Από την ιστοσελίδα hellasjournal.com
Η Κριμαία, που επί περισσότερο από μία δεκαετία αποτελούσε το σημαντικότερο στρατηγικό και πολιτικό σύμβολο του Βλαντίμιρ Πούτιν, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της ουκρανικής στρατηγικής και μετατρέπεται, σταδιακά, στο… αδύνατό του σημείο.
Με συνεχείς επιθέσεις σε γραμμές ανεφοδιασμού και στρατιωτικές υποδομές, το Κίεβο επιχειρεί να απομονώσει τη χερσόνησο, να αποδυναμώσει τις ρωσικές δυνάμεις στον νότο και να μετατρέψει το μεγαλύτερο γεωπολιτικό επίτευγμα του Ρώσου προέδρου σε μία από τις μεγαλύτερες αδυναμίες του.
Το Politico ξεκινάει το σχετικό του δημοσίευμα, αναφέροντας πως, λίγες εβδομάδες πριν ενταθούν οι ουκρανικές επιχειρήσεις στην Κριμαία, η Ολεξάντρα προειδοποίησε τους γονείς της, που εξακολουθούν να ζουν στη χερσόνησο, να προμηθευτούν τρόφιμα, νερό και άλλα είδη πρώτης ανάγκης. Η μητέρα της, όμως, δεν πίστεψε ότι υπήρχε πραγματικός κίνδυνος.
«Ήταν πεπεισμένη ότι ούτε η Ρωσία ούτε η Ουκρανία θα έκαναν ποτέ κάτι που θα απειλούσε την Κριμαία» λέει η Ολεξάντρα, η οποία ζει στο Κίεβο από το 2014 και δεν αποκαλύπτει το επώνυμό της για λόγους ασφαλείας, καθώς φοβάται για τους συγγενείς της, που παραμένουν στα κατεχόμενα. Ακόμα και όταν πύραυλοι εκτοξεύονταν από την Κριμαία εναντίον του Κιέβου, η μητέρα της επέμενε πως «η Κριμαία είναι κάτι ξεχωριστό».
Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η Κριμαία αποτελούσε το κορυφαίο επίτευγμα της εξωτερικής του πολιτικής. Η προσάρτηση της χερσονήσου το 2014 δεν ήταν μόνο η απαρχή του πολέμου με την Ουκρανία, αλλά και ένα ισχυρό σύμβολο της προσπάθειας της Μόσχας να αποκαταστήσει τη ρωσική αυτοκρατορική επιρροή.
Παρά τις κυρώσεις που επέβαλαν ο ΟΗΕ και οι δυτικές χώρες για την παραβίαση του διεθνούς δικαίου, η ρωσική διοίκηση εδραίωσε σταδιακά τον έλεγχο της περιοχής, δημιουργώντας την εικόνα μιας χερσονήσου, που ήταν ουσιαστικά απρόσβλητη.
Στα 12 χρόνια που ακολούθησαν, η Μόσχα επένδυσε στην εκτεταμένη στρατιωτικοποίηση της Κριμαίας και στην οικονομική ενσωμάτωσή της στη Ρωσία, μετατρέποντάς την από έναν δημοφιλή τουριστικό προορισμό, σε μία από τις σημαντικότερες στρατιωτικές βάσεις της χώρας.
Από εκεί οργανώθηκε σε μεγάλο βαθμό η εισβολή στη νότια Ουκρανία το 2022, ενώ η χερσόνησος λειτουργούσε ως ασφαλές μετόπισθεν για τον ανεφοδιασμό του ρωσικού στρατού και ως βάση προβολής ισχύος στη Μαύρη Θάλασσα.
Σήμερα, όμως, αυτή η εικόνα αλλάζει ραγδαία.
Η ουκρανική στρατηγική απομόνωσης της Κριμαίας
Χάρη στην αυξημένη αποτελεσματικότητα των ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών μέσης εμβέλειας, το Κίεβο έχει αποκτήσει τη δυνατότητα να πλήττει συστηματικά κρίσιμες γραμμές ανεφοδιασμού και στρατιωτικές εγκαταστάσεις, επιδιώκοντας να διακόψει την εφοδιαστική αλυσίδα που στηρίζει τις ρωσικές δυνάμεις στον νότο.
Σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, ο στόχος δεν είναι μόνο η καταστροφή στρατιωτικών υποδομών, αλλά και η υποχρέωση της Μόσχας να μεταφέρει δυνάμεις από άλλα μέτωπα, μειώνοντας έτσι την πίεση που δέχεται ο ουκρανικός στρατός και περιορίζοντας τις ρωσικές επιθέσεις σε πόλεις της χώρας.
«Θέλουμε να καταστρέψουμε τη ρωσική στρατιωτική παρουσία στην Κριμαία και πιστεύω ότι θα το πετύχουμε» δηλώνει ο πρώην υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας και επικεφαλής του Κέντρου Αμυντικών Στρατηγικών, Αντρίι Ζαγκορόντνιουκ.
Η σημασία της Κριμαίας, ωστόσο, ξεπερνά τα ουκρανικά σύνορα. Η χερσόνησος φιλοξενεί κρίσιμες βάσεις του ρωσικού στόλου στη Μαύρη Θάλασσα, ενώ από εκεί υποστηρίχθηκαν επί χρόνια και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις της Ρωσίας στη Συρία, από το 2015 έως το 2024.
Οι κάτοικοι ζουν πλέον σε συνθήκες πολιορκίας
Οι επιπτώσεις των ουκρανικών επιχειρήσεων είναι πλέον εμφανείς στην καθημερινότητα των περίπου 2,5 εκατομμυρίων κατοίκων της Κριμαίας.
Οι επιθέσεις με drones κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων και στρατιωτικών στόχων έχουν προκαλέσει εκτεταμένες διακοπές ρεύματος και νερού, ενώ οι τηλεπικοινωνίες διακόπτονται συχνά λόγω των μπλακάουτ.
Οι παραδόσεις αγαθών έχουν περιοριστεί σημαντικά, τα μέσα μαζικής μεταφοράς υπολειτουργούν, ενώ έχει απαγορευθεί η πώληση καυσίμων σε ιδιώτες και επιχειρήσεις. Οι τιμές έχουν εκτοξευθεί και η φετινή τουριστική περίοδος, από την οποία εξαρτώνται οικονομικά χιλιάδες οικογένειες, ουσιαστικά έχει καταρρεύσει.
Στα τέλη Ιουνίου οι τοπικές αρχές κήρυξαν κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Ταυτόχρονα, η έξοδος από τη χερσόνησο έχει γίνει εξαιρετικά δύσκολη. Ουκρανικά drones έχουν καταστρέψει γέφυρες και επιτηρούν τη χερσαία διαδρομή μέσω των κατεχόμενων περιοχών της νότιας Ουκρανίας προς τη Ρωσία, ενώ τα περισσότερα σιδηροδρομικά δρομολόγια έχουν διακοπεί.
Στις αρχές Ιουνίου, περισσότερα από 3.000 οχήματα περίμεναν στην ουρά για να περάσουν από τη γέφυρα του Κερτς, την οποία το Κίεβο χαρακτηρίζει παράνομη, καθώς κατασκευάστηκε χωρίς τη συγκατάθεσή του.
Παρά τις δυσκολίες, η Ολεξάντρα δηλώνει ότι η μητέρα της δεν κατηγορεί πλέον την Ουκρανία για όσα συμβαίνουν. «Τώρα πιστεύει, όπως πολλοί Ουκρανοί, ότι στην Κριμαία θα κριθεί το τέλος αυτού του πολέμου» λέει, αν και εκφράζει την ανησυχία ότι δεν έχει συνειδητοποιήσει πλήρως το τίμημα που μπορεί να έχει μια τέτοια εξέλιξη.
«Η Κριμαία είναι το χρυσό κλειδί των αυτοκρατορικών φιλοδοξιών της Ρωσίας»
Για τον πρώην αναπληρωτή επικεφαλής της ουκρανικής στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, Ίλια Παβλένκο, η Κριμαία αποτελεί το σημαντικότερο στρατηγικό διακύβευμα της σύγκρουσης. «Η Κριμαία είναι το χρυσό κλειδί των αυτοκρατορικών φιλοδοξιών της Ρωσίας» τονίζει.
Η απώλειά της, σημειώνει, θα αποτελούσε σοβαρό πλήγμα για το κύρος του Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος είδε τη δημοτικότητά του να εκτοξεύεται μετά την προσάρτηση της χερσονήσου το 2014. Παράλληλα, θα μπορούσε να ενισχύσει τη δυσαρέσκεια στο εσωτερικό της Ρωσίας τόσο απέναντι στον ίδιο όσο και απέναντι στον πόλεμο.
Ο Παβλένκο υπενθυμίζει ότι ορισμένοι δυτικοί σύμμαχοι της Ουκρανίας, μεταξύ των οποίων και ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, είχαν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο η Κριμαία να παραμείνει υπό ρωσικό έλεγχο, στο πλαίσιο μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας. Ωστόσο, όπως επισημαίνει, η διατήρηση της χερσονήσου γίνεται πλέον ολοένα πιο δύσκολη και δαπανηρή για τη Μόσχα.
«Τώρα δημιουργούμε τα δικά μας διαπραγματευτικά χαρτιά» αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η πίεση στους αμάχους και η επόμενη ημέρα
Η ουκρανική εκστρατεία απομόνωσης της Κριμαίας έχει ως βασικό στόχο τη ρωσική στρατιωτική ισχύ, ωστόσο οι συνέπειες αγγίζουν αναπόφευκτα και τον άμαχο πληθυσμό.
Εκτός από τους χιλιάδες Ρώσους που εγκαταστάθηκαν στη χερσόνησο μετά το 2014, στην Κριμαία εξακολουθούν να ζουν πολλοί Ουκρανοί πολίτες, καθώς και μέλη της κοινότητας των Τατάρων της Κριμαίας, οι οποίοι, σύμφωνα με ουκρανικές πηγές, έχουν υποστεί δυσανάλογες διώξεις από τις ρωσικές αρχές.
Ο πρόεδρος του Μετζλίς των Τατάρων της Κριμαίας, Ρεφάτ Τσουμπάροφ, κάλεσε τους κατοίκους να προετοιμαστούν για ακόμη δυσκολότερες συνθήκες, δημιουργώντας αποθέματα τροφίμων και φαρμάκων, αποφεύγοντας στρατιωτικές εγκαταστάσεις και φροντίζοντας να έχουν ασφαλείς χώρους για καταφύγια.
«Δεν γνωρίζουμε πώς θα τελειώσει όλο αυτό» ανέφερε.
Παρά το γεγονός ότι η ουκρανική αντεπίθεση του 2023 δεν κατάφερε να αλλάξει το μέτωπο, όπως πολλοί ανέμεναν, αρκετοί κάτοικοι της Κριμαίας εξακολουθούν να πιστεύουν ότι η χερσόνησος μπορεί κάποια στιγμή να επιστρέψει στον ουκρανικό έλεγχο, αν και αντιμετωπίζουν πλέον τέτοιες προβλέψεις με μεγαλύτερη επιφυλακτικότητα.
Ο Αντρίι Ζαγκορόντνιουκ εκτιμά ότι η Ουκρανία διαθέτει ίσως ένα χρονικό παράθυρο περίπου ενός έτους, προτού η Ρωσία προσαρμοστεί τεχνολογικά στις νέες δυνατότητες των ουκρανικών drones. «Η Ρωσία θα αντιγράψει τελικά τις τεχνολογίες μας. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να χάσουμε χρόνο» σημειώνει.
Ο ίδιος θεωρεί ότι η σημερινή συγκυρία δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία για την Ουκρανία να ανακτήσει μέρος των εδαφών που έχασε στον νότο μετά το 2022. Ωστόσο, προειδοποιεί ότι, ακόμη και αν η Κριμαία επιστρέψει κάποτε στον έλεγχο του Κιέβου, η διατήρησή της θα αποδειχθεί εξίσου δύσκολη και δαπανηρή.
«Πιστεύω ότι η απελευθέρωση της Κριμαίας είναι εφικτή. Όχι όμως στο άμεσο μέλλον» καταλήγει.
