του Τάσου Χατζηαναστασίου*
Ξανατίθεται και πάλι επί τάπητος το θέμα του “εθνικού απολυτηρίου”. Θα πω τη γνώμη μου και πάλι χωρίς φόβο αλλά με πάθος για την πραγματικότητα του ελληνικού σχολείου, δηλαδή για την αλήθεια: οι καθηγητές δεν μπορούμε ν’ αναλάβουμε την ευθύνη της βαθμολόγησης και μάλιστα αυτής που θα αποτελέσει κριτήριο εισαγωγής στο πανεπιστήμιο. Αυτή είναι η πραγματικότητα.
Και δεν μπορούμε ν’ αναλάβουμε το βάρος αυτό, κυρίως εξαιτίας της τεράστιας πίεσης που δεχόμαστε από την κοινωνία που ΔΕΝ ενδιαφέρεται για αξιοκρατία, αλλά για το φαίνεσθαι και επιτάσσει να βάζουμε καλούς βαθμούς. Κι αυτό συμβαίνει τώρα που ο βαθμός του σχολείου έχει από μηδαμινή έως ελάχιστη σημασία καθώς ειδικά στο λύκειο η απόρριψη μαθητή αγγίζει τα όρια του στατιστικού λάθους, οι δε τυπικά αριστούχοι πλεονάζουν. Φανταστείτε τι πίεση θα ασκηθεί εάν ο βαθμός αποτελεί κριτήριο εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Το ζήσαμε σχετικά πρόσφατα.
Προκειμένου λοιπόν να έχει την ησυχία του ο μέσος καθηγητής αρνείται στην ουσία να πιστοποιήσει την επάρκεια του μαθητή, να αξιολογήσει με επιείκεια μεν αλλά και κάποια στοιχειώδη δικαιοσύνη. Έτσι είναι όλοι ικανοποιημένοι: το υπουργείο διότι το σχολείο εξακολουθεί να παράγει αστοιχείωτους και άρα χειραγωγήσιμους νέους, οι γονείς διότι έχουν να εμφανίζουν μεγάλους βαθμούς για τα βλαστάρια τους, οι καθηγητές διότι έχουν την ησυχία τους και δε δέχονται πιέσεις εν είδει ψυχολογικού πολέμου ούτε απειλούνται, ούτε κινδυνεύουν από λεκτικές και ενίοτε και σωματικές επιθέσεις. Διατηρούν και το αυτοκίνητο χωρίς γρατσουνίσματα. Ευχαριστημένα τέλος και τα φροντιστήρια διότι εμφανίζουν αποτελέσματα. Εξηγούμαι για να μην παρεξηγούμαι: αναφέρομαι στην κυρίαρχη τάση διότι υπάρχουν και νησίδες αξιοπρέπειας με μεγαλύτερο ή μικρότερο τίμημα.
Δε φταίει όμως μόνον η πίεση από την πλευρά της κοινωνίας: “βάλτε βαθμούς!” Φταίμε κι εμείς οι καθηγητές που δεν ορθώνουμε ανάστημα και δε διεκδικούμε την ανάκτηση του κύρους του δασκάλου στην ελληνική κοινωνία. Φταίει όμως πολύ περισσότερο κι η πολιτεία η οποία χάριν λαϊκισμού δεν αναλαμβάνει την ευθύνη της υπεράσπισης της θέσης του δασκάλου και άρα της Παιδείας και με τις παρεμβάσεις της ευνοεί την αναξιοκρατία, τη χαριστική προαγωγή και τη βαθμοθηρία. Συμπεριφέρεται δηλαδή προς τους γονείς και τους μαθητές με την ίδια κι απαράλλαχτη νοοτροπία των πελατειακών σχέσεων: βαθμούς για το παιδί εγώ, ψήφο εσύ. Αποτέλεσμα αυτών είναι η παγκόσμια ίσως πρωτοτυπία στο ελληνικό σχολείο να λαμβάνει απολυτήριο γενικού λυκείου μαθητής που όχι μόνο είναι στην ουσία αγράμματος, αλλά ακόμη κι αυτός που δε γνωρίζει ελληνικά, δεν έχει διαβάσει ποτέ ούτε έχει μάθει κάτι στο Λύκειο και κάποιες φορές εκείνος που αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα νοητικής υστέρησης. Το ίδιο και στην επαγγελματική εκπαίδευση όπου λαμβάνουν απολυτήριο και πτυχίο π.χ. ηλεκτρολόγου ή βοηθού νοσηλευτή, άτομα που ουδείς νοήμων άνθρωπος θα άφηνε να αγγίξουν τα ηλεκτρικά του σπιτιού του ή τον άνθρωπό του στο νοσοκομείο. Δε συζητώ τι γίνεται στην ιδιωτική εκπαίδευση και την απίστευτη αυθαιρεσία που επικρατεί εκεί και αποτελεί συχνά άλλοθι για αντίστοιχες πρακτικές και στο δημόσιο. Κι εδώ είναι επίσης τεράστια η ευθύνη της πολιτείας.
Παρελθέτω λοιπόν αφ’ ημών το ποτήριον της βαθμολόγησης των παιδιών στις τάξεις του λυκείου και στο απολυτήριο που θα κρίνουν την εισαγωγή τους στο πανεπιστήμιο. Δεν το μπορούμε, δεν το αντέχουμε βρε αδερφέ, όσο οι συνθήκες είναι αυτές και οι νοοτροπίες οι ίδιες και χειρότερες. Το βλέπω από τώρα το αποτέλεσμα διότι το έχουμε ξαναζήσει: όλοι 20. Σιγά μη βγάλω εγώ το φίδι από την τρύπα!
Στην Ελλάδα μόνο δύο συστήματα εισαγωγής στο πανεπιστήμιο έχουν αξιολογηθεί ως αδιάβλητα, κατά το δυνατόν αντικειμενικά και αξιόπιστα: οι παρούσες πανελλαδικές και το ακαδημαϊκό όπου οι υποψήφιοι διαγωνίζονταν για κάθε σχολή/τμήμα τον Σεπτέμβριο. Προφανώς και δεν είναι ιδανικά, αλλά ο συνυπολογισμός του βαθμού των τάξεων και του απολυτηρίου του λυκείου το μόνο που εγγυάται είναι η θεσμοθέτηση της κοροϊδίας.
Από την άλλη, είναι ώριμο να καταργηθούν οι εισαγωγικές εξετάσεις σε μία σειρά σχολών χαμηλής πλέον ζήτησης και εισαγωγής με χαμηλούς βαθμούς με την παράλληλη αποδέσμευση του πτυχίου από την πρόσληψη στο δημόσιο, η οποία πρέπει να γίνεται με κάποιας μορφής εξετάσεις. Για τις υπόλοιπες, τις σχολές υψηλής ζήτησης και περιορισμένου αριθμού εισακτέων, να εξακολουθήσουν να υπάρχουν εξετάσεις όπως οι σημερινές πανελλαδικές είτε τον Ιούνιο είτε τον Σεπτέμβριο.
*Δρα Ιστορίας
1 ΣΧΟΛΙΟ
Ακαδημαικό απολυτήριο στο τέλος του Δημοτικού, Γυμνασίου ,Λυκείου με την μέθοδό κυρίως των απαντήσεων πολλαπλής εκλογής ,ο βαθμός του να χρησιμοποιείται για την είσοδο σε σχολές χαμηλής ζήτησης για τις άλλες(ιατρική -νομική -πολυτεχνείο κλπ) επιπλέον εξετάσεις σαν τις σημερινές.