Από τις Roxana Saberi* και Fatemeh Jamalpour**
25 Φεβρουαρίου 2026
Τον Ιανουάριο, στο αποκορύφωμα της βίαιης καταστολής των εκτεταμένων διαδηλώσεων κατά του καθεστώτος στο Ιράν, ένας ιατρός στην πόλη Ραστ, στο βόρειο τμήμα της χώρας, βρήκε ξαφνικά το κέντρο τραύματος στο οποίο εργάζεται γεμάτο με εκατοντάδες τραυματίες διαδηλωτές.
Πολλοί είχαν χτυπηθεί από πολλαπλά σφαιρίδια ή σφαίρες που στόχευαν το κεφάλι, το λαιμό, το στήθος, το μηρό και την κοιλιά τους. «Σίγουρα πυροβολούσαν με σκοπό να σκοτώσουν», είπε.
Μετά από τέσσερις ημέρες, επέστρεψε τελικά στο σπίτι του. Αντί να κοιμηθεί, άρχισε να συγκεντρώνει 11 gigabyte ακτινογραφιών, αξονικών τομογραφιών και ιατρικών αρχείων, τα οποία αργότερα μας έστειλε μέσω μιας κρυπτογραφημένης εφαρμογής ανταλλαγής μηνυμάτων.
«Θέλουν να το κρύψουν κάτω από το χαλί», έγραψε.
Είναι δύσκολο να επαληθευτεί ανεξάρτητα ο ακριβής αριθμός των διαδηλωτών που σκοτώθηκαν από τις ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας. Το πρακτορείο ειδήσεων Human Rights Activists News Agency, με έδρα την Ουάσινγκτον, το οποίο καταγράφει μόνο τα θύματα που μπορεί να ταυτοποιήσει, έχει αναφέρει τουλάχιστον 6.800 θανάτους που σχετίζονται με τις διαδηλώσεις, με επιπλέον 11.744 περιπτώσεις υπό έρευνα.
Άλλες εκτιμήσεις τοποθετούν τον αριθμό των νεκρών πολύ υψηλότερα. Ο πρώην εισαγγελέας των Ηνωμένων Εθνών για εγκλήματα πολέμου, Payam Akhavan, πιστεύει ότι ο αριθμός αυτός μπορεί να φτάνει τις δεκάδες χιλιάδες, με βάση αναφορές ενός δικτύου γιατρών στο Ιράν που συλλέγουν νοσοκομειακά αρχεία, καθώς και την κλίμακα και τη γεωγραφική εξάπλωση των δολοφονιών.
«Αυτό δεν είναι απλώς η χειρότερη μαζική δολοφονία στη σύγχρονη ιστορία του Ιράν», δήλωσε ο κ. Akhavan, ο οποίος είναι πλέον δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων και συνιδρυτής του Κέντρου Τεκμηρίωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Ιράν. «Είναι μία από τις χειρότερες μαζικές δολοφονίες στη σύγχρονη παγκόσμια ιστορία».
Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι 3.117 άτομα έχασαν τη ζωή τους στις διαδηλώσεις και ισχυρίστηκαν ότι οι νεκροί ήταν πολίτες, μέλη των δυνάμεων ασφαλείας και «τρομοκράτες». Στις 8 Ιανουαρίου, οι αρχές έθεσαν τη χώρα σε σχεδόν πλήρη διακοπή του διαδικτύου και των τηλεφωνικών επικοινωνιών, η οποία διήρκεσε εβδομάδες, αποκρύπτοντας την έκταση της καταστολής.
Προσπάθησαν επίσης να φιμώσουν όσους βρίσκονται σε ιδανική θέση για να περιγράψουν το μέγεθος της σφαγής και να μοιραστούν τις ιστορίες των τραυματιών και των νεκρών: τους ιατρούς που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του Ιράν.
Τις ημέρες που ακολούθησαν την αιματοχυσία, η οποία έφτασε στο αποκορύφωμά της στις 8 και 9 Ιανουαρίου, επικοινωνήσαμε με δεκάδες γιατρούς και νοσηλευτές που εργάζονται στο Ιράν, πολλοί από τους οποίους είχαν επίσης αρχίσει να καταγράφουν διακριτικά όσα είδαν καθώς προσπαθούσαν να βοηθήσουν τους διαδηλωτές.
Σε συνεργασία με το Times Opinion και βασιζόμενοι στις επαφές μας στην ιρανική διασπορά και εντός της χώρας, πραγματοποιήσαμε έρευνα σε 40 Ιρανούς γιατρούς και νοσηλευτές σε 14 πόλεις και 11 επαρχίες σχετικά με τις εμπειρίες τους από την περίθαλψη τραυματισμένων διαδηλωτών. Μοιράστηκαν τις ιστορίες τους μαζί μας με μεγάλο προσωπικό κίνδυνο. Η ταυτότητά τους επαληθεύτηκε από το Times Opinion και δεν αποκαλύπτεται για να τους προστατεύσει από αντίποινα.
Αυτά είναι όσα μας είπαν.
*Η κα Saberi είναι ιρανοαμερικανίδα δημοσιογράφος. Φυλακίστηκε στην Τεχεράνη το 2009 και κατηγορήθηκε ψευδώς για κατασκοπεία.
**Η κα Jamalpour είναι ιρανή δημοσιογράφος που ζει στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στηρίξτε το Άρδην και τις Εναλλακτικές Εκδόσεις κάνοντας μια προσφορά ΕΔΩ.
