Νέες κυκλοφορίες από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις

23

Τα νέα βιβλία των Εναλλακτικών Εκδόσεων μπορείτε να τα βρείτε στα ενημερωμένα βιβλιοπωλεία, στο Εναλλακτικό Βιβλιοπωλείο (Θεμιστοκλέους 37), στο ηλεκτρονικό μας κατάστημα και στα γραφεία των Εναλλακτικών Εκδόσεων (Ξενοφώντος 4, Σύνταγμα, τηλ. επικ. 210 3826319, 6973183842 & perardin@gmail.com) καθημερινά (Δευτέρα έως και Παρασκευή από τις 09.00 έως τις 19.00). Στα γραφεία μας μπορείτε να βρείτε και τα παλαιότερα βιβλία μας με σημαντική έκπτωση, αλλά και τα παλαιότερα τεύχη του Άρδην και του νέου Ερμή του Λόγιου.

Συγγραφέας: Δημήτρης Παπανδρέου

Τίτλος: Ιστορική Πραγματεία περί του Νέου Ελληνισμού. Από το Βυζάντιο ως τα μέσα του 19ου αιώνα

Σελίδες 404

Κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία. Μπορείτε να το προμηθευτείτε και από το ηλεκτρονικό μας κατάστημα.

Το βιβλίο του Πρέσβυ και ιστορικού Δημήτρη Παπανδρέου καλύπτει μια ιστορική περίοδο 16 περίπου αιώνων και εξιστορεί κρίσιμες και αντιπροσωπευτικές στιγμές της μακράς διαδρομής, και προσαρμογής ταυτόχρονα του Ελληνισμού στις προκλήσεις και τα διλήμματα που η Ιστορία έθεσε ενώπιον του. Η «Ιστορική Πραγματεία περί του Νέου Ελληνισμού», κινούμενη στο πνεύμα της αδιάλειπτης ιστορικής συνέχειας του Ελληνισμού, επιχειρεί να δώσει απαντήσεις και να φωτίσει στιγμές που δεν έχουν μέχρι σήμερα απαντηθεί ικανοποιητικά και επιζητούν μια διαφορετική προσέγγιση. Συμβάλλει σε αυτό και η απόσταση από τα γεγονότα που επιτρέπει πιο νηφάλιες αξιολογήσεις μακριά από το παραμορφωτικό κάτοπτρο της ηρωικής αφήγησης των γεγονότων και της επαναλαμβανόμενης εξύμνησης των ίδιων προσώπων και καταστάσεων.
Η μελέτη αυτή δεν στέκεται τόσο σε γεγονότα ήδη γνωστά αλλά αναλύει τα εξιστορούμενα προεξοφλώντας ότι ο φιλίστωρ αναγνώστης είναι ήδη εξοικειωμένος με αυτά και αναζητεί μια ουσιαστικότερη και κυρίως αντισυμβατική εμβάθυνση στα πράγματα. Η αφήγηση μπορεί να είναι καταιγιστική σε κάποια σημεία ωστόσο η προσθήκη επιχειρησιακών πορισμάτων και συμπερασμάτων στο τέλος επιλεγμένων κεφαλαίων βοηθά τον αναγνώστη να κινηθεί με ευελιξία στο ενδιάμεσο διάστημα διασύνδεσης των διαδοχικών ενοτήτων και κεφαλαίων. Το βιβλίο είναι ένα συνεχές γιατί επιχειρώντας να προσφέρει μια διαφορετική ερμηνεία σε ιστορικές στιγμές που παραμένουν ακόμη και σήμερα αναπάντητες καθώς οι απαιτήσεις της «εμπορικής» χρήσης της Ιστορίας τις εξοβέλισαν, προσωρινά ελπίζουμε, στο περιθώριο της ιστορικής έρευνας. Η επιλογή των τίτλων των κεφαλαίων εξάλλου αποσκοπεί στην αφύπνιση του προβληματισμού του αναγνώστη που έχει συνηθίσει να διαβάζει πιο «προσεγμένες» και «ισορροπημένες» ονοματικές προσεγγίσεις στο πνεύμα ενός ξεπερασμένου καθωσπρεπισμού που διστάζει να έρθει αντιμέτωπος με τις πραγματικές ανάγκες του κοινού της Ιστορίας.
Το έργο του συγγραφέα αναλύει, κρίνει και αξιολογεί τα ιστορικά περάσματα της διαδρομής του Ελληνισμού μέσα από το πρίσμα της φιλοσοφικής προσέγγισης της Ιστορίας, η οποία αξιοποιεί τις διαπιστώσεις της γενικής Ιστορίας για να εξάγει τα δικά της συμπεράσματα χωρίς να αλλοιώσει το βασικό τους περιεχόμενο.

Τίτλος: Η διαχρονική συνέχεια του Ελληνισμού

Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Ι. Χολέβας

Πρόλογος: Γιώργος Καραμπελιάς

Σελίδες 174

Κυκλοφορεί από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις. Κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία, μπορείτε να το προμηθευτείτε και από το ηλεκτρονικό μας κατάστημα.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου:

Ο Κωσταντίνος Χολέβας, σε αυτό το δοκίμιο, επιχειρεί ευσύνοπτα, με σύστημα, επιμονή και επάρκεια, να πραγματευτεί το ζήτημα της διαχρονίας του ελληνικού έθνους, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Επιμένει ιδιαίτερα στα ζητήματα της ιστορικής συνέχειας μεταξύ του αρχαίου ελληνικού κόσμου και του Βυζαντίου, καθώς και ανάμεσα στο Βυζάντιο και τον νεότερο ελληνικό κόσμο, υπογραμμίζει τον αποφασιστικό ρόλο της Ορθοδοξίας και της Εκκλησίας, κατ’ εξοχήν στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, και διερευνά τη μετάβαση από την Τουρκοκρατία στο ελληνικό κράτος. Παράλληλα, μελετά και ζητήματα που αφορούν την εθνική ταυτότητα των Μικρασιατών, του Κυπριακού ελληνισμού, των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου, αλλά και του ελληνισμού της Συρίας και του Λιβάνου.

*

Μέσα στο έργο του Χολέβα, ο Κωστής Παλαμάς ή ο Γιώργος Σεφέρης, η Ελένη Αρβελέρ ή ο Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος συνηγορούν, μαζί με τον Κύριλλο Λούκαρι ή τον Ιωάννη Βατάτζη, στην αποτύπωση αυτής της μεγάλης διαδρομής.
Τέλος, αλλά όχι ελάχιστο, ο συγγραφέας έχει προσφυώς αλιεύσει σταυρικά ντοκουμέντα και μαρτυρίες ιστορικών, διανοητών, εκκλησιαστικών μορφών, ποιητών, ακόμα και δημοτικά τραγούδια, για να τεκμηριώσει τα επιχειρήματά του. Μέσα από το βιβλίο του, δίπλα στον συγγραφέα, μας μιλούν ο Ιωάννης Καποδίστριας και ο Νίκος Σβορώνος, ο Μέγας Φώτιος και ο Γεννάδιος Σχολάριος, ο Θεόδωρος Λάσκαρις και ο Νικόλαος Καβάσιλας.

Κυκλοφορεί το νέο τεύχος (τ. 30) του νέου Ερμή του Λόγιου με το δεύτερο μέρος του αφιερώματος στον Περικλή Γιαννόπουλο. Διαθέσιμο και στο ηλεκτρονικό μας κατάστημα.

Αντιγράφουμε από το εισαγωγικό κείμενο του αφιερώματος:

Το δεύτερο μέρος του Αφιερώματος του ν. Λόγιου Ερμή στον Περικλή Γιαννόπουλο περιλαμβάνει τέσσερα εκτενή κείμενα. Το πρώτο, του Γιώργου Καραμπελιά, αποτελεί το δεύτερο μέρος του δοκιμίου του για το έργο του Περικλή Γιαννόπουλου – το πρώτο μέρος του δημοσιεύτηκε στο τεύχος 28-29 του ν. Λόγιου Ερμή. Πρόκειται για μια απόπειρα συστηματικής ανάλυσης των δύο πολιτικών κειμένων του, του «Νέου Πνεύματος» και της «Εκκλήσεως προς το Πανελλήνιον Κοινόν», στα οποία ο Γιαννόπουλος αναπτύσσει την ιστορικοφιλοσοφική του αντίληψη και προβαίνει στις προτάσεις του για την «ανόρθωσιν» του Έθνους. Ο Καραμπελιάς εντάσσει το έργο του Γιαννόπουλου στο κλίμα και τα ιστορικά γεγονότα της εποχής, τα οποία και περιγράφει, ενώ φιλοδοξεί να καταδείξει πως το φαινόμενο «Γιαννόπουλος» δεν αποτέλεσε έναν διάττοντα αστέρα: Συνιστά αντίθετα μια σημαντική ψηφίδα στο πνευματικό έργο μιας εποχής που θα αναδείξει τον Παλαμά και τον Σικελιανό, τον Ίωνα Δραγούμη και τον Γιαννούλη Χαλεπά, τον Κωνσταντίνο Καβάφη και τον Παρθένη – ως οργανικό μέρος ενός ελληνικού Διαφωτισμού που ξαναπιάνει το νήμα από εκεί που το είχαν αφήσει ο Ανδρέας Κάλβος και ο Διονύσιος Σολωμός.

Ο Στέφανος Μπεκατώρος, ανάμεσα σε άλλες σπουδαίες δουλειές του, μας κληροδότησε, προτού μας αφήσει, μια υποδειγματική μελέτη για τη σχέση Δραγούμη-Γιαννόπουλου, που αποτυπώνεται και στις επιστολές του Γιαννόπουλου προς τον Δραγούμη. Οι επιστολές του Γιαννόπουλου, που πρώτος ο Μπεκατώρος έφερε στο φως της δημοσιότητας, καταδεικνύουν όχι μόνο τη στενή πνευματική τους σχέση αλλά και την αγωνιώδη προσπάθεια του Γιαννόπουλου να μεταβεί από το πεδίο της θεωρίας σε εκείνο της πράξης, μέσα από την πρόσδεσή του στον κατ’ εξοχήν άνθρωπο της πράξης, Ίωνα Δραγούμη. Επί πλέον, ο Μπεκατώρος –ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν γράφει τη μελέτη του–επισημαίνει τη ουσιώδη και βαθιά επίδραση του Γιαννόπουλου στο έργο του Πικιώνη, του Κωνσταντινίδη, του Σικελιανού και τόσων άλλων.

Στην ίδια κατεύθυνση, ο Σπύρος Κουτρούλης, στη μελέτη του «Περικλής Γιαννόπουλος: Η γενιά του ’30 και οι σύγχρονες ερμηνείες του», επιμένει στη σταυρική επίδραση που άσκησε το έργο του Γιαννόπουλου στη «γενιά του ’30», και ιδιαίτερα στον Σεφέρη. Οι καλλιτέχνες, οι ποιητές και οι συγγραφείς αυτής της σημαντικής, για τα ελληνικά πράγματα, γενιάς, θα επηρεαστούν αποφασιστικά από την «Ελληνική Γραμμή» του –που θα την συναντήσουμε στον Ελύτη ή στον Τσαρούχη και τον Χατζηκυριάκο-Γκίκα, ορίζοντας τη θεματική της ελληνικότητας. Μάλιστα, θα συνηγορήσουν μαζί του για την ανάγκη να δημιουργηθεί ένας ελληνικός πολιτισμός που δεν θα αποτελεί απλά παράρτημα του ευρωπαϊκού, εισάγοντας την έννοια ενός «ελληνικού ελληνισμού», σύμφωνα με την έκφραση του Σεφέρη. Άλλωστε, ο Σμυρνιός ποιητής θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην ανασύνδεση της γενιάς του με το έργο και τις ιδέες του Γιαννόπουλου, και θα πρωτοστατήσει στο σχετικό αφιέρωμα των Νέων Γραμμάτων, το 1938.

Τέλος, ο Μάριος Νοβακόπουλος, στο εκτενές δοκίμιο, «Έθνος και φύση στο έργο του Περικλή Γιαννόπουλου», διατρέχει με πληρότητα και πυκνότητα το έργο του Γιαννόπουλου, καθώς και τις εξακτινώσεις του στο σύνολο της ελληνικής πνευματικής ζωής. Κατά τον Νοβακόπουλο, «όλη η εθνική και αισθητική ιδεολογία του Περικλή Γιαννόπουλου αρχίζει και τελειώνει, θα έλεγε κανείς, από την βαθιά βιωματική σχέση του με την ελληνική γη». Ο Γιαννόπουλος προσλαμβάνει την ελληνική γη, και κατ’ εξοχήν τη γη της Αττικής και των νησιών, ως κοιτίδα και ταυτόχρονα ως προορισμό του Έλληνα ανθρώπου. Βασική μέριμνα του Γιαννόπουλου είναι να ανοίξει τον δρόμο, έστω και βίαια, για μια επανεκτίμηση της ελληνικής φύσης και του ελληνικού έθνους ως της πηγής (δυνητικής;) μιας ελληνικής υπεροχής έναντι της σκοτεινής και μηχανοποιημένης Ευρώπης. Θεμέλιό της, το ελληνικό μέτρο –φύσης και ιστορίας (του «έθνους»)– που θα το ξαναβρούμε στον Κόντογλου, στο «Μυθιστόρημα» του Σεφέρη («Φέραμε πίσω αυτά τ’ ανάγλυφα μιας τέχνης ταπεινής»), στον Ελύτη, στον Ρίτσο («Σ’ αὐτὸ τὸ ἀέτωμα τί ὡραῖα ποὺ συμπλέκονται ἄνθρωποι κι ἄλογα», Ελληνική γραμμή 1979). «Το έργο του Περικλή Γιαννόπουλου είναι μία αναζήτηση και παράλληλα μία διακήρυξη ελληνικότητας».

ΥΓ Ένα Τρίτο Μέρος του αφιερώματός θα είναι επικεντρωμένο στην πνευματική επίδραση που άσκησε το έργο του Γιαννόπουλου στην εποχή του και μετά από αυτήν, καθώς και στις πολιτικές προεκτάσεις των απόψεών του, μέχρι τις μέρες μας.

Κυκλοφορεί σε βιβλιοπωλεία και περίπτερα (όπου θα παραμείνει μέχρι τις 29 Ιουλίου 2026) το νέο τεύχος του Άρδην (τεύχος 137 / Μάρτιος – Μάιος 2026) με 82 σελίδες ύλη. 

Για ηλεκτρονικές παραγγελίες επισκεφτείτε το ηλεκτρονικό μας βιβλιοπωλείο.

Το Άρδην κυκλοφορεί με δύο αφιερώματα:

Το πρώτο για το φιάσκο Τραμπ στο Ιράν.

Παραθέτουμε από το εισαγωγικό κείμενο του αφιερώματος (του Γιώργου Καραμπελιά):

Το νέο φιάσκο των ΗΠΑ, σε έναν ακόμα πόλεμο στη Μέση Ανατολή, σηματοδοτεί τη μετάβαση σε μια νέα εποχή στην παγκόσμια γεωπολιτική αρχιτεκτονική, στον τρόπο διεξαγωγής του σύγχρονου πολέμου, καθώς και μια ανακατανομή της ισχύος στη Μέση Ανατολή, τουλάχιστον.
Κατ’ αρχάς δεν υπάρχει πλέον καμία αμφιβολία πώς οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ο μεγάλος ηττημένος του πολέμου, άσχετα με τις πιθανές ακόμα ίσως και απρόβλεπτες εξελίξεις, τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές στις 11 Μαΐου 2026.
Μετά τον πόλεμο-φιάσκο της Ρωσίας στην Ουκρανία, ο πόλεμος στο Ιράν απεδείχθη εν πολλοίς ένα ανάλογης σημασίας φιάσκο για τις Ηνωμένες Πολιτείας και το Ισραήλ. Παρότι στρατιωτικά είναι υπερδυνάμεις, δεν κατόρθωσαν να αντιμετωπίσουν ένα καθεστώς το οποίο όλοι το θεωρούσαν ότι ήταν εντελώς εξαντλημένο. Αντίθετα, αυτό, κατόρθωσε με μια τακτική «ανταρτοπολέμου», χρησιμοποιώντας κυρίως τα drones και τους πυραύλους να μεταθέσει τη σύγκρουση στο πεδίο των χωρών του Κόλπου και κατ’ επέκταση στο πεδίο της παγκόσμιας οικονομίας, λυγίζοντας ουσιαστικά τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Τραμπ υποχρεώθηκε από τα χρηματιστήρια και τον πληθωρισμό που καλπάζει στη Δύση να ανακρούσει πρύμναν. Διότι, την εποχή της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας οι δυτικές ανοικτές οικονομίες είναι πολύ λιγότερο ανθεκτικές σε μακροχρόνιες κρίσεις απ’ ότι οικονομίες περισσότερο κλειστές και εκπαιδευμένες στη λιτότητα και τις κυρώσεις όπως εκείνη του Ιράν.
Ο Τραμπ και ο Νετανιάχου, παρά την τεράστια υπεροπλία τους, τους σαρωτικούς βομβαρδισμούς τους, και την εξόντωση της ηγεσίας του ιρανικού καθεστώτος, δεν κατόρθωσαν να κάμψουν την αντίστασή του. Αντίθετα και ενώ ήταν απολύτως απαξιωμένο στα μάτια της πλειοψηφίας του ιρανικού λαού ως ένα δολοφονικό καθεστώς που μερικούς μήνες πριν είχε καταστείλει αιματηρά την μεγαλύτερη μέχρι σήμερα εξέγερση εναντίον του, του προσέφεραν και πάλι μια νέα, έστω σχετική, νομιμοποίηση.

Διαβάστε την συνέχεια εδώ.

Κυκλοφορεί από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις. Θα το βρείτε στα ενημερωμένα βιβλιοπωλεία και στο ηλεκτρονικό μας κατάστημα.

Τίτλος: Οι αλλόθρησκοι υπό το Ισλάμ – Από την εμφάνισή του έως και την κατάκτηση του ελληνικού χώρου από τους Οθωμανούς

Συγγραφέας: Χρήστος Α. Κορκόβελος

Εναλλακτικές Εκδόσεις 2026

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου

Η διερεύνηση της οθωμανικής πραγματικότητας, με την οποία τόσο στενά συνυφαίνεται η νεοελληνική ιστορία, απαιτεί να την εντάξουμε στο ιστορικό είναι και γίγνεσθαι του ισλαμικού κόσμου, εντοπίζοντας συνάμα τα δικά της ιδιαίτερα γνωρίσματα και τη δική της συμβολή στην εξέλιξή του. Μα για να το κάνουμε αυτό με επάρκεια, οφείλουμε να γνωρίσουμε το Ισλάμ καθαυτό, τόσο στη θεωρία όσο και στην πράξη. Αυτό το έργο αναλάβαμε να φέρουμε εις πέρας λαμβάνοντας υπ’ όψει ότι η γνώση και κατανόηση του ιστορικού Ισλάμ αποτελεί στις μέρες μας προαπαιτούμενο για την ορθή αποτίμηση κρίσιμων διεθνών εξελίξεων.
Στο προοίμιο του βιβλίου εξετάζεται n προϊσλαμική πραγματικότητα στη νοτιοανατολική Μεσόγειο και την Εγγύς Ανατολή, ειδικότερα ο τρόπος με τον οποίο αντιμετώπισαν τους αλλόθρησκους πληθυσμούς το πρώιμο Βυζάντιο και n Περσία των Σασσανιδών. Βάσει αυτής της μελέτης δύνανται να αναδειχθούν βασικά στοιχεία σύγκρισης των πολιτικών που εφάρμοσαν οι εν λόγω σχηματισμοί και η επικράτεια του Ισλάμ.
Στο πρώτο μέρος του βιβλίου ερευνάται η ιστορική ανάδυση και ραγδαία επέκταση του Ισλάμ, η διαμόρφωση του ιερού νόμου του και η τάξη πραγμάτων που θέσπισαν οι μουσουλμάνοι για τους υποτελείς αλλόθρησκους πληθυσμούς έως και την εποχή των Σελτζούκων.
H κατάκτηση της Μικράς Ασίας από τους Οθωμανούς, η κατάλυση του Βυζαντίου και το καθεστώς ένταξης και διαβίωσης των μη μουσουλμανικών πληθυσμών –ιδίως των Ελληνορθοδόξων– υπό το οθωμανικό Ισλάμ αποτελούν το αντικείμενο του δεύτερου μέρους του βιβλίου. Ερευνάται διεξοδικά το θέμα των μιλλέτ, το καθεστώς των εκκλησιαστικών προνομίων και η υποτελής θέση των ζιμμήδων (ραγιάδων).

Τίτλος: Πίστη, Εκκλησία και Ιατρική – Ηθική προσέγγιση στις σύγχρονες προκλήσεις και τα θεραπευτικά διλήμματα

Συγγραφέας: Δρ. Δρ. Αναστάσιος Ι. Μυλωνάς (MD, DMD, PhD, PhD), Στοματικός και Γναθοπροσωπικός Χειρουργός, Ιστορικός της Ιατρικής

Πρόλογος Μητροπολίτου Μεσογαίας και Λαυρεωτικής Νικολάου

Σελίδες 116 εκ των οποίων οι 15 έγχρωμες.

Κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις. Μπορείτε να το προμηθευτείτε και από το ηλεκτρονικό μας κατάστημα.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου

H ιατρική επιστήμη, από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή, δεν υπήρξε ποτέ ένα αμιγώς τεχνικό ή ουδέτερο πεδίο γνώσης. Η Ιστορία της Ιατρικής καταδεικνύει ότι κάθε θεραπευτική πρακτική αναπτύχθηκε πάντοτε εντός ενός ευρύτερου φιλοσοφικού, κοινωνικού και ηθικού πλαισίου, το οποίο επηρέαζε τον τρόπο κατανόησης της υγείας, της ασθένειας και της ανθρώπινης ζωής. Η ιατρική πράξη δεν περιοριζόταν στη θεραπεία της νόσου, αλλά ενσωμάτωνε αξίες, στάσεις και αντιλήψεις που διαμόρφωναν τη σχέση ιατρού και ασθενούς.
Στο πλαίσιο αυτό, η σχέση μεταξύ Πίστης, Εκκλησίας και Ιατρικής υπήρξε ιστορικά πολυδιάστατη και δυναμική. Η χριστιανική θεολογία, και ειδικότερα η Ορθόδοξη παράδοση, ανέπτυξε μια ανθρωπολογία σύμφωνα με την οποία ο άνθρωπος νοείται ως ψυχοσωματική ενότητα και ως πρόσωπο μοναδικής αξίας και αξιοπρέπειας. Η αντίληψη αυτή άσκησε καθοριστική επίδραση στην κατανόηση της ασθένειας, του πόνου και της θεραπείας, καθώς και στη διαμόρφωση μιας ηθικής στάσης απέναντι στον πάσχοντα άνθρωπο.

***

Στόχος της παρούσας ερευνητικής μονογραφίας είναι η διερεύνηση της σχέσης Πίστης, Εκκλησίας και Ιατρικής υπό το πρίσμα της Ιστορίας της Ιατρικής και της σύγχρονης Ιατρικής Ηθικής, με σκοπό την ανάδειξη των ανθρωπολογικών και ηθικών κριτηρίων που μπορούν να συμβάλουν υπεύθυνα στη διαχείριση των σύγχρονων θεραπευτικών διλημμάτων.

Επανακυκλοφορούν:

Τίτλος: Η Ελλάδα των γυναικών * Διαδρομές στον χώρο και τον χρόνο

Συλλογικό – Επιμέλεια: Ευτυχία Λεοντίδου & Sigrid R. Ammer

Σελίδες 468

ISBN: 978-960-427-017-6

Τριάντα τέσσερα χρόνια μετά την α’ έκδοση, επανεκδόθηκε και κυκλοφορεί η ΕΛΛΑΔΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ, ένα ιστορικό, συλλογικό γυναικείο βιβλίο, που πιστεύουμε ότι αντέχει στο χρόνο, γιατί ανανεώνει ένα βλέμμα προς τους τόπους και την ιστορία της Ελλάδας, το οποίο και σήμερα, όπως και τότε, διαφοροποιείται από εκείνο του κυρίαρχου ρεύματος.

 Γραμμένο από 43 «ανώνυμες» και «επώνυμες» γυναίκες με διαφορετική κοινωνική προέλευση, μορφωτικό επίπεδο και ηλικία, το βιβλίο αποτελείται από το α’ μέρος με ιστορικά στοιχεία για τις γυναίκες της Ελλάδας και το φεμινιστικό κίνημα, για την κοινωνική και την πολιτική τους παρουσία, τα έθιμα  τις  τέχνες, τις γιορτές. Το β’ μέρος είναι ένας εναλλακτικός ταξιδιωτικός και πολιτιστικός οδηγός σε μέρη της Ελλάδας με βιωματικές αφηγήσεις, για τοπία, αρχαιολογικούς χώρους, πόλεις, χωριά, νησιά, όπως τα βλέπουν οι γυναίκες… Σήμερα αν και πολλές από τις πληροφορίες δεν ισχύουν πια, αντέχουν σαν μοναδικές γυναικείες ματιές και σαν ιστορικά ντοκουμέντα.

Τίτλος: Το Βυζάντιο όπως το είδαν οι Άραβες

Συγγραφέας: Νάντια Μαρία Ελ Σέϊχ

Επιμέλεια – Μετάφραση – Παραρτήματα: Νίκος Κελέρμενος

Σελ. 345, Εναλλακτικές Εκδόσεις 2013

Σημείωμα τοῦ μεταφραστοῦ*

Τά τε­λευ­ταῖ­α χρό­νι­α πα­ρα­τη­ρεῖ­ται αὐ­ξα­νό­με­νο ἐν­δι­α­φέ­ρον γιά τό Βυ­ζά­ν­τι­ο καί τό Ἰσ­λάμ στή δι­ε­θνῆ βι­βλι­ο­γρα­φί­α. Ὑ­πάρ­χουν ἀρ­κε­τές ἐρ­γα­σί­ες σχε­τι­κές μέ τίς ἀν­τι­λή­ψεις τῶν Βυ­ζαν­τι­νῶν γιά τόν πο­λι­τι­σμό καί τήν ἱ­στο­ρί­α τοῦ ἰσ­λα­μι­κοῦ κό­σμου. Κά­τι ἀ­νά­λο­γο πα­ρα­τη­ρεῖ­ται καί μέ τίς ἀν­τι­λή­ψεις τῶν Ἀ­ρά­βων γιά τό Βυ­ζάν­τι­ο. Ὁ ἀ­ριθ­μός τῶν βυ­ζαν­τι­νο­λό­γων πού συ­νει­δη­το­ποι­εῖ τήν ἀ­νάγ­κη συν­δυ­α­σμοῦ καί ἐν­σω­μα­τώ­σε­ως τῆς πλη­θώ­ρας τῶν στοι­χεί­ων πού προ­σφέ­ρουν οἱ ἀ­ρα­βι­κές πη­γές μέ τίς οἰ­κεῖ­ες γιά αὐ­τούς βυ­ζαν­τι­νές πη­γές αὐ­ξά­νει μέ ἀρ­γό ρυθ­μό1. Τό Βυ­ζάν­τι­ο ὅ­πως τό εἶ­δαν οἱ Ἄ­ρα­βες ἀ­πο­τε­λεῖ τήν πρώ­τη μο­νο­γρα­φί­α πού ἀ­σχο­λεῖ­ται εἰ­δι­κά μέ τό θέ­μα τῶν σχέ­σε­ων Ἀ­ρά­βων καί Βυ­ζαν­τι­νῶν. Τό βι­βλί­ο δι­ε­ρευ­νᾶ τήν εἰ­κό­να τοῦ Βυ­ζαν­τί­ου πού πα­ρα­τη­ρεῖ­ται ἀφ’ ἑ­νός σέ ἕ­να εὐ­ρύ φά­σμα πρω­το­γε­νῶν πη­γῶν: θρη­σκευ­τι­κά κεί­με­να [Κο­ρά­νι­ο, ἑρ­μη­νεί­α τοῦ Κο­ρα­νί­ου (ταφ­σίρ), Βιογραφία τοῦ Προ­φή­τη (Σί­ρα), συλ­λο­γές κα­νό­νων μέ προ­φη­τι­κές πα­ρα­δό­σεις], ἱ­στο­ρι­κές ἐ­πι­το­μές, ἔρ­γα ἀ­ρα­βι­κῆς χρο­νο­γρα­φί­ας, γε­ω­γρα­φι­κά πο­νή­μα­τα, λε­ξι­κά, βι­ο­γρα­φί­ες, κο­σμο­γρα­φί­ες, καί πο­λε­μι­κοῦ ὕ­φους πο­λι­τι­κό-θρη­σκευ­τι­κά γρα­πτά, τά ὁ­ποῖ­α χρο­νο­λο­γοῦν­ται ἀ­πό τήν ἐμ­φά­νι­ση τοῦ Ἰσ­λάμ τόν 7o αἰ­ῶ­να μέ­χρι τήν πτώ­ση τῆς Βυ­ζαν­τι­νῆς Αὐ­το­κρα­το­ρί­ας τό 1453 μ.Χ., ἀφ’ ἑ­τέ­ρου σέ ἕ­να πλῆ­θος δευ­τε­ρο­γε­νῶν πη­γῶν πού σχε­τί­ζον­ται μέ τό θέ­μα. Η Ν.Μ. Ἔ­λ Σέ­ϊχ προ­σεγ­γί­ζει κρι­τι­κά τόν τρό­πο πού ἐ­ξε­λί­χθη­κε ἡ ἀ­ρα­βο-ἰσ­λα­μι­κή πρόσληψη τοῦ Βυ­ζαν­τίου μέ­σω πο­λέ­μων, ἐ­πα­φῶν καί ἀν­ταλ­λα­γῶν, στό πέ­ρα­σμα τό­σων αἰ­ώ­νων.
Ὁ νέ­ος κό­σμος τῶν Μου­σουλ­μά­νων, ἀ­πό τόν 7o μέ­χρι καί τόν 15o αἰ­ῶ­να, βρι­σκό­ταν σέ ἐ­χθρο­πρα­ξί­ες μέ τήν Βυ­ζαν­τι­νή Αὐ­το­κρα­το­ρί­α, τήν κύ­ρι­α δύ­να­μη ἀν­τι­στά­σε­ως στήν ἀ­να­δυ­ό­με­νη ἰσ­λα­μι­κή κοι­νό­τη­τα. Τό Ἰσ­λάμ καί τό Βυ­ζάν­τι­ο βρί­σκον­ταν σέ μί­α με­τα­βαλ­λό­με­νη καί δι­α­λε­κτι­κά συγ­κρο­τη­μέ­νη ἱ­στο­ρι­κή ἀλ­λη­λο­συ­σχέ­τι­ση. Ἐ­κτός ἀ­πό τίς με­τα­ξύ τους πο­λε­μι­κές ἀ­να­με­τρή­σεις ὑ­πῆρ­ξε καί «δι­ά­χυ­ση πο­λι­τι­στι­κῶν ἀ­γα­θῶν, πο­λι­τι­κῶν ἰ­δε­ῶν καί θε­σμῶν, ὑ­λι­κῶν ἀ­γα­θῶν καί με­θό­δων οἰ­κο­νο­μι­κῆς πα­ρα­γω­γῆς». Ἡ ἀν­τι­πα­ρά­θε­ση αὐ­τή κα­θό­ρι­σε ἀ­πο­φα­σι­στι­κά καί τόν προ­σα­να­το­λι­σμό τῶν με­σαι­ω­νι­κῶν ἀ­ρα­βι­κῶν ἰσ­λα­μι­κῶν πη­γῶν. Οἱ γνώ­σεις γιά τήν Βυ­ζαν­τι­νή Αὐ­το­κρα­το­ρί­α δέν ἦ­ταν ἐ­που­σι­ώ­δεις, οὔ­τε ἐν­δι­έ­φε­ραν μό­νον κά­ποιους λο­γί­ους. Ἡ συγ­γρα­φέ­ας ἐ­πι­ση­μαί­νει ὅ­τι ὁ ρό­λος πού δι­α­δρα­μά­τι­σε τό Βυ­ζάν­τι­ο στή συλ­λο­γι­κή φαν­τα­σί­α τῶν ἀ­ρα­βο­ϊσ­λα­μι­κῶν κοι­νω­νι­ῶν ὑ­πῆρ­ξε ἀ­νε­κτί­μη­τος. Ὁ ἰσ­λα­μι­κός πο­λι­τι­σμός «υἱ­ο­θέ­τη­σε βα­σι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά τοῦ Βυ­ζαν­τί­ου (ὅ­πως τίς ἀν­τι­λή­ψεις γιά τό κρά­τος καί τή δι­οί­κη­ση, καί στοι­χεῖ­α ἀ­πό τήν ὑ­λι­κή καί πνευ­μα­τι­κή του ὑ­πο­δο­μή)». Ὁ ἀν­τί­κτυ­πος πού εἶ­χε ὁ βυ­ζαν­τι­νός πο­λι­τι­σμός στούς Ἄ­ρα­βες, εἶ­ναι ὁ­λο­φά­νε­ρος στίς πη­γές, οἱ ὁ­ποῖ­ες «δεί­χνουν ἕ­ναν ἐ­πί­μο­νο θαυ­μα­σμό γιά τήν καλ­λι­τε­χνι­κή δη­μι­ουρ­γί­α τῶν Βυ­ζαν­τι­νῶν καί τήν τε­χνι­κή τους δε­ξι­ό­τη­τα». Ἀρ­κεῖ νά ἀ­να­φερ­θοῦν δύ­ο πε­ρι­στα­τι­κά. Βο­ή­θει­α ἀ­πό Βυ­ζαν­τι­νούς ζη­τή­θη­κε στή δι­α­κό­σμη­ση καί τῶν πρώ­των τε­με­νῶν τῶν Ὀ­μα­ϋ­α­δῶν (8oς αἰ.), καί τοῦ τζα­μιοῦ τῆς Κόρ­δο­βας ἐ­πί ἀλ-Χά­καμ Β΄ (10oς αἰ.). Τό ἑλ­λη­νι­κό χει­ρό­γρα­φό τοῦ Δι­ο­σκου­ρί­δη Πε­ρί Ὕ­λης Ἰ­α­τρι­κῆς, δῶ­ρο τοῦ αὐ­το­κρά­το­ρα Κων­σταν­τί­νου Ζ΄, πού ἔ­στει­λε τό 948 μ.Χ. στόν Χα­λί­φη τῆς Κόρ­δο­βας, καί ἡ βο­ή­θει­α στήν ἀ­ρα­βι­κή με­τά­φρα­σή του, «ὁ­δή­γη­σε σέ ὁ­λό­κλη­ρη σει­ρά ἔρ­γων πού ἔ­κα­ναν τήν ἰσ­λα­μι­κή Ἱ­σπα­νί­α κέν­τρο τῶν φαρ­μα­κευ­τι­κῶν σπου­δῶν». Ἡ ἐ­ξι­δα­νί­κευ­ση τῶν Βυ­ζαν­τι­νῶν ὡς καλ­λι­τε­χνῶν, ἐμ­πεί­ρων τε­χνι­τῶν καί ἀν­θρώ­πων τῆς γνώ­σε­ως φαί­νε­ται, ἐ­πιπλέ­ον, στόν τρό­πο πού ἀν­τι­με­τω­πί­ζουν οἱ πη­γές τήν βυζαντι­νή πρω­τεύ­ου­σα (δι­οι­κη­τι­κό, θρη­σκευ­τι­κό καί οἰ­κο­νο­μι­κό κέν­τρο τοῦ κρά­τους, πη­γή καί ἑ­στί­α γραμ­μά­των καί τε­χνῶν). Οἱ Ἄ­ρα­βες δέν μπο­ροῦ­σαν νά ἀρ­νη­θοῦν τό γε­γο­νός ὅ­τι τό Βυ­ζάν­τι­ο ἦ­ταν ὁ χῶ­ρος ὅ­που συσ­σω­ρεύ­τη­κε ἡ ἀρ­χαί­α ἑλ­λη­νι­κή γνώ­ση. Οἱ Ἄρα­βες συγ­γρα­φεῖς «ἐ­κτι­μοῦ­σαν τό γε­γο­νός ὅ­τι οἱ Βυ­ζαν­τι­νοί δι­έ­σω­σαν τήν ἀρ­χαί­α γραμ­μα­τεί­α, καί ἦ­σαν εὐ­γνώ­μο­νες πού ἐ­πέ­τρε­ψαν στούς Μου­σουλ­μά­νους νά τήν ἀν­τι­γρά­ψουν καί νά τη με­τα­φρά­σουν».

Τίτλος: Από το Κόκκινο στο Πράσινο. Κυριαρχία και Σαμποτάζ, Οι Νέοι Χώροι της Ελευθερίας

Συγγραφείς: Αντόνιο Νέγκρι – Φελίξ Γκουατταρί

Πρόλογος: Γιώργος Καραμπελιάς

Μετάφραση: Ελένη Τζιρτζιλάκη – Δημήτρης Δεληολάνης – Γιώργος Καραμπελιάς

Σελίδες: 240

Α΄ έκδοση 1986, επανέκδοση: 2026

Κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία, θα το βρείτε και στο ηλεκτρονικό μας βιβλιοπωλείο, enalekdoseis.gr.

Από το οπισθόφυλλο του βιβλίου

Με αυτό τον τίτλο εκδίδονται δύο κείμενα που χωρίζονται μεταξύ τους από μια μεγάλη χρονική απόσταση, το «Κυριαρχία και Σαμποτάζ» του Αντόνιο Νέγκρι, που εκδόθηκε το 1977 και οι «Νέοι χώροι ελευθερίας» που γράφτηκε από τους Νέγκρι-Γκουατταρί το 1984. Η αλλαγή της συγκυρίας και –συνακόλουθα– της οπτικής είναι σημαντική. Από την επίθεση του κοινωνικού εργάτη ενάντια «στον ουρανό», το ιταλικό, κίνημα του ’77, περνάμε στο εναλλακτικό κίνημα και την σύνθεση των υποκειμένων του 1984, από την επικείμενη πολιτική επανάσταση στην κατάκτηση «νέων χώρων ελευθερίας» και την υπεράσπισή τους απέναντι στο κεφάλαιο, και τη διεξαγωγή μιας μακρόχρονης πάλης. Από την αρνητικότητα της αυτοαξιοποίησης σαν σαμποτάζ της κυριαρχίας του κεφαλαίου, στην θετικότητα της οικοδόμησης και της πρότασης εναλλακτικών αποπειρών και οράματος.
Όμως το κοινό έδαφος ανάμεσα στα δύο παραμένει, είναι το κοινό έδαφος της απόρριψης του σοσιαλ/καπιταλισμού και η αναζήτηση ενός κομμουνιστικού κινήματος ενάντια στη μισθωτή εργασία, ενάντια στο νόμο της αξίας που έχει μεταβληθεί σε νόμος της κυριαρχίας, για την οικοδόμηση ενός νέου μέτρου της ζωής και της παραγωγής, για την κυριαρχία των χρόνων της ζωής απέναντι στο χρόνο του κεφαλαίου.
«Από το κόκκινο στο πράσινο», η πορεία του επαναστατικού κινήματος του ’68 μέσα από αλλεπάλληλους μετασχηματισμούς, από τη φοιτητική και εργατική εξέγερση του ’68-’70, στα αυτόνομα κινήματα της δεκαετίας του ’70 και τα εναλλακτικά του ’80.

Δείτε επίσης:

Κυκλοφορίες Εναλλακτικών Εκδόσεων 2025

Καλο Καλοκαίρι!