Τα τελευταία χρόνια, η Αθήνα προωθεί ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο πρόγραμμα αμυντικού εκσυγχρονισμού, το οποίο περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την προμήθεια μαχητικών αεροσκαφών Rafale και F-35, φρεγατών τύπου Belharra και Bergamini, καθώς και μη επανδρωμένων εναέριων και θαλάσσιων συστημάτων. Παράλληλα, καταβάλλεται προσπάθεια για την ενίσχυση των δυνατοτήτων των Ενόπλων Δυνάμεων στους τομείς της αεράμυνας, του κυβερνοπολέμου, του Διαστήματος και της ΑΙ.
Οι κινήσεις αυτές θα ενισχύσουν σημαντικά την ελληνική επιχειρησιακή ισχύ. Η απόκτηση οπλικών συστημάτων δεν εγγυάται, όμως, από μόνη της ένα θετικό αποτέλεσμα στην περίπτωση που η αποτροπή μας αποτύχει να σταματήσει μια επιθετική ενέργεια της άλλης πλευράς. Αυτό δεν έχει γίνει ακόμη ευρέως κατανοητό, καθώς η πιθανότητα εκδήλωσης μιας πολεμικής σύρραξης εξακολουθεί να θεωρείται ένα σχεδόν αδιανόητο σενάριο. Πρόκειται για μια υπερβολικά αισιόδοξη ανάγνωση της σκληρής στρατηγικής πραγματικότητας που διαμορφώνεται γύρω από την Ελλάδα.
Σύμφωνα με τον Στέφεν Γουάλτζ, η φύση μιας στρατιωτικής απειλής εξαρτάται από τέσσερις παράγοντες: τη στρατιωτική ισχύ, την επιθετική ικανότητα, τις επιθετικές προθέσεις και τη γεωγραφική εγγύτητα. Η Τουρκία διαθέτει τις δεύτερες μεγαλύτερες δυνάμεις στο ΝΑΤΟ. Οι κατά καιρούς αναθεωρητικές διεκδικήσεις της εγείρουν δικαιολογημένες ανησυχίες σχετικά με τις στρατηγικές προθέσεις της. Αν και η άμυνα των νησιών του Αν. Αιγαίου έχει βελτιωθεί σημαντικά, οι Ενοπλες Δυνάμεις αντιμετωπίζουν το πολύ δύσκολο έργο της κάλυψης ενός αρχιπελάγους έκτασης άνω των 200.000 τετραγωνικών χιλιομέτρων, με χιλιάδες νησιά, νησίδες και βραχονησίδες. Εάν στην εξίσωση προστεθεί και η υποχρέωση προστασίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, για εθνικούς, ηθικούς και νομικούς λόγους, γίνεται αντιληπτό το εύρος της στρατηγικής πρόκλησης που καλείται να διαχειριστεί η Αθήνα.
Τώρα χρειάζεται μια συνεκτική ελληνική θεωρία νίκης, που θα βασίζεται στη σύνδεση μεταξύ διαθέσιμων μέσων, στρατιωτικών ενεργειών και επιδιωκόμενων πολιτικών αποτελεσμάτων. Η νίκη δεν είναι μόνο στρατιωτικό αλλά και πολιτικό αποτέλεσμα, καθώς αποσκοπεί στην επιβολή της βούλησης του κράτους και στη διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων. Κατά συνέπεια, η αξιολόγηση του ελληνικού εξοπλιστικού προγράμματος δεν πρέπει να περιορίζεται στον αριθμό ή στην τεχνολογική υπεροχή των νέων οπλικών συστημάτων. Το κρίσιμο ερώτημα είναι κατά πόσον αυτά εντάσσονται σε μια στρατιωτική στρατηγική για την αποτελεσματική αντιμετώπιση, εάν απαιτηθεί, της υπαρξιακής απειλής που αντιμετωπίζει η χώρα μετά το 1974.
Μια ελληνική θεωρία νίκης δεν μπορεί να στηρίζεται σε ευχολόγια ή μαξιμαλιστικές επιδιώξεις. Πρέπει να θεμελιώνεται στην κατακερματισμένη γεωγραφία, στην πραγματική οικονομική και διπλωματική ισχύ της χώρας και στις μειωμένες αντοχές της κοινωνίας μας. Πυλώνες της επίσης θα πρέπει να είναι η διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων στη βάση μιας δικτυοκεντρικής προσέγγισης, η απόκτηση και αποτελεσματική αξιοποίηση στρατηγικών πληροφοριών και η ταχεία εξασφάλιση τοπικής υπεροχής ακόμη και σε απομακρυσμένα σημεία της επικράτειας. Κρίσιμο ζητούμενο αποτελεί ο εντοπισμός και η στοχευμένη προσβολή του κλαουζεβιτσιανού κέντρου βάρους του αντιπάλου, δηλαδή εκείνου του σημείου όπου αντλεί τη δύναμη να συνεχίζει μια στρατιωτική επιχείρηση.
Εχουμε περάσει σε μια δύσκολη εποχή με κύριο χαρακτηριστικό την αυξημένη αβεβαιότητα και τις έντονες γεωπολιτικές ανακατατάξεις. Οι εξελίξεις αυτές επιβάλλουν την εγκατάλειψη παρωχημένων αντιλήψεων. Η ελληνική εξοπλιστική προσπάθεια εδράζεται πρωτίστως σε αυτό που ο Θουκυδίδης αποκάλεσε «δέος», δηλαδή στον δικαιολογημένο φόβο που γεννάει η αυξανόμενη στρατιωτική ισχύς μιας αναθεωρητικής δύναμης. Ο Θουκυδίδης επίσης μας προειδοποίησε ότι στη διεθνή πολιτική η σκληρή ισχύς προηγείται όλων των άλλων. Οι συνθήκες δεν είναι πάντοτε ιερές και απαραβίαστες, ούτε αρκούν από μόνες τους για να εγγυηθούν την ασφάλεια ενός κράτους. Τελικά, η προστασία των εθνικών συμφερόντων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη βούληση και την ικανότητα μιας χώρας να τα υπερασπιστεί, εφόσον χρειαστεί και με τη δύναμη των όπλων.
Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή της Κυριακής (8-11-26)
Για να στηρίξετε το Άρδην μπορείτε να κάνετε μια προσφορά ΕΔΩ.
