ελέγχου. Πρόκειται για το λογισμικό που συνδέει όλα τα υποσυστήματα σε ένα ενιαίο δίκτυο, δημιουργεί την κοινή επιχειρησιακή εικόνα και αξιολογεί τις απειλές. Αυτό είναι σημαντικό διότι δεν εξαρτώμεθα από τον κατασκευαστή για αναβαθμίσεις, μπορούμε να ελέγξουμε πώς λειτουργεί το σύστημα και να το προσαρμόσουμε στις ελληνικές ανάγκες, μπορούμε να προσθέσουμε μελλοντικά ελληνικά ή άλλα συστήματα μειώνοντας τον κίνδυνο πολιτικής ή τεχνικής εξάρτησης από ξένο κράτος ή εταιρεία.
Η «ασπίδα του Αχιλλέα» αλλάζει πολλαπλώς τα δεδομένα για την άμυνα της χώρας. Εάν όλα πάνε καλά σε κάποια χρόνια θα μπορούν ελληνικές εταιρίες να παράγουν τμήματα αυτών των νέων συστημάτων. Μόνον έτσι μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις απειλές στη γειτονιά μας.
