Αρχική » Η ουγγρική εξέγερση του 1956 και οι Ελληνες

Η ουγγρική εξέγερση του 1956 και οι Ελληνες

από Αντώνης Βενέτης

Κύριε διευθυντά

Θα ήθελα στο κείμενο του κ. Σταύρου Ζουμπουλάκη («Κ», φ. 18/10) με τίτλο «Ουγγρική εξέγερση και Ελληνες κομμουνιστές», να αναφερθώ σε μια άγνωστη πτυχή των Ελλήνων ομήρων των ανταρτών-κομμουνιστών, τους οποίους μετέφεραν βιαίως από τα βουνά της Ηπείρου και της Δ. Μακεδονίας στους κάμπους της «Λαϊκής Δημοκρατίας» της Ουγγαρίας, ένας απ’ αυτούς και ο υποσημειούμενος, ηλικίας τότε 4-5 ετών. Η αντίδραση του ουγγρικού λαού κατά του κομμουνιστικού καθεστώτος άρχισε με τον θάνατο του Στάλιν, στις 5 Μαρτίου 1953, και την απομάκρυνση του ημιπαράφρονος ηγέτη του ΚΚ Ματίας Ράκοσι. Τότε περίπου και η ελληνική κυβέρνηση άρχισε να επιδεικνύει ενδιαφέρον για τους Ελληνες ομήρους των ανταρτών και έτσι επακολούθησαν διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο κυβερνήσεων, με τη διαμεσολάβηση του Ερυθρού Σταυρού. Στις καταστάσεις όμως επιστροφής για την Ελλάδα φαίνεται ότι το γραφείο του ΚΚΕ περιέλαβε μόνο 600 άτομα. Ισως γιατί η πολιτική του ΚΚΕ ήταν –ακόμα– ότι η επιστροφή στην Ελλάδα θα επραγματοποιείτο με την αλλαγή καθεστώτος και με την ανακήρυξη της Ελλάδος σε «Λαϊκή Δημοκρατία». Σύνθημα ήταν «θα γυρίσουμε στην Ελλάδα με την κόκκινη σημαία».

Οι μη συμπεριληφθέντες στις καταστάσεις επιστροφής αντέδρασαν δυναμικά και πρωτόγνωρα για τα κομμουνιστικά καθεστώτα.  Μετέβησαν μαζικά, ίσως και 400 άτομα, από το χωριό «Μπελογιάννης» στη Βουδαπέστη, τον Νοέμβριο του 1953. Εκπληκτοι οι Ούγγροι παρακολουθούσαν τους εκατοντάδες Ελληνες να διαμαρτύρονται μπροστά στο νεογοτθικού ρυθμού ουγγρικό κοινοβούλιο, στις όχθες του Δούναβη, και να εκδηλώνουν την επιθυμία τους να τους επιτραπεί να επιστρέψουν στην Ελλάδα.

Η διαδήλωση αυτή των Ελλήνωνομήρων των κομμουνιστών, εις την οποίαν πρωτοστάτησαν οι νεαροί Λειώτες Αντώνης Μάκος, Αλέξης Κύρκας, Λάμπης Νταφλάκης, Αθανάσιος Στράτης και Πυρσογιαννίτες, έφερε αποτέλεσμα. Ετσι, στις καταστάσεις επιστροφής για την Ελλάδα ο αριθμός ανήλθε σε 1.300 περίπου. Επιστρέψαμε στην Ελλάδα, μέσω Βενετίας, τον Φεβρουάριο του 1954. Ηταν ίσως η πρώτη σοβαρή ρωγμή που προεκλήθη στο αποκαλούμενο Σιδηρούν Παραπέτασμα και ο προάγγελος, δύο χρόνια μετά, της λαϊκής εξέγερσης του ουγγρικού λαού κατά της σοβιετοκρατίας.

ΑΝΤΏΝΗΣ Ν. ΒΕΝΈΤΗΣ

Μοναστηράκι Δωρίδος

ΣΧΕΤΙΚΑ

ΑΦΗΣΤΕ ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ