Από τον Adrien Bez
Ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας, Εμανουέλ Μακρόν, ο Πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνι, ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κίρ Σταρμερ και ο Καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής της G7 στις 16 Ιουνίου 2025 στον Καναδά. POOL / Getty Images μέσω AFP
Το βάρος των ευρωπαϊκών συμμάχων και του Καναδά στο σύνολο των επενδύσεων για την άμυνα έχει ενισχυθεί θεαματικά από το 2022, σύμφωνα με την τελευταία ετήσια έκθεση της Συμμαχίας.
Το ΝΑΤΟ δεν έχει ξοδέψει ποτέ τόσα πολλά για την άμυνά του, αλλά αυτό δεν αποτελεί πλέον αποκλειστική αρμοδιότητα των Ηνωμένων Πολιτειών. Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα της τελευταίας ετήσιας έκθεσης του Γενικού Γραμματέα της Ατλαντικής Συμμαχίας, που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη 26 Μαρτίου. Περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, ένα πολύ εύγλωττο γράφημα που εντόπισε το Le Grand Continent, το οποίο δείχνει ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι και ο Καναδάς αντιπροσωπεύουν το 41% των συνολικών αμυντικών δαπανών του ΝΑΤΟ, έναντι μόλις 27% το 2014. Σε λίγο περισσότερο από δέκα χρόνια, έχουν υπερδιπλασιάσει τον προϋπολογισμό που αφιερώνουν κάθε χρόνο στην άμυνα.
Les dépenses de défense se rééquilibrent entre les États-Unis et l’Europe
Αμυντικές δαπάνες στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, σε δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, με βάση τις τιμές και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες του 2021.
Αμυντικές δαπάνες στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, σε δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, με βάση τις τιμές και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες του 2021.
Έτσι, η επιθυμία του Ντόναλντ Τραμπ γίνεται πραγματικότητα. Ο ένοικος του Λευκού Οίκου δεν έπαψε να καταγγέλλει την ανισορροπία εντός του οργανισμού εις βάρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Υπό αμερικανική πίεση, τα κράτη μέλη δεσμεύτηκαν συγκεκριμένα τον Ιούνιο του 2025 στη Χάγη να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ τους έως το 2035. Αυτό το σχέδιο «επιτρέπει μια πιο δίκαιη και ισορροπημένη κατανομή του βάρους που αντιπροσωπεύει η ασφάλεια», χαιρετίζει ο γενικός γραμματέας, Μαρκ Ρούττε, στην έκθεσή του. Ωστόσο, η επανεξισορρόπηση ξεκίνησε ήδη από το 2022 και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Ένα δεύτερο διάγραμμα, εξίσου εύγλωττο, δείχνει πόσο «οι Ευρωπαίοι Σύμμαχοι και ο Καναδάς κινητοποιούνται για να κάνουν περισσότερα και να επενδύσουν περισσότερο», σύμφωνα με τα λόγια του Μαρκ Ρούττε : οι στρατιωτικές δαπάνες αυτών των κρατών μελών αυξάνονται κατά 20% το 2025 σε ένα έτος, ενώ η μέση ετήσια αύξηση ήταν 4,1% μεταξύ τέλους 2014 και αρχών 2024. Εντυπωσιακό. «Η πρόσθετη επενδυτική προσπάθεια που κατέβαλαν αυτές οι χώρες τα τελευταία έντεκα χρόνια ανέρχεται έτσι σε πάνω από 1.000 δισεκατομμύρια δολάρια», υπογραμμίζει ο γενικός γραμματέας.
Ραγδαία αύξηση των αμυντικών δαπανών τα τελευταία δύο χρόνια
Πραγματική ετήσια μεταβολή των αμυντικών δαπανών των ευρωπαίων συμμάχων και του Καναδά (με βάση τις τιμές και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες του 2021).
Η πιο αξιοσημείωτη συνέπεια είναι ότι όλα τα κράτη μέλη, χωρίς εξαίρεση, τηρούν πλέον την οδηγία που δόθηκε το 2014 να αφιερώνουν τουλάχιστον το 2% του ΑΕΠ τους στην άμυνα. Πριν από δέκα χρόνια, μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες (3,7%), η Ελλάδα (2,2%) και το Ηνωμένο Βασίλειο (2,1%) το κατάφερναν.
Το 2025, οι χώρες που αφιερώνουν το μεγαλύτερο μέρος του ΑΕΠ τους στην άμυνα είναι όλες χώρες που συνορεύουν με τη Ρωσία ή αισθάνονται άμεσα απειλούμενες, όπως η Πολωνία, η Νορβηγία, η Φινλανδία και οι τρεις χώρες της Βαλτικής – Λιθουανία, Λετονία, Εσθονία. Αυτά είναι επίσης τα κράτη που έχουν αυξήσει περισσότερο το μερίδιο του ΑΕΠ που αφιερώνουν στις στρατιωτικές δαπάνες από το 2014.
Όλα τα κράτη μέλη διαθέτουν τουλάχιστον το 2% του ΑΕΠ τους για την άμυνα
Δαπάνες άμυνας ως ποσοστό του ΑΕΠ (με βάση τις τιμές και τις συναλλαγματικές ισοτιμίες του 2021)
Η Γαλλία φτάνει μόλις τον στόχο, με το 2,05% του ΑΕΠ της να επενδύεται στον στρατό. Παλαιότερα βρισκόταν στην πρώτη πεντάδα των χωρών του ΝΑΤΟ στον τομέα αυτό, αλλά το 2025 βρίσκεται στην ουρά της κατάταξης, μαζί με την Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία ή ακόμα και το Βέλγιο. Επομένως, απέχει ακόμη πολύ από το να φτάσει τα επίπεδα της Πολωνίας, της Λιθουανίας και της Λετονίας, δηλαδή των τριών κρατών μελών που έχουν ήδη επιτύχει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ που αφιερώνεται στην «καθαρή» άμυνα, ο οποίος καθορίστηκε στη Χάγη τον περασμένο Ιούνιο. Σε απόλυτες τιμές, η Γαλλία είναι, ωστόσο, ο τρίτος μεγαλύτερος χρηματοδότης του συνασπισμού Ευρώπης-Καναδά, πίσω από τη Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ποσοστό των αμυντικών δαπανών του ΝΑΤΟ το 2025
Εξαιρουμένων των Ηνωμένων Πολιτειών
Παρ’ όλα αυτά, αυτός ο αγώνας εξοπλισμών στην Ευρώπη δεν θα ικανοποιήσει τον Ντόναλντ Τραμπ αν έχει μόνο αμυντικό χαρακτήρα. Εμπλεκόμενος στη Μέση Ανατολή από τις πρώτες επιθέσεις εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, ο Αμερικανός πρόεδρος κατηγόρησε πρόσφατα τα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ ότι είναι «δειλοί». «Χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες, το ΝΑΤΟ δεν είναι παρά μια χάρτινη τίγρη», έγραψε στο δίκτυο Truth Social στις 20 Μαρτίου. «Αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στον αγώνα κατά του πυρηνικού Ιράν […] και αρνούνται να συμβάλουν στο άνοιγμα του στενού του Ορμούζ», συνεχίζει ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος, πριν καταλήξει: «Τόσο εύκολο για αυτούς, τόσο λίγο ριψοκίνδυνο! Δειλοί! Και θα το θυμόμαστε.»
Απειλές που αποδυναμώνουν κάθε μέρα λίγο περισσότερο μια συμμαχία που είχε ήδη κλονιστεί τον περασμένο Ιανουάριο, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες απείλησαν να αναπτύξουν στρατεύματα στη Γροιλανδία, και επομένως να έρθουν σε σύγκρουση με τη Δανία, κυρίαρχο κράτος του νησιού και μέλος του ΝΑΤΟ. Ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε πίσω. Αλλά η Ατλαντική Συμμαχία δεν τα πάει και πολύ καλύτερα από τότε.
Στηρίξτε το Άρδην και τις Εναλλακτικές Εκδόσεις κάνοντας μια προσφορά ΕΔΩ.
