Ο Κύκλος των Ανοιχτών Διαλέξεων του Άρδην Θεσσαλονίκης διοργανώνει διάλεξη με θέμα:
Μαϊντάν 2014: Η συκοφαντημένη επανάσταση
Η διάλεξη θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 18 Μαρτίου 2026, στις 7.30 μ.μ. Στο “Θήτα” (χώρος για την κίνηση ιδεών και τον πολιτισμό, Ιουλιανού 28). Εισηγητής θα είναι ο Δρ. Δημήτρης Μπούρας, κοινωνικός ανθρωπολόγος, φωτογράφος και ερευνητής
Στην Ελλάδα, όπου η προπαγάνδα της Ρωσικής Ομοσπονδίας συναντά συχνά ελεύθερο πεδίο και ευήκοα ώτα, η «Επανάσταση της Αξιοπρέπειας» των Ουκρανών στο Μαϊντάν το 2014 παρουσιάζεται συστηματικά ως «πραξικόπημα της Δύσης» ή ως απόπειρα αποσταθεροποίησης της Ρωσίας.
Κι όμως, η πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Το Μαϊντάν υπήρξε μια αυθεντική δημοκρατική εξέγερση εναντίον της διαφθοράς, του αυταρχισμού και ενός μαφιόζικου καθεστώτος, το οποίο επιχείρησε να ανακόψει την ιστορική
βούληση της ουκρανικής κοινωνίας υπέρ του ευρωπαϊκού προσανατολισμού της χώρας και να την επαναφέρει υπό τα δεσμά του λεγόμενου «ρωσικού κόσμου».
Η αντίδραση της Ρωσίας – με την προσάρτηση της Κριμαίας και την κατοχή τμημάτων του Ντονμπάς μέσω πληρεξουσίων – αποτέλεσε το προανάκρουσμα της γενικευμένης εισβολής που ξεκίνησε στις 24 Φεβρουαρίου 2022.
Η αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας για την επανάσταση του Μαϊντάν είναι κρίσιμη. Διότι μόνο έτσι μπορεί να αποκαλυφθεί και να αποδομηθεί το πλέγμα της ρωσικής προπαγάνδας που παραμορφώνει την πραγματικότητα, αποκρύπτει τον ρωσικό επεκτατισμό και συσκοτίζει τα πραγματικά χαρακτηριστικά του πολέμου εναντίον της Ουκρανίας.
Ταυτόχρονα, κάθε επανάσταση δεν είναι μόνο γεγονός πολιτικής ιστορίας.
Είναι πρωτίστως οι άνθρωποί της — τα πρόσωπα, οι χειρονομίες και το βλέμμα εκείνων που βρέθηκαν μέσα της. Και ακριβώς σε αυτό το επίπεδο – στο επίπεδο της ζώσας εμπειρίας – αποκαλύπτεται με μεγαλύτερη ένταση η έκταση της ιστορικής διαστρέβλωσης.
Με τη συμβολή του Δημήτρη Μπούρα, ο οποίος βρέθηκε στην πλατεία Μαϊντάν και βίωσε από κοντά την έκρηξη αυτής της επανάστασης, επιχειρούμε να αναδείξουμε το βάθος και τη σημασία της.
Όπως λέει και ο ίδιος: «Για εμένα η “Επανάσταση της Αξιοπρέπειας” των Ουκρανών στο Μαϊντάν το 2014 — παρότι
έχω βιώσει πολλές και ποικίλες, γεωγραφικά, συγκρουσιακές καταστάσεις — υπήρξε κάτι πρωτόγνωρο. Κάτι που σε εγκλωβίζει, σε ξεγυμνώνει από τις όποιες προσυμπερασματικές
κρίσεις και τα “φίλτρα” που έχεις κουβαλήσει μαζί σου. Ίσως να ήταν το ότι το έζησα για τριάντα μία ημέρες, την περίοδο που αυτό κυοφορούνταν, τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο του
2013 — όταν ο ουκρανικός λαός κρατούσε την αναπνοή του και πάλευε να τη στρέψει προς την Ευρώπη.»
Και ακριβώς εδώ εισέρχεται στον διάλογο και η φωτογραφική αποτύπωση αυτής της εμπειρίας.
Η φωτογραφική πράξη αποκτά κομβικό ρόλο. Διότι η φωτογραφία, όταν λειτουργεί ως μαρτυρία και όχι ως θέαμα, αποτελεί έναν τρόπο να αντισταθείς στη μετατροπή μιας ζωής σε μη-θρηνήσιμη — σε μια ζωή δηλαδή που ο κόσμος θεωρεί ότι μπορεί να χαθεί χωρίς να αφήσει ίχνος.
Κάθε εικόνα που αποτυπώνει έναν άνθρωπο στο όριο της εξαφάνισης — πολέμου, εκτοπισμού ή βίας — διεκδικεί γι’ αυτόν ένα ελάχιστο δικαίωμα στην ορατότητα.
Δεν εγγυάται δικαιοσύνη.
Εγγυάται όμως την παρουσία.
