Εσωτερικά έγγραφα δείχνουν πώς εκμεταλλευόταν τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου παιδιών και εφήβων.
Aπό την ιστοσελίδα hellasjournal.com
Μια δικαστική μάχη, που μπορεί να εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες ήττες στην ιστορία της Meta, ξεκίνησε στην Καλιφόρνια, με την εταιρεία να κατηγορείται ότι σχεδίασε το Facebook και το Instagram με τέτοιο τρόπο, ώστε να κρατούν παιδιά και εφήβους διαρκώς συνδεδεμένους, εκμεταλλευόμενη τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου τους.
Οι 29 αμερικανικές πολιτείες που έχουν στραφεί εναντίον της, υποστηρίζουν ότι η Meta γνώριζε τους κινδύνους για τους ανηλίκους, αλλά έβαζε επανειλημμένα τα κέρδη πάνω από την ασφάλειά τους και παραπλανούσε το κοινό.
Η δίκη ξεκίνησε χθες στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας και αναμένεται να διαρκέσει έξι εβδομάδες. Οι ένορκοι θα κληθούν να εξετάσουν τους ισχυρισμούς των 29 αμερικανικών πολιτειών που έχουν στραφεί εναντίον της Meta, αλλά και την υπερασπιστική γραμμή του τεχνολογικού κολοσσού.
Η υπόθεση προέκυψε από αγωγή που κατατέθηκε το 2023 από πολιτείες μεταξύ των οποίων η Καλιφόρνια και η Νέα Υόρκη, οι οποίες καταλογίζουν στη Meta σειρά παραβιάσεων της ομοσπονδιακής και πολιτειακής νομοθεσίας για την προστασία της ιδιωτικότητας των παιδιών.
Αγόρευση-«καταπέλτης»
Στην εναρκτήρια αγόρευσή της, σύμφωνα με το BBC, η αναπληρώτρια γενική εισαγγελέας της Καλιφόρνιας, Μέγκαν Ο’Νιλ, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στην εταιρεία, υποστηρίζοντας ότι η Meta «εκμεταλλεύτηκε τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου των παιδιών».
Σύμφωνα με την κατηγορία, η εταιρεία σχεδίασε τα χαρακτηριστικά στις διαδικτυακές πλατφόρμες της, με τρόπο που ωθούσε τους ανήλικους χρήστες να επιστρέφουν ξανά και ξανά σε αυτές, αυξάνοντας τον χρόνο που περνούσαν στο Facebook και το Instagram.
Η Ο’Νιλ υποστήριξε ότι το επιχειρηματικό μοντέλο της Meta μπορεί να περιγραφεί σε τέσσερις κινήσεις: «Κάντε τους χρήστες να… γαντζώνονται, κρατήστε τους μέσα όσο περισσότερο μπορείτε, συλλέξτε τα δεδομένα τους, κρύψτε την αλήθεια από το κοινό, όταν κάνετε δημόσιες δηλώσεις».
Κατά την ίδια, η εταιρεία έβαζε επανειλημμένα τα οικονομικά της συμφέροντα πάνω από την υγεία και την ασφάλεια των παιδιών. «Η Meta έλεγε ότι έβαζε την ασφάλεια πάνω από τα κέρδη, αλλά έκρυβε την πραγματικότητα ότι, ξανά και ξανά, όταν έπρεπε να πάρει μια απόφαση, κέρδιζαν τα κέρδη» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Οι πολιτείες διεκδικούν αποζημιώσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων, αλλά δεν περιορίζονται στις οικονομικές αξιώσεις. Ζητούν επίσης αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του Instagram και του Facebook, μεταξύ των οποίων την κατάργηση της εμφάνισης του αριθμού των «likes» και του «infinite scroll», της δυνατότητας δηλαδή ατελείωτης κύλισης περιεχομένου.
Η Ο’Νιλ διευκρίνισε, πάντως, ότι η δικαστική υπόθεση δεν αφορά το εάν πρέπει να καταργηθεί το Instagram, ούτε το εάν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να προσφέρουν οφέλη στους χρήστες τους. Το βασικό ερώτημα, όπως υποστήριξε, είναι εάν η Meta παραπλάνησε το κοινό σχετικά με τους κινδύνους που ενδέχεται να έχουν οι πλατφόρμες της για τα παιδιά και εάν παραβίασε τη νομοθεσία για την προστασία της ιδιωτικότητας των ανηλίκων στο Διαδίκτυο.
Τι υποστηρίζει η Meta
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται και η παρουσία παιδιών κάτω των 13 ετών στο Instagram. Η Ο’Νιλ υποστήριξε ότι η Meta είχε διαπιστώσει πως «εκατομμύρια» παιδιά ηλικίας 11 και 12 ετών χρησιμοποιούσαν την πλατφόρμα και ότι «έκανε ελάχιστα για να τα κρατήσει εκτός».
Η εταιρεία αμφισβητεί κατηγορηματικά αυτόν τον αριθμό, υποστηρίζοντας ότι έχουν εντοπιστεί λίγο περισσότεροι από 100.000 χρήστες αυτών των ηλικιών. Στη δικαστική αίθουσα παρουσιάστηκε επίσης εσωτερική έρευνα της Meta, σύμφωνα με την οποία «ένας στους πέντε εφήβους λέει ότι το Instagram τον κάνει να αισθάνεται χειρότερα».
Ο Πολ Σμιτ, επικεφαλής δικηγόρος της Meta, αναγνώρισε ότι η συγκεκριμένη διαπίστωση «ακούγεται αρκετά άσχημη», αλλά επισήμανε ότι το ίδιο έγγραφο έδειχνε πως το 41% των εφήβων δήλωσε ότι το Instagram τούς έκανε να αισθάνονται καλύτερα και άλλο ένα 41% ότι δεν είχε καμία επίδραση πάνω τους. Η Meta απορρίπτει επίσης τον ισχυρισμό ότι σχεδίασε σκόπιμα τις πλατφόρμες της, ώστε να προκαλούν εθισμό.
Η υπεράσπιση προχώρησε μάλιστα ένα βήμα παραπέρα, αμφισβητώντας ότι υφίσταται επιστημονικά τεκμηριωμένος «εθισμός στα social media».
«Δεν μπορεί να υπάρξει αμφισβήτηση ότι η Meta έχει αναγνωρίσει πως οι άνθρωποι δυσκολεύονται ή μπορούν να δυσκολευτούν με τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και έχει δημιουργήσει εργαλεία για να προσπαθήσει να αντιμετωπίσει αυτό το ζήτημα» ανέφερε ο Σμιτ.
Παρέπεμψε επίσης σε προηγούμενες τοποθετήσεις του Μαρκ Ζούκερμπεργκ και του επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μοσέρι, σύμφωνα με τις οποίες Facebook και Instagram δεν σχεδιάστηκαν για να είναι εθιστικά, ενώ υποστήριξε ότι η επιστημονική έρευνα δεν έχει τεκμηριώσει την ύπαρξη εθισμού στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Για το ζήτημα της ηλικίας των χρηστών, η Meta προβάλλει ένα ακόμη επιχείρημα: ότι οι ίδιοι οι νόμοι περί ιδιωτικότητας που κατηγορείται ότι παραβίασε, περιορίζουν τη δυνατότητά της να αποθηκεύει και να αξιοποιεί τα προσωπικά δεδομένα που θα απαιτούνταν για την αποτελεσματική ταυτοποίηση όλων των ανήλικων χρηστών.
Απέναντι σε αυτή την υπερασπιστική γραμμή, οι πολιτείες σκοπεύουν να χρησιμοποιήσουν εκατομμύρια σελίδες εσωτερικών εγγράφων της Meta, από εταιρικές έρευνες μέχρι email και συνομιλίες εργαζομένων, που φτάνουν μέχρι τα ανώτατα κλιμάκια της εταιρείας και τον ίδιο τον Ζούκερμπεργκ.
Σε ένα από τα εσωτερικά έγγραφα που παρουσιάστηκαν στους ενόρκους, αναφερόταν για τη σχέση των νέων με το Instagram ότι «περιγράφουν τη χρήση με αφήγημα εξαρτημένου».
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι άλλο εσωτερικό εύρημα της εταιρείας, σύμφωνα με το οποίο «τα χαρακτηριστικά των προϊόντων που έχουν σχεδιαστεί για να αυξάνουν τον χρόνο χρήσης βρίσκονται εγγενώς σε σύγκρουση με την ευημερία και αφαιρούν από τους ανθρώπους τη δυνατότητα να επικεντρώνονται σε δραστηριότητες που προσθέτουν αξία στη ζωή τους».
Αυτή ακριβώς η απόσταση ανάμεσα σε όσα φέρεται να γνώριζε η Meta στο εσωτερικό της και σε όσα διαβεβαίωνε δημοσίως για την ασφάλεια των πλατφορμών της αναμένεται να αποτελέσει έναν από τους κεντρικούς άξονες της δίκης.
Η πλευρά της Καλιφόρνιας υποστηρίζει ότι η Meta γνώριζε τις δυνητικά αρνητικές συνέπειες των προϊόντων της, αλλά συνέχιζε να στοχεύει τους νέους ως χρήστες και ταυτόχρονα να διαβεβαιώνει το κοινό ότι οι πλατφόρμες της ήταν ασφαλείς για τα παιδιά.
Το εάν οι ένορκοι θα πειστούν ότι πίσω από τις επιλογές σχεδιασμού του Facebook και του Instagram υπήρχε μια συνειδητή στρατηγική προσέλκυσης και διατήρησης ανήλικων χρηστών βρίσκεται πλέον στην «καρδιά» μιας δίκης που μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες όχι μόνο για τη Meta, αλλά και γενικότερα για τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και λειτουργούν οι μεγαλύτερες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
1 ΣΧΟΛΙΟ
Οι προτιμήσεις και η διάπλαση των ελληνοπαίδων κρίνεται από τις πολιτικές των τεχνολογικών κολοσσών και από τις αποφάσεις ενός δικαστηρίου κάπου στην μακρινή Καλιφόρνια.
Μήπως θα έπρεπε να υπάρχει κάποια εθνική ή αν προτιμάτε, μια ευρωπαϊκή πολιτική σχετικά με κάποιους ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ και γενικότερα ένα σοβαρό ρεγουλάρισμα στο διαδίκτυο;