Φωτογραφία που δημοσίευσαν τα κρατικά μέσα ενημέρωσης του Ιράν δείχνει τον Πρόεδρο Masoud Pezeshkian, στο κέντρο, με τον γιο του Yousef Pezeshkian, με το μπλε σακάκι, στην Τεχεράνη τον περασμένο μήνα, πριν ξεκινήσει ο πόλεμος.
Σε ένα διαδικτυακό ημερολόγιο, ο Γιουσέφ Πεζεσκιάν προσφέρει στους αναγνώστες ένα μείγμα προσωπικών αναμνήσεων και μαρτυριών πίσω από τα παρασκήνια, καθώς οι Ιρανοί ηγέτες εξοντώνονται ο ένας μετά τον άλλον.
Από την Farnaz Fassihi
Η Farnaz Fassihi καλύπτει δημοσιογραφικά το Ιράν για περισσότερα από τρία δεκαετίες, ζώντας και ταξιδεύοντας σε όλη τη χώρα. Με μητρική γλώσσα τα περσικά, διαβάζει τα καθημερινά κείμενα του κ. Πεζεσκιάν από την αρχή του πολέμου.
20 Μαρτίου 2026 ΝΥΤ
Όταν ο Μασούντ Πεζεσκιάν, ο πρόεδρος του Ιράν, εμφανίστηκε δημόσια για πολύ σύντομο χρονικό διάστημα για να χαιρετήσει τους πολίτες σε μια αντι-ισραηλινή συγκέντρωση την περασμένη εβδομάδα, ένα άλλο μέλος της οικογένειάς του βρισκόταν επίσης εκεί.
Ο Γιουσέφ Πεζεσκιάν, ο 44χρονος γιος του προέδρου, ο οποίος υπηρετεί ως σύμβουλός του, δεν είχε δει ούτε είχε μιλήσει με τον πατέρα του από τότε που το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεκίνησαν τον πόλεμο εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου και η ηγεσία της χώρας πέρασε στην παρανομία. Ήλπιζε να τον δει έστω για λίγο. Σε ένα ημερολόγιο που δημοσιεύει σε ένα κανάλι Telegram, δήλωσε ότι ήταν μάταιο.
Ο γιος, ο οποίος έχει διδακτορικό στη φυσική και είναι καθηγητής πανεπιστημίου, κρατά καθημερινό ημερολόγιο του πολέμου, αναμειγνύοντας προσωπικές και πολιτικές σκέψεις. Το ημερολόγιο προσφέρει μια σπάνια ματιά στο πώς τα πάνε οι πολιτικές προσωπικότητες του Ιράν, καθώς ο πόλεμος μαίνεται — και τους πλησιάζει. Και ίσως ακούσια, ο κ. Πεζεσκιάν μερικές φορές μεταφέρει τους αναγνώστες του στις διαμάχες και τις εσωτερικές συζητήσεις της ανώτατης ηγεσίας του Ιράν.
Ενώ οι ηγέτες του Ιράν έχουν προβάλλει μια εικόνα ανυποχώρητης στάσης στις δημόσιες δηλώσεις τους, ο νεότερος κ. Πεζεσκιάν γράφει για τον φόβο που κρύβεται πίσω από αυτή την πρόσοψη, καθώς πολλοί ηγέτες έχουν γίνει στόχος και έχουν σκοτωθεί σε ισραηλινές βομβιστικές επιθέσεις.
«Νομίζω ότι ορισμένες πολιτικές προσωπικότητες έχουν πανικοβληθεί», έγραψε την έκτη ημέρα του πολέμου, στις αρχές Μαρτίου. «Ο λαός είναι πιο δυνατός και πιο ανθεκτικός από τους ειδήμονες και τους πολιτικούς ηγέτες μας. Πρέπει να υπενθυμίζουμε συνεχώς στον εαυτό μας ότι η ήττα θα έρθει μόνο όταν αισθανθούμε ηττημένοι.»
Ανησυχεί για τον πατέρα του, έγραψε, και είπε ότι αυτός και τα δύο αδέλφια του ανυπομονούν να τελειώσουν τα δύο χρόνια που απομένουν της θητείας του προέδρου, ώστε «να μπορέσουμε όλοι να επιστρέψουμε στις κανονικές μας ζωές».
Καθώς το Ιράν εισέρχεται στην τέταρτη εβδομάδα του πολέμου, με τον έναν ηγέτη μετά τον άλλο να σκοτώνεται, όσοι απομένουν έχουν καταφύγει σε τοποθεσίες που ελπίζουν ότι θα αποδειχθούν ασφαλείς. Οι ισραηλινές και αμερικανικές αεροπορικές επιδρομές έχουν μέχρι στιγμής σκοτώσει τον πρώην ανώτατο ηγέτη, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και έχουν εξαλείψει την ανώτατη στρατιωτική ιεραρχία του· τον Αλί Λαριτζάνι, επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας και de facto ηγέτη του Ιράν, και τον επικεφαλής του υπουργείου πληροφοριών Εσμαΐλ Χατίμπ, μεταξύ άλλων.
Ο κ. Πεζεσκιάν έγραψε στο ημερολόγιό του ότι η προστασία της ζωής των αξιωματούχων έχει καταστεί η πρώτη προτεραιότητα για τη χώρα. Η παύση των στοχευμένων δολοφονιών, είπε, «είναι πλέον θέμα τιμής».
Ο κ. Πεζεσκιάν δημοσιεύει καταχωρήσεις ημερολογίου στη σελίδα του στο Telegram σχεδόν κάθε μέρα από την έναρξη του πολέμου, συνεχίζοντας μια πρακτική που χρονολογείται τουλάχιστον ένα χρόνο πίσω. Έχει συνδέσει μερικές από τις καταχωρήσεις με τις άλλες επίσημες σελίδες του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Instagram.
Τα κείμενά του συνδυάζουν προσωπικές αναμνήσεις από στιγμές με την οικογένειά του, με μηνύματα πίστης προς τους ηγέτες της Ισλαμικής Δημοκρατίας και νύξεις προς τους επικριτές τους. Αυτό περιλαμβάνει την υπεράσπιση του πατέρα του ενάντια σε επιθέσεις από αντίπαλες φατρίες.
Ο κ. Πεζεσκιάν διηγήθηκε ότι παρευρέθηκε σε μια συνάντηση με κυβερνητικούς αξιωματούχους την πρώτη εβδομάδα του πολέμου, κατά την οποία ήρθαν στην επιφάνεια διαφωνίες σχετικά με τη στρατηγική.
«Η μεγαλύτερη σοβαρή διαφωνία που έχουμε είναι: Πόσο καιρό πρέπει να πολεμάμε;» έγραψε. «Για πάντα; Μέχρι να καταστραφεί το Ισραήλ και να υποχωρήσει η Αμερική; Μέχρι το Ιράν να καταστραφεί ολοσχερώς και να παραδοθούμε; Πρέπει να μελετήσουμε τα διάφορα σενάρια.»
Πομπή κηδείας την Τετάρτη για Ιρανούς που σκοτώθηκαν στον πόλεμο. Ο κ. Πεζεσκιάν δεν απάντησε σε αίτημα της εφημερίδας για σχόλιο. Δύο Ιρανοί αξιωματούχοι και ένας πρώην ανώτερος αξιωματούχος που τον γνωρίζουν και συνεργάζονται μαζί του στην διοίκηση του πατέρα του δήλωσαν ότι οι σελίδες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι αυθεντικές και ότι ο ίδιος έγραψε τις αναρτήσεις και διαχειριζόταν τους λογαριασμούς. Τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης έχουν αναφερθεί κατά καιρούς στα κείμενά του.
Στα ημερολόγια, ο κ. Πεζεσκιάν αναφέρει ότι συνεχίζει να λαμβάνει μηνύματα σχετικά με τον πόλεμο όχι μόνο από φίλους και γνωστούς, αλλά και από άγνωστους. Περιστασιακά, είπε, «τα μηνύματα μας καλούν να παραδοθούμε και να επιστρέψουμε την εξουσία στον λαό», μια ιδέα που απέρριψε ως «αδαή και παραπλανητική».
Είπε όμως ότι ανησυχεί πως οι επιθέσεις του Ιράν εναντίον αραβικών χωρών ως αντίποινα για τις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις ενδέχεται να έχουν αντίθετα αποτελέσματα. «Είναι τόσο λυπηρό που για να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας πρέπει να επιτεθούμε σε αμερικανικές βάσεις σε φιλικές χώρες», έγραψε. «Δεν ξέρω αν θα καταλάβουν την κατάστασή μας ή όχι.»
Ο κ. Πεζεσκιάν υπερασπίστηκε σθεναρά τον πατέρα του επειδή ζήτησε συγγνώμη από τις αραβικές χώρες για τις επιθέσεις σε ένα βιντεομήνυμα στις 7 Μαρτίου και είπε ότι θα σταματούσαν. Οι συντηρητικοί και οι στρατιωτικοί διοικητές αντέδρασαν με οργή στη συγγνώμη, και η υπόσχεση του προέδρου να σταματήσει τις επιθέσεις ανατράπηκε μέσα σε λίγες ώρες.
«Η απολογία προς τους γείτονες είναι ηθικό καθήκον, όχι νομικό», έγραψε ο νεότερος κ. Πεζεσκιάν. Είπε ότι οι άνθρωποι που ζουν στις αραβικές χώρες του Περσικού Κόλπου δεν φέρουν ευθύνη και ότι η ζωή τους έχει αναστατωθεί από τον πόλεμο.
Ένα αεροπλάνο προσγειώνεται στο Ντουμπάι αυτή την εβδομάδα, ενώ καπνός υψώνεται από μια δεξαμενή καυσίμου που χτυπήθηκε από ένα drone.
Η ικανότητα του Ισραήλ να εντοπίζει ανώτερους αξιωματούχους στις κρυφές τους τοποθεσίες έχει ταράξει τους ηγέτες του Ιράν και έχει προκαλέσει ανησυχία για το ποιος μπορεί να είναι ο επόμενος και πώς μπορούν να απορροφηθούν οι απώλειες, σύμφωνα με τρεις ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους που ζήτησαν να μην δημοσιευθούν τα ονόματά τους επειδή συζητούσαν ευαίσθητα θέματα. Ορισμένες απώλειες πλήττουν πιο σκληρά από άλλες, δήλωσαν οι αξιωματούχοι.
Ο κ. Λαριτζάνι, για παράδειγμα, είχε μοναδική εξουσία και επιρροή σε διάφορες πολιτικές παρατάξεις και εντός του μηχανισμού ασφάλειας και του στρατού. Θεωρείτο ως μια προσωπικότητα που θα μπορούσε να συνεργαστεί με την κυβέρνηση Τραμπ σε συνομιλίες για κατάπαυση του πυρός.
«Δεν ήθελα καθόλου να το πιστέψω», έγραψε ο κ. Πεζεσκιάν για την είδηση ότι ο κ. Λαριτζάνι ήταν νεκρός. «Δεν έπρεπε να επιτρέψουμε στον εχθρό να πραγματοποιήσει άλλη μια επιτυχημένη δολοφονία.»
Πολλοί αναρωτιούνται ποιος κυβερνά τώρα τη χώρα απουσία του κ. Λαριτζάνι. Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, ο οποίος διαδέχθηκε τον πατέρα του ως ανώτατος ηγέτης, παραμένει εκτός οπτικού πεδίου.
Οι τρεις ανώτεροι Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν σε συνεντεύξεις ότι η χώρα διοικείται επί του παρόντος από μια επιτροπή.
Οι διοικητές του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ηγούνται της προσπάθειας, με τον στρατηγό Αχμάντ Βαχίντι, τον νεοδιορισμένο αρχηγό τους, να διευθύνει την τακτική πλευρά του πολέμου. Ένα μέλος του στενού κύκλου του κ. Χαμενεΐ, ο στρατηγός Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, έχει αναλάβει αθόρυβα τη θέση του κ. Λαριτζάνι. Πρώην διοικητής των φρουρών και νυν πρόεδρος του Κοινοβουλίου, είναι υπεύθυνος για τη λήψη στρατηγικών αποφάσεων.
Ο Πρόεδρος Πεζεσκιάν και ο αντιπρόεδρός του, Μοχάμαντ Ρεζά Αρέφ, είναι υπεύθυνοι για την καθημερινή λειτουργία του κράτους, ώστε να διασφαλίσουν τη συνέχιση της λειτουργίας του, ανέφεραν οι αξιωματούχοι. Ανέφεραν επίσης ότι συνταξιούχοι στρατηγοί, μαζί με πρώην αξιωματούχους και διευθυντικά στελέχη, έχουν κληθεί να επιστρέψουν στην υπηρεσία.
Ο Πρόεδρος Πεζεσκιάν στην Τεχεράνη πέρυσι.
Αναλυτές αναφέρουν ότι το σύστημα διακυβέρνησης του Ιράν έχει εξελιχθεί σε ένα ανθεκτικό οικοσύστημα αλληλεπικαλυπτόμενων θεσμών. Ένα δίκτυο ηγετών, πιστών δημοσίων υπαλλήλων, στρατιωτικών στελεχών, καθώς και απλών στρατιωτών και υπαλλήλων της άμυνας έχει κινητοποιηθεί όχι μόνο για να διατηρήσει την εξουσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας, αλλά και για να συνεχίσει τον πόλεμο.
Η εξάλειψη της ανώτατης ηγετικής βαθμίδας δεν οδήγησε σε κατάρρευση.
«Αντιμετωπίζοντας τον συνεχή κίνδυνο ότι το Ισραήλ θα μπορούσε να εξοντώσει την ανώτατη ηγεσία του, η Ισλαμική Δημοκρατία διεξάγει τον πόλεμο ως μια δικτυωμένη μηχανή επιβίωσης, με όλους να συμβάλλουν και την εξουσία να διαχέεται σε αλληλεπικαλυπτόμενα κέντρα εξουσίας», δήλωσε ο Αλί Βαέζ, διευθυντής του International Crisis Group για το Ιράν.
Ωστόσο, στο ημερολόγιό του, ο Γιουσέφ Πεζεσκιάν αναφέρει ότι, αν το Ιράν δεν καταφέρει να σταματήσει τις στοχευμένες δολοφονίες, «θα χάσουμε τον πόλεμο».
Έχει επίσης μοιραστεί μερικές ιστορίες για την προσωπική του ζωή. Μιλάει για το ζωγράφισμα με τα παιδιά του, το να τα πηγαίνει να παίξουν στο πάρκο, το να τους αγοράζει μπαλόνια. Γράφει για μια συνάντηση με έναν φίλο για έναν μακρύ περίπατο στο πάρκο και την αποφασιστικότητά του να ασκείται ώστε να διατηρήσει την ψυχική του αντοχή.
Μια φορά, είπε, έλαβε ένα μυστηριώδες μήνυμα που τον κατεύθυνε να εμφανιστεί σε μια διεύθυνση. Πανικοβλήθηκε, υποψιαζόμενος μια ισραηλινή παγίδα. Αλλά αφού το έλεγξε με την ασφάλεια, είπε, συνειδητοποίησε ότι ήταν απλώς μια πρόσκληση για αντάμωμα από φίλους για να σπάσουν μαζί το νηστεία του Ραμαζανιού.
Ένα βράδυ, είπε ο κ. Πεζεσκιάν, αναρωτούμενος τι μπορεί να επιφυλάσσει το μέλλον για την αγαπημένη του χώρα, στράφηκε στο Κοράνι. Μοιράστηκε την ερμηνεία του για έναν στίχο που είχε διαβάσει: «Η εντύπωσή μου είναι ότι η καταστροφή με την οποία παλεύουμε τώρα είναι αποτέλεσμα της δικής μας συμπεριφοράς. Ίσως τα δάκρυα να είναι η λύτρωσή μας και το να ζητήσουμε συγχώρεση.»
Στη συνέχεια, αυτή την εβδομάδα, είπε, επισκέφθηκε τη γιαγιά του. Για τους περισσότερους Ιρανούς, ο πόλεμος είναι πανταχού παρών, αλλά η γιαγιά του δεν είχε καμία επίγνωση των γεγονότων που εκτυλίσσονταν στη χώρα τους, είπε. Αυτό τον συγκλόνισε.
«Μετά από 19 ημέρες πολέμου, τελικά έσπασα και έκλαψα, αρκετές φορές», έγραψε ο κ. Πεζεσκιάν.
Στηρίξτε το Άρδην και τις Εναλλακτικές Εκδόσεις κάνοντας μια προσφορά ΕΔΩ.
