Αρχική » Νίκος Παπαμικρούλης – Μια ιστορική μορφή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν είναι πια μαζί μας

Νίκος Παπαμικρούλης – Μια ιστορική μορφή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν είναι πια μαζί μας

από Δημοσθένης Γκαβέας

Επί 22 χρόνια δήμαρχος Νέας Χαλκηδόνας.Ένας από τους μακροβιότερους και πιο εμβληματικούς δημάρχους στην Ελλάδα με σπουδαίο έργο και διεθνή παρουσία.

του Δημόσθενη Γκάβεα

Ο Νίκος Παπαμικρούλης, ο επί 22 χρόνια δήμαρχος Νέας Χαλκηδόνας (1984-2006) και μία από τις πιο σημαντικές μορφές που γνώρισε η χώρα στην τοπική αυτοδιοίκηση, έφυγε από τη ζωή το πρωί της Δευτέρας 25 Μαΐου 2026.

Ο Παπαμικρούλης δεν είναι πια εδώ. Μακάρι να επρόκειτο για λάθος, να έβλεπε το ενδιαφέρον και να σχολίαζε με το μοναδικό του χιούμορ, λεπτό και κοφτερό σαν γυαλί.

Μα δεν είναι. Η μεγάλη του διαδρομή θα κλείσει την Πέμπτη, με τις σημαίες του δήμου να κυματίζουν μεσίστιες.

Ο Νίκος Παπαμικρούλης ήταν όχι μόνο ο μακροβιότερος δήμαρχος της Νέας Χαλκηδόνας αλλά και ένας από τους μακροβιότερους δημάρχους της Ελλάδας.

Η είσοδός του στη δημαρχία δεν ήρθε από τα συνηθισμένα μονοπάτια. Το 1984, ως δημοτικός σύμβουλος, ανέλαβε τα ηνία του δήμου έπειτα από την παραίτηση του τότε δημάρχου Χρήστου Παπαδόπουλου -ο οποίος αργότερα καταδικάστηκε ως αρχηγός της συμμορίας που έμεινε γνωστή ως «Εταιρία δολοφόνων». Στις εκλογές του 1986 οι πολίτες του έδωσαν την εντολή απευθείας και με σαφήνεια, επιλέγοντάς τον δήμαρχο. Η εμπιστοσύνη αυτή ανανεώθηκε επανειλημμένα το 1990, το 1994, το 1998 και το 2002  με μια ευρεία αποδοχή που δύσκολα συναντά κανείς στην πολιτική.

Ο σεβασμός ήταν διαχρονικός και χωρίς κομματικά πρόσημα και αυτό διότι ο ίδιος ήταν μεγαλύτερος απ΄όλους τους κομματικούς σχηματισμούς. Ήταν οι πολίτες που έβλεπαν στο πρόσωπό του έναν ευγενή, δημοκράτη, αγωνιστή και με όραμα για την πόλη του, την οποία κυριολεκτικά  μεταμόρφωσε.

Στις φυσικές καταστροφές ήταν άγρυπνος για μερόνυχτα μαζί με εκείνους που δοκιμάζονταν. Προέβλεπε και μεριμνούσε.

Παρέλαβε έναν Δήμο φτωχό, τον έκανε πλούσιο και τον παρέδωσε με πλεόνασμα. Έφτιαξε βρεφονηπιακούς σταθμούς, το νέο Λύκειο, το νέο Δημαρχείο. Δεν ξέχασε όμως και τις πιο επώδυνες ανάγκες. H διευθέτηση του ρέματος του Ποδονίφτη έβαλε τέλος σε έναν διαρκή φόβο πλημμυρών που βασάνιζε τους κατοίκους για χρόνια.

Αλλά για τον Παπαμικρούλη μια πόλη δεν χτίζεται μόνο με σκυρόδεμα. Το μεγάλο του μεράκι ήταν το Πνευματικό Κέντρο, ένα όνειρο που το έχτισε κυριολεκτικά από το μηδέν, με αγώνα, επιμονή και προσωπική εμπλοκή σε κάθε λεπτομέρεια. Εκεί τραγούδησαν η Μαρία Φαραντούρη, ο Μάριος Τόκας και δεκάδες καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό, χαρίζοντας στους κατοίκους εμπειρίες που δεν είχαν ξαναζήσει. Έφερε το φεστιβάλ στη γειτονιά, γιατί πίστευε ότι μια πόλη χτίζεται και με πολιτισμό, με τέχνη, με ανθρώπους που αισθάνονται ότι ανήκουν κάπου.

«Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν είναι παιχνίδι» συνήθιζε να λέει και παραδεχόταν ότι το κόστος ήταν μεγάλο, τόσο σε ψυχολογικό όσο και σε οικογενειακό επίπεδο.

Γιατί το έκανες; «Για την προσφορά και τη δημιουργία», απαντούσε. Για τον άνθρωπο…

«Επί 22 χρόνια υπηρέτησε -με όλη τη σημασία της λέξης- τον θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης …έχω γνωρίσει αμέτρητους πολιτικούς, επιχειρηματίες, στελέχη κάθε είδους. Άνθρωποι με την εντιμότητα του Νίκου Παπαμικρούλη είναι σπάνιοι. Βαθύτατα Δημοκράτης, υπέρμαχος της κοινωνικής δικαιοσύνης, ασυμβίβαστος και ακέραιος» εξομολογήθηκε στενή του φίλη.

Είχε δείξει δείγματα νωρίς. Νεαρό παιδί λίγο πριν τη δικτατορία, με ελάχιστα λεφτά στη τσέπη φεύγει για την Ιταλία. Εκεί διαπρέπει στις σπουδές στη γλώσσα, τόσο που δεν τον ξεχωρίζουν από τους Ιταλούς. Αριστεύει στην αρχιτεκτονική. Δουλεύει όχι μια αλλά πολλές δουλειές μαζί με τις σπουδές του και ταυτόχρονα συμμετέχει δραστήρια στον αντιδικτατορικό φοιτητικό αγώνα. Το στένσιλ που έκανε υπέρ της δημοκρατίας το έχουν διαφυλάξει μέχρι σήμερα οι υπεύθυνοι του πανεπιστημίου της Φλωρεντίας ως ιστορικό ντοκουμέντο. Η δικτατορία τελειώνει και ο πόθος της επιστροφής στην Ελλάδα είναι διακαής, μαζί και η ελπίδα για αλλαγή της χώρας.

Αυτό τον έφερε πίσω. Ακολουθώντας τα χνάρια του πατέρα του, οδηγήθηκε στην ενασχόλησή του με τα κοινά, χωρίς να χάσει ποτέ την επαφή με την Ιταλία που την ένιωθε δεύτερη πατρίδα του.

Αδελφοποιήσεις με ιταλικές πόλεις, ανταλλαγές μαθητών, πολιτιστικές εκδηλώσεις μεταξύ των δύο λαών. Η δράση του δεν σταματούσε στα σύνορα της πόλης του.

Υπήρξε πρωτομάστορας της σύγκλισης των τοπικών αυτοδιοικήσεων των ευρωμεσογειακών και βαλκανικών χωρών και ανέλαβε αντιπρόεδρος της COPPEM, της μόνιμης επιτροπής για την ευρωμεσογειακή εταιρική σχέση των τοπικών και περιφερειακών αρχών. Οι Ιταλοί τον τίμησαν και δεν ήταν τυχαίο. Ο Οικουμενικός Πατριάρχης το ίδιο. Η λίστα είναι μεγάλη.

Με τις διασυνδέσεις και το κύρος που είχε χτίσει χρόνια, άνοιξε την πόρτα σε δεκάδες δήμους της Ελλάδας που δεν θα είχαν ποτέ πρόσβαση σε αυτά τα δίκτυα.

Οραματιζόταν μια άλλη Ελλάδα και ξεκίνησε από την πόλη του. Έμεινε σε αυτή από επιλογή, δεν κυνήγησε αξιώματα, δεν διεκδίκησε τίποτα περισσότερο από το δικαίωμα να υπηρετεί αυτούς που τον εμπιστεύθηκαν. Και δεν τους πρόδωσε ποτέ.

Είχε μια διαφορετική πολιτική κουλτούρα και πίστεψε ότι η πολιτική μπορεί να γίνεται αλλιώς με διάλογο και σύνθεση, όχι με αποκλεισμούς και φωνές. Το έκανε πράξη. Γι’ αυτό και ο σεβασμός, από όλους και όλες τις πολιτικές παρατάξεις.

Πάντα βοηθούσε ανιδιοτελώς είτε επρόκειτο για  τους κατοίκους της Νέας Χαλκηδόνας είτε για άλλες εθνικότητες. Πόσα παιδιά από το Πάλε της Βοσνίας κατά τη διάρκεια του πολέμου φιλοξένησε στην πόλη του. Κάποια έμειναν εδώ, σπούδασαν κι έκαναν οικογένεια.

Ενας πράος άνθρωπος, με απίστευτο σθένος και γενναιότητα μέχρι το τέλος. Ένα χαμόγελο μέχρι την ύστατη στιγμή.

«Αρχή άνδρα δείκνυσι». Αυτός ο άνδρας φάνηκε. Στις εκλογές, στα φεστιβάλ, στα καθημερινά. Και στις πλημμύρες, στους σεισμούς, στα δύσκολα. Και θα φαίνεται ακόμη  στα έργα που άφησε και στους ανθρώπους που αγάπησε.

ΣΧΕΤΙΚΑ

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ