Αρχική » Νεα κυκλοφορία: “Στον Γράμμο! Τα πολύπαθα Γραμμοχώρια της Καστορίας” του Σωτήρη Κύρμπα

Νεα κυκλοφορία: “Στον Γράμμο! Τα πολύπαθα Γραμμοχώρια της Καστορίας” του Σωτήρη Κύρμπα

από Άρδην - Ρήξη

Τίτλος: “Στον Γράμμο! Τα πολύπαθα Γραμμοχώρια της Καστορίας”

Συγγραφέας: Σωτήρης Κύρμπας

Σελίδες: 524 εκ των οποίων 68 σελίδες έγχρωμες φωτογραφίες

Σχήμα: 17×24

ISBN: 978-960-427-275-4

Κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία. Μπορείτε να το προμηθευτείτε και από το ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο των Εναλλακτικών Εκδόσεων. Για τηλεφωνικές παραγγελίες μπορείτε να καλέσετε στα 2103826319 & 6973183842.

Κυκλοφορεί το βιβλίο «Στον Γράμμο!»

Κυκλοφορεί από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις το βιβλίο του Σωτήρη Β. Κύρμπα «Στον Γράμμο! Τα πολύπαθα Γραμμοχώρια της Καστοριάς (Τουρκοκρατία – Μακεδονικός Αγώνας – Κατοχή – Εμφύλιος)». Ένα πόνημα που ολοκληρώθηκε μετά από έρευνα δεκαετιών σε αρχειακές πηγές και ανάγνωση εκατοντάδων βιβλίων που αφορούν τόσο την περιοχή των χωριών του ανατολικού Γράμμου όσο και ευρύτερα της Δυτικής Μακεδονίας.

Λίγα λόγια για το βιβλίο

Η περιοχή του Γράμμου κτυπήθηκε περισσότερο από κάθε άλλη γωνιά της Ελλάδας στον τελευταίο εμφύλιο πόλεμο 1946-49. Οι μέχρι σήμερα αναφορές στα γεγονότα που έλαβαν χώρα εκείνη την εποχή παραλείπουν ή αγνοούν πως σε αυτή την περιοχή ανθούσαν σφριγηλές και ακμαίες ελληνικές κοινότητες, τα Γραμμοχώρια (Σλίμνιτσα, Μονόπυλο, Γιαννοχώρι, Καλή Βρύση, Λειβαδοτόπι), οι κάτοικοι των οποίων βρέθηκαν –εν πολλοίς ακουσίως– στο μάτι του κυκλώνα εκείνου του εμφύλιου σπαραγμού, που τελικώς ερήμωσε τα χωριά τους.

Το βιβλίο αναζητώντας τους λόγους τούτης της πορείας προς τον αφανισμό, με αφετηρία την ευρύτερη Δυτική Μακεδονία, ανατρέχει στην ιστορία αυτού του τόπου. Περιγράφει τη σύσταση των κοινοτήτων και συνεχίζει με την πάλη για την επιβίωσή τους στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας.

Ακολουθεί τη μοίρα των αγώνων του νέου Ελληνισμού, αγώνες στους οποίους οι Γραμμοχωρίτες συμμετείχαν εν τοις όπλοις. Προχωρά με τη φλόγα που άναψε η Εθνεγερσία και μεταλαμπαδεύτηκε στον Μακεδονικό και Βορειοηπειρωτικό αγώνα. Πορεύεται στο Έπος των βουνών της Αλβανίας και επικεντρώνεται στην κατοχή και την Εθνική Αντίσταση, σκιαγραφώντας τη μέγγενη που κατά τον εμφύλιο πόλεμο τους εγκλώβισε.

Δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στο λεγόμενο «Μακεδονικό ζήτημα» που δεν ήταν παρά η μετεξέλιξη του «Ανατολικού ζητήματος», του περιορισμού δηλαδή (όσον αφορά τη χώρα μας) της δυναμικής του Ελληνισμού να απελευθερώσει όλες τις αλύτρωτες περιοχές όπου σαφώς πλειοψηφούσε, απέναντι στην καταρρέουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία. Μια ορμή που προσέκρουε σε διεθνείς παράγοντες ‒Αυστροουγγαρία, Γερμανία, τσαρική και σοβιετική Ρωσία‒ οι οποίοι στρατηγικά αντιμάχονταν τον Ελληνισμό, είτε μέσω κατευναστικών έως πειθήνιων ελληνικών κυβερνήσεων στο εσωτερικό, είτε με τη δημιουργία τεχνητών προσκομμάτων και ιδεοληψιών (Πανσλαβισμός, «διεθνιστικός» κομμουνισμός) ως εξωτερικών ανταγωνιστικών αντιπάλων.

Αν και τα χωριά αυτά εξαφανίστηκαν από το χάρτη μετά τον Εμφύλιο, συνεχίζει ακολουθώντας τους Γραμμοχωρίτες στους τόπους της αναγκαστικής εξορίας τους, έως και σήμερα, που όντας διασκορπισμένοι στα αστικά κέντρα και στα πέρατα της υφηλίου, εξακολουθούν –όσοι ζωντανοί– να νοσταλγούν τον τόπο τους, διατρανώνοντας την ιδιοσυγκρασία και ελληνική τους ταυτότητα.

Περιεχόμενα

Το 522 σελίδων βιβλίο χωρίζεται σε πέντε μέρη που αντιστοιχούν σε αντίστοιχες ιστορικές περιόδους από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Στα δέκα επιμέρους κεφάλαια, οι τίτλοι των ενοτήτων είναι:

Η προέλευση των Γραμμοχωρίων

Η κοιτίδα των Μακεδνών

Τα ορεινά καταφύγια του ελληνισμού

Το σύμπλεγμα των χωριών του Γράμμου

Πόθεν η Σλίμνιτσα και οι Σλιμνιτσιώτες;

Φανατικοί «γκρεκομάνοι» με ντοπιολαλιά

Τα Γραμμοχώρια του αγώνα

Η επαναστατική φλόγα του 1821

Το 1878 και η μαγιά του Μακεδονικού Αγώνα

Μάθε παιδί μου (ελληνικά) γράμματα

Αίμα και φωτιές

Η περίοδος των κομιτατζήδων

«Απορώ Μακεδονία, πώς βαστάς υπομονή»

1904-1908: Ο ένοπλος αγώνας

Τον καιρό του Σαλί Μπούτκα

4 Δεκεμβρίου 1912: Απελευθέρωση και αποκαΐδια

Ήταν όντως η Μακεδονία ελληνική;

Με «προίκα» τη Βόρειο Ήπειρο εγένετο Αλβανία

Αγκομαχούσα αποκατάσταση

Κοινωνική ενσωμάτωση μετ’ εμποδίων

Πολιτικές συμπεριφορές στα Γραμμοχώρια

Το «ατύχημα» του Πρωτοκόλλου Πολίτη-Καλφώφ

Στο μάτι του κυκλώνα

Η… ανακάλυψη της Βαλκανικής Κομμουνιστικής Ομοσπονδίας

Ο αναπόφευκτος πόλεμος

Πόλεμος στις πόρτες των Γραμμοχωρίων

Γερμανική εισβολή και συνθηκολόγηση

Κάτι παραπάνω από τριπλή κατοχή

Στ’ άρματα και πάλι!

Εθνική Αντίσταση: Από τις δολιοφθορές στον ένοπλο αγώνα

Φαρδύκαμπος: Δόξα και τραγωδία

Ποταμοί αίματος για τη Μακεδονία

Αβάσταχτη πολιορκία

Τα «σλαβομακεδονικά βαρίδια» και η ομηρία

Το δράμα των μαρτυρικών Γραμμοχωρίων

Η εύθραυστη εκεχειρία

19 Ιουλίου 1947: Ρέκβιεμ Σλίμνιτσας και Μονόπυλου

Τελευταίες πράξεις του δράματος

Επιθανάτιος ρόγχος πριν το τέλος

Η δολοφονία του Γιώργου Γιαννούλη

Συντριβή των ψευδαισθήσεων

«Υιοθεσία» με το ζόρι

Παιδομάζωμα: Το «ιερό δισκοπότηρο» του ΚΚΕ

Στο «παρά πόδα» και τα παιδιά

Φροντιστήρια ταχύτατης εκμάθησης «σλαβομακεδονικών»

Η χαριστική βολή στα Γραμμοχώρια

Μια πραγματική «λεηλασία φρονημάτων» και ονομάτων

Διαχρονική μετοικεσία

Γραμμοχωρίτες και Δυτικομακεδόνες στα Τρίκαλα

Ο Μακεδονομάχος Ισίδωρος Σιδέρης

Κυνηγημένοι απ’ τους κομιτατζήδες, «Βούλγαροι» στην Ελλάδα

Επίλογος

Περιλαμβάνει επίσης επτά παραρτήματα με:

1. Τα Μητρώα Αρρένων των χωριών Σλίμνιτσα, Μονόπυλο, Γιαννοχώρι, Καλή Βρύση, Λειβαδοτόπι από του 1850 και εντεύθεν.

2. Την πληθυσμιακή εξέλιξη των εν λόγω χωριών από τις οθωμανικές στατιστικές και τις Απογραφές του Ελληνικού κράτους μέχρι του αφανισμού τους μετά τον εμφύλιο πόλεμο.

3. Εκτεταμένα αποσπάσματα του δημώδους επικού ποιήματος του Ν. Δ. Αναγνώστου «Αρματωλοί του 1878-79» (3.000 στίχων συνολικώς) όπου περιγράφονται και εξυμνούνται τα κατορθώματα του Σλιμνιτσιώτη καπετάν Φαρμάκη (Βασιλείου Γεωργίου) κατά τη Δυτικομακεδονική επανάσταση του 1878.

4. Πλήρη κατάλογο των Πεσόντων Γραμμοχωριτών από τα χωριά Σλίμνιτσα, Μονόπυλο, Γιαννοχώρι, Καλή Βρύση και Λειβαδοτόπι κατά τη διάρκεια της κατοχής, της Εθνικής Αντίστασης και του Εμφυλίου, μαζί με λίγα όσα βιογραφικά τους στοιχεία έγινε δυνατόν να συλλεχθούν από το συγγραφέα.

5. Μια συνομιλία με τη Χρυσούλα Παρζίγκα η οποία, μετά τη κάθοδο της οικογένειάς της από τη Σλίμνιτσα στις αρχές του 20ού αιώνα, ζούσε στο Ξυλοπάροικο Τρικάλων.

6. Σύντομο βιογραφικό άρθρο για τον Σλιμνιτσιώτη ποδοσφαιριστή Θανάση Συνάτκα που μετά την αναγκαστική εξορία του (7χρονος τότε) σε Αλβανία, Ρουμανία και τελικά Ουγγαρία, αγωνίστηκε επί μία δεκαετία στα Τρίκαλα και σήμερα ζει στο Περθ της Αυστραλίας.

7. Παράρτημα 137 εικόνων και φωτογραφιών οι περισσότερες από τις οποίες (αυτές που αφορούν τα προπολεμικά Γραμμοχώρια) δημοσιεύονται για πρώτη φορά.

Τέλος, περιέχει βιβλιογραφία άνω των 400 τίτλων που, εκτός των αρχειακών πηγών, αναφέρονται στην Ιστορία της Μακεδονίας (ιδιαιτέρως της Δυτικής) από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα.

Ο συγγραφέας

Ο Σωτήρης Β. Κύρμπας (με μακρινή καταγωγή από τη Σλίμνιτσα του Γράμμου) γεννήθηκε στα Τρίκαλα Θεσσαλίας το 1959, αλλά μεγάλωσε στην Κοζάνη. Από τα γυμνασιακά του χρόνια, όταν και επέστρεψε στη γενέθλια πόλη του, υπήρξε ενεργός πολιτικά –όχι κομματικά– πολίτης. Σπούδασε κατόπιν στην Αθήνα οικονομικά (διοίκηση επιχειρήσεων), τομέας στον οποίο ουδέποτε δραστηριοποιήθηκε. Επέστρεψε στα Τρίκαλα το 1990, όπου έκτοτε είναι δημοσιογράφος και μέλος της Ένωσης Συντακτών ημερησίων εφημερίδων Θεσσαλίας, Στερεάς Ελλάδας & Εύβοιας. Είναι μέλος του Κινήματος Άρδην.

Στη διάρκεια της επαγγελματικής του δραστηριότητας έχει εργαστεί στις τοπικές εφημερίδες «Έρευνα», «Πρωινός Λόγος» και «Διάλογος», ενώ έχει διατελέσει αρκετά χρόνια εκπρόσωπος Τύπου του Δήμου Τρικκαίων.

Αρθρογραφεί στον τοπικό Τύπο και έχει εκδώσει τα τοπικού ενδιαφέροντος βιβλία «Μνήμες» (2009 μαζί με τον Σωτήρη Απ. Γοργογέτα), «50 χρόνια Α.Ο. Τρίκαλα 1963-2013» (Εκδόσεις «Κρούπη», 2013) και τη μπροσούρα «Το στρατόπεδο ομήρων του Ε.Λ.Α.Σ. στην Λαζαρίνα στα τέλη του 1944 – αρχές του 1945» (Φ.Ι.ΛΟ.Σ. Τρικάλων, 2023).

ΣΧΕΤΙΚΑ

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ