Χωριό “Μπελογιάννης”, Ουγγαρία πηγή φωτογραφίας
Kύριε διευθυντά
Αφορμή να εξιστορήσω το μόνο της ζωής «ταξίδι» της γηραιάς νονάς μου από τα βουνά της Ηπείρου στους κάμπους της Ουγγαρίας, ήταν πρόσφατο δημοσίευμα της «Κ» για τον «αγνοούμενο του Ματαρόα», δηλαδή του πλοίου που μετέφερε από τη σπαρασσόμενη Ελλάδα, τον Δεκέμβριο του 1945, 125 καλλιτέχνες και διανοούμενους, κατά το πλείστον αριστερούς, στη Γαλλία.
Η ευρύτερη Αριστερά τού έδωσε μυθικές διαστάσεις και το κατέστησε σύμβολο της αριστερής παράταξης. Η τύχη της γηραιάς νονάς μου, 70 περίπου χρόνων, συνδέεται με τη στρατιωτική παρουσία στο χωριό μας, Λεια, σκαρφαλωμένο στο «διχασμένο βουνό», της Μουργκάνας. Ο άνδρας της Νικόλας είχε μεταναστεύσει στην Αμερική το 1916 και τα παιδιά της το 1932. Τον Νοέμβριο του 1947 οι αντάρτες του λεγόμενου ΔΣΕ κατέλαβαν τα ανυπεράσπιστα χωριά της Μουργκάνας. Παρέμειναν στην περιοχή μέχρι τον Σεπτέμβριο του 1948, όταν ο κυβερνητικός Στρατός της νόμιμης ελληνικής κυβέρνησης, μετά σκληρές μάχες, τους εξεδίωξε από την περιοχή.
Τα «παλικάρια» όμως του ΔΣΕ μετέφεραν συλλήβδην και βιαίως τους άμαχους κατοίκους των χωριών της Μουργκάνας στη γειτονική κομμουνιστική Αλβανία. Τελικά μετά την ολοκληρωτική ήττα των κομμουνιστών τον Αύγουστο του 1949, μας μετέφεραν από το Δυρράχιο της Αλβανίας με το πολωνικό φορτηγό «Κοσιούσκο», το οποίο διέσχισε δυτικά τη Μεσόγειο μέσω Γιβραλτάρ και μας αποβίβασε στο πολωνικό λιμάνι του Γκντανσκ (Ντάντσιχ).
Η διάρκεια του «ταξιδιού» κράτησε, μέσα σε άθλιες συνθήκες στα αμπάρια του «Κοσιούσκο», 12 μερόνυχτα, και –τελικά– καταλήξαμε στην επίσης «Λαϊκή Δημοκρατία» της Ουγγαρίας. Μας εγκατέστησαν σε ένα νεόκτιστο χωριό, το «Ελληνοχώρι», το οποίο η κομμουνιστική ηγεσία μετά την εκτέλεση στην Ελλάδα (30-3-1952) του «λαϊκού ήρωα» Ν. Μπελογιάννη, το μετονόμασε στο όνομά του, τελείως αυθαίρετα.
Το ΚΚΕ ουδέποτε αποδέχθηκε την ήττα του και διατυμπάνιζε ότι θα επανήρχετο στην Ελλάδα, με την κόκκινη σημαία, νικητής και τροπαιούχος («Το Βήμα», 9/7/1950).
Σ’ αυτό το απίθανο «ταξίδι» ήταν παρούσα και η νονά μου Χρυσούλα Μπόκα, η οποία ουδέποτε είχε απομακρυνθεί από το γενέθλιο χωριό της, και «συμμετείχα» κι εγώ, ηλικίας τότε πέντε ετών. Τη φροντίδα της νονάς μου την είχε η μητέρα μου, Ξανθούλα Βενέτη Μπαρτζώκη, καθώς εθεωρείτο μέλος της οικογενείας μας. Όταν, μετά αναρίθμητες κακουχίες, με τη μεσολάβηση του ΔΕΣ, επανήλθαμε στην Ελλάδα τον Φεβρουάριο του 1954, η νονά μου είχε αποβιώσει λίγους μήνες νωρίτερα, το 1953, και ενταφιάστηκε χωρίς το χριστιανικό τυπικό σε ξένα χώματα μιας χώρας που ποτέ δεν είχε ακούσει για αυτήν, μακριά από τα λαγκάδια του χωριού της και χωρίς την παρουσία της στενής της οικογενείας. Το «ταξίδι» της ήταν χωρίς επιστροφή. Χρόνια αργότερα, τρία εγγόνια της στην Αμερική έλαβαν μέρος εθελοντικά στον πόλεμο του Βιετνάμ. Όλοι επέζησαν.
Αλλά για την ελίτ της αριστερής κουλτούρας ο γολγοθάς των αθώων χωρικών είναι άγνωστος και οι ίδιοι οι χωρικοί ανύπαρκτοι σαν τους σκλάβους του Σπάρτακου.
ΑΝΤΩΝΗΣ Ν. ΒΕΝΕΤΗΣ
Μοναστηράκι Δωρίδος
Ενισχύστε την προσπάθειά του Άρδην μας κάνοντας μια δωρεά πατώντας ΕΔΩ.
