του Παναγιώτη Κόρπα από την ΡΗΞΗ φ. 10 – 6/4/2007
Π ολλές φορές σε δήμους βλέπουμε αναρτημένα πανό που λένε στους πολίτες να προτιμούν να ψωνίζουν απ’ τα μαγαζιά της περιοχής τους. Αυτό από πρώτη άποψη δεν είναι κακό. Αρκεί όμως κάτι τέτοιο; Ή μήπως είναι μια μονομερής σχέση; Δεν θα έπρεπε απ’ αυτό να ωφελούνται όλοι, δηλαδή ο δήμος, οι πολίτες και ο επιχειρηματίας;
Ο δήμος και οι πολίτες θα έπρεπε να κάνουν με τους επιχειρηματίες της περιοχής τους μια «συμφωνία», για να έχει νόημα η πρόταση. Ο επιχειρηματίας πρέπει το κέρδος απ’ τη δραστηριότητά του, όλο ή ένα μέρος, να το επανεπενδύει στον δήμο ή στην περιφέρεια που δρα. Όχι, για παράδειγμα, να έχει μια βιοτεχνία σε λαϊκή περιοχή, οι πολίτες να ψωνίζουν απ’ αυτόν, και τα κέρδη να τα κάνει βίλες στις «κυριλέ» περιοχές της Αθήνας, ο οβολός μας δηλαδή να χρησιμεύει για να προσεγγίζει ο «λαϊκός» βιοτέχνης την «κρυφή γοητεία της μπουρζουαζίας». Αλλά δεν είναι μόνον αυτό.
Πρέπει να σέβεται το περιβάλλον, να μη ρυπαίνει, κι ούτε ο δήμος να διαθέτει ένα ολόκληρο απορριμματοφόρο μόνο για τα δικά του «σκουπίδια». Να σέβεται τους πολίτες-πελάτες, γιατί απ’ αυτούς ζει.
Και φτάνουμε στα πιο δύσκολα. Πολλοί απ’ αυτούς τους επιχειρηματίες έχουν προσωπικό, και μάλιστα κάποοι ανάμεσά τους έχουν αρκετό προσωπικό. Και στις μέρες μας υπάρχουν ανοιχτά «σκλαβοπάζαρα» σημαντικών παραγόντων των τοπικών κοινωνιών, που έχουν εργασιακές σχέσεις του πιο βάρβαρου καπιταλισμού: εργαζόμενους χωρίς ασφάλιση, ή με συμβάσεις ορισμένου χρόνου ανανεούμενες, χωρίς ωράριο, χωρίς ρεπό, χωρίς βέβαια συνδικαλιστικά δικαιώματα. Και, εννοείται, εις γνώσην των δημοτικών αρχόντων, των τοπικών αρχών και των πολιτών.
Δεν θα έπρεπε λοιπόν αυτοί οι επιχειρηματίες να είναι κατάπτυστοι σε μια τοπική κοινωνία; Ή μήπως, σιγά-σιγά, διολισθαίνουμε και δεχόμαστε αυτή την άγρια εκμετάλλευση; Δεν θα έπρεπε να έχουν οι εργαζόμενοι πλήρη εργασιακά δικαιώματα και τον πολίτη-πελάτη να τον αφορά αυτό;
Οι πελάτες-καταναλωτές έχουμε δύναμη. Ας δείξουμε ότι μας αφορά. Ας προστατέψουμε με τον τρόπο μας τους εργαζόμενους σ’ αυτή την επιχείρηση, γιατί από μας ζουν. Ας δείξουμε με ενεργό τρόπο τη δυσαρέσκειά μας σ’ αυτούς τους επιχειρηματίες. Ας κάνουμε από έξω αυτό που δεν μπορούν να κάνουν μέσα οι εργαζόμενοι. Κι αφού κάνουμε αυτά και μπορούμε να τα επιτύχουμε, θα ’ταν καλό να απαιτήσουμε μια αναλογία εργαζομένων να είναι από τον δήμο μας. Αυτό είναι ένα αντισταθμιστικό όφελος της τοπικής κοινωνίας απ’ τον οβολό μας. Επίσης ένα ποσοστό των κερδών τους πρέπει να πηγαίνει στον δήμο. Να απαιτήσουμε δηλαδή να έχουν έναν ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΙΣΟΛΟΓΙΣΜΟ.
Βεβαίως, θα ’ταν καλοδεχούμενο να φτιάξουν κι άλλη επιχείρηση στον δήμο μας με λεφτά απ’ τα κέρδη τους και να προσλάβουν εργαζόμενους απ’ την τοπική κοινωνία.
Σε περιπτώσεις που έχουν σε άλλους δήμους υποκαταστήματα, θα επιθυμούσαμε τη σταδιακή πρόσληψη εργαζομένων που μένουν στον δήμο μας σε υποκαταστήματα της περιοχής τους. Για παράδειγμα, εργαζόμενος που μένει στο Καλαμάκι και εργάζεται σε τράπεζα στο Μαρούσι να μπορεί να μετατίθεται στην περιοχή του, επιτυγχάνοντας έτσι μείωση των μετακινήσεων.
Θα έλεγε κάποιος προκατειλημμένος ότι προσπαθώ να εξωραΐσω τον καπιταλισμό. Μπορούν να γίνουν αυτά στον καπιταλισμό; Θα απαντήσω πως αυτό ήταν πάντα θέμα συσχετισμού δυνάμεων. Κέρδη υπάρχουν, απλώς είμαστε σε φάση που οι εργαζόμενοι προσπαθούν να απαντήσουν. Αν έχουμε δύναμη, και βέβαια μπορούν να γίνουν τα όσα προτείνουμε.
Ένα άλλο θέμα που πρέπει να συζητήσουμε είναι οι απόψεις που διατυπώνουν οι πολίτες για την αύξηση των δημοτικών τελών. Αυτό είναι σωστό, αλλά αν όλα είναι κρατικά, τι θα κάνει η δημοτική εξουσία; Υπάρχει άλλη άποψη; Νομίζω πως ένας κεντρικός σχεδιασμός ποτέ δεν μπορεί να τα συμπεριλάβει όλα, ακόμη και να θέλει. Υπάρχουν ιδιαιτερότητες που πρέπει συμπληρωματικά να λύσει η τοπική κοινωνία χωρίς να επιβαρύνει τους πολίτες.
Ο δήμος μπορεί και πρέπει να διεκδικεί πόρους απ’ τον κρατικό προϋπολογισμό για υπηρεσίες που προσφέρει στους πολίτες, για τις οποίες ή το κράτος δεν μεριμνά ή είναι συμπληρωματικές. Γιατί το πρόβλημά μας δεν είναι να εξαθλιώσουμε τους πολίτες για να αποδείξουμε τη βαρβαρότητα του καπιταλισμού, αφού πια αυτή δεν χρειάζεται αποδείξεις, είναι πασιφανής, αλλά να βελτιώσουμε τη ζωή μας εδώ και τώρα αναδεικνύοντας εν σπέρματι αντιλήψεις μιας άλλης κοινωνίας.
Το κόστος από τέτοιες δημοτικές πρωτοβουλίες είναι μικρό, γιατί για πολλούς λόγους, στην τοπική κοινωνία, πολλοί επαγγελματίες προσφέρουν τις υπηρεσίες τους δωρεάν. Γιατί στον δήμο τα άτομα γίνονται πρόσωπα και ως πρόσωπα αποκτούν τη φιλοτιμία να προσφέρουν π.χ. δωρεάν υπηρεσίες στην ανήμπορη γυναίκα.
Στις υπηρεσίες αυτές θα προσληφθούν άνεργοι και τα σπασμένα, πολύ σωστά, δεν θα τα πληρώνουν οι πολίτες. Ο δήμος πρέπει να διεκδικεί από τους επιχειρηματίες που δρουν στον δήμο και από τον κρατικό προϋπολογισμό. Ο δήμος δεν πρέπει να είναι υπηρεσία του κράτους, αλλά να διεκδικεί και να παίρνει εξουσίες απ’ το κράτος. Οι δε επιχειρηματίες, που είναι πρόσωπα αναγνωρίσιμα στον δήμο που ζουν, να μάθουν να προσφέρουν και κάτι στους πολίτες όσο ζουν. Γιατί εκτός απ’ το ένστικτο του θανάτου, υπάρχει και το ένστικτο της ζωής.
Παναγιώτης Κόρπας
