Η ακύρωση της κουρδικής εξέγερσης αποτέλεσε και το πρώτο μεγάλο αγκάθι στις σχέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ, επιταχύνοντας την απομάκρυνση των δύο συμμάχων, η οποία θα επικυρωθεί με την προφανή σύγκρουση Νετανιάχου-Τραμπ.
του Γιώργου Καραμπελιά
Όπως όλοι θυμούνται, στην αρχική φάση των βομβαρδισμών εναντίον του Ιράν, εθεωρείτο βέβαιο πως, παράλληλα με τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις, θα πραγματοποιούνταν και μια κουρδική χερσαία επιχείρηση, η οποία και θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλλαγή καθεστώτος. Αυτή η επιχείρηση είχε προετοιμαστεί από το Ισραήλ και εγκριθεί από τους Αμερικανούς, αλλά στη συνέχεια ματαιώθηκε.
Advertisement
Και πράγματι, εδώ και αρκετά χρόνια, οι κουρδικές δυνάμεις στο Ιράν προετοιμάζονταν για μια εξέγερση, περιμένοντας πάντοτε την κατάλληλη ευκαιρία. Μια τέτοια ευκαιρία αποτέλεσαν οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις, πόσο μάλλον που οι Κούρδοι είχαν ήδη έλθει σε συνεννοήσεις με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Καθώς το καθεστώς θα αντιμετώπιζε συντριπτικά πλήγματα και στις πληροφοριακές του υποδομές, παράλληλα με τις στρατιωτικές, οι Κούρδοι αντάρτες θα μπορούσαν να καταλάβουν και κάποιες πόλεις όπως τις Οσναβιέ, Πιρανσάχρ, Μαχαμπάντ και Σαναντάζ. Και από τη στιγμή και πέρα που μία τουλάχιστον πόλη θα έπαυε να υπακούει στην Τεχεράνη, το ζήτημα θα μετατοπιζόταν από τα αεροπορικά πλήγματα στη δυνατότητα του καθεστώτος να ελέγξει τον ιρανικό χώρο.
Και το πιθανότερο είναι πως η ενεργοποίηση του κουρδικού παράγοντα, ιδιαίτερα μετά την πρόσφατη μεγάλη εξέγερση του Δεκεμβρίου του 2025, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως θρυαλλίδα για την εκδήλωση και άλλων εξεγέρσεων εναντίον του καθεστώτος.
Οι Κούρδοι ηγέτες πίστεψαν ότι η Ουάσιγκτον –που στο παρελθόν είχε στηρίξει τους Κούρδους της Συρίας, για να τους εγκαταλείψει στη συνέχεια επί Τραμπ–, στην επιθυμία της να συντρίψει το ιρανικό καθεστώς, θα στηριζόταν και πάλι στον κουρδικό παράγοντα. Μάλιστα, σύμφωνα με τον Ισραηλινό στρατηγικό αναλυτή Shay Gal, η Ουάσιγκτον πίεσε και την ηγεσία των Κούρδων του Ιράκ να στηρίξουν την επιχείρηση των Ιρανών αδελφών τους· άλλωστε, γι’ αυτόν τον λόγο, στις πρώτες φάσεις του πολέμου, οι Ιρανοί έριχναν πυραύλους στο Ερμπίλ και σε άλλες πόλεις του ιρακινού Κουρδιστάν.
Ο Ερντογάν κατανόησε τον τεράστιο κίνδυνο που ενείχε η εξέγερση των Κούρδων στο Ιράν για την αναζωπύρωση του κουρδικού ζητήματος, πέρα από τις υπόλοιπες γεωπολιτικές αρνητικές συνέπειες, με την ενίσχυση του Ισραήλ. Αυτομάτως, όλοι οι Κούρδοι της περιοχής θα αναθαρρούσαν, ακόμα και στο εσωτερικό της Τουρκίας. Δεν πρέπει να ξεχνάμε δε πως το πρώτο εφήμερο κουρδικό κράτος δημιουργήθηκε στο ιρανικό Κουρδιστάν, η «Δημοκρατία του Μαχαμπάντ», το 1946, σε στενή συνεργασία με τους Κούρδους του Ιράκ και τον Μουσταφά Μπαρζανί.
Η Τουρκία παρεμβαίνει παράλληλα στο Ερμπίλ, και στη Βαγδάτη. Τους Κούρδους του Ιράκ τους απειλεί πως οποιαδήποτε ανάμειξή τους στη δημιουργία ενός ιρανικού μετώπου θα είχε αρνητικές συνέπειες στις σχέσεις τους με την Τουρκία. Και πράγματι, εκτός από τη στρατιωτική παρουσία της στο Βόρειο Ιράκ, την οποία απειλεί να ενισχύσει, η Τουρκία ελέγχει σε μεγάλο βαθμό το εμπόριο, τις επικοινωνίες, τον τομέα των πληροφοριών του Ερμπίλ. Όσο για τη Βαγδάτη, δεν χρειαζόταν και πολύ πίεση για να ταχθεί στο πλευρό της Άγκυρας, καθώς μία κουρδική εξέγερση στο Ιράν θα ενίσχυε το ημιαυτόνομο κουρδικό Ιράκ ή ακόμα και τις αποσχιστικές τάσεις του.
Και τελικώς, οι Τούρκοι έπεισαν τον ανερμάτιστο και ανίκανο Τραμπ, που τρομοκρατήθηκε καθώς συνάντησε αντίσταση, να ακυρώσει τη στήριξη σε ένα τέτοιο, αποφασιστικό για την έκβαση του πολέμου, εγχείρημα. Επέτρεψαν συναφώς στους Φρουρούς της Επανάστασης να μεταφέρουν το κέντρο της σύγκρουσης από το εσωτερικό του Ιράν, στο προνομιακό γι’ αυτούς πεδίο των Στενών του Ορμούζ και τελικώς, παρότι κατεστραμμένοι, να κερδίσουν τον πόλεμο!
Όσο λοιπόν στην Ελλάδα επιχαίραμε για το «στρίμωγμα» της Τουρκίας και την «ανικανότητα» του Μπάρακ, στην πραγματικότητα οι Τούρκοι εργάζονταν πυρετωδώς για να αποτρέψουν την «κουρδική επιχείρηση», χρησιμοποιώντας όλους τους συμμάχους τους στην περιοχή, προπαντός το Κατάρ.
Η ακύρωση της κουρδικής εξέγερσης αποτέλεσε και το πρώτο μεγάλο αγκάθι στις σχέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ, επιταχύνοντας την απομάκρυνση των δύο συμμάχων, η οποία θα επικυρωθεί με την προφανή σύγκρουση Νετανιάχου-Τραμπ σχετικά με το τέλος του πολέμου. Και δεν πρόκειται για ένα συνηθισμένο καβγαδάκι αλλά πιθανώς για μια στρατηγικής σημασίας απομάκρυνση μεταξύ δύο εταίρων με μακρά προϊστορία σχέσεων, που κινδυνεύει να μεταβάλει τον γεωπολιτικό χάρτη ολόκληρης της περιοχής, με τεράστιες, και μάλλον αρνητικές, συνέπειες για την Ελλάδα.
Advertisement
Προφανώς, ο μεγάλος ηττημένος είναι οι Κούρδοι και οι υπόλοιποι λαοί του Ιράν οι οποίοι, ενώ μπορούσαν βάσιμα να πιστεύουν πως το καθεστώς έπνεε τα λοίσθια, μετά τη σειρά των τελευταίων λαϊκών εξεγέρσεων και την ήττα των εντολοδόχων του –στο Λίβανο και αλλού–, βρίσκονται και πάλι κάτω από την εδραιωμένη μπότα ενός αποτρόπαιου καθεστώτος.
Θυμάμαι τον ενθουσιασμό που έδειχναν ορισμένοι Ιρανοί πρόσφυγες τις πρώτες ημέρες μετά τους βομβαρδισμούς, πιστεύοντας ότι είχε φθάσει η ώρα του καθεστώτος, και εγώ προσπαθούσα να μετριάσω τον ενθουσιασμό τους, λέγοντάς τους πως δεν μπορούν έχουν εμπιστοσύνη σε ένα άτομο σαν τον Τραμπ. Τελικώς αποδείχθηκε για μια ακόμα φορά πως οι μεγάλες δυνάμεις είναι πάντα έτοιμες να προδώσουν τους λαούς αν αλλάξει ο άνεμος. Οι Κούρδοι ιδιαίτερα έχουν μια μακρά και πικρή πείρα επί του θέματος. Και σήμερα, για μια ακόμα φορά, αντιμετωπίζουν –μαζί με τον υπόλοιπο ιρανικό λαό– τη μήνι του καθεστώτος με εκατοντάδες εκτελεσμένους και χιλιάδες κρατούμενους.
Στηρίξτε το Άρδην κάνοντας μια προσφορά ΕΔΩ.
