Πού είναι η Σβέρνιτσα; Υπάρχουν εκεί μέλη της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας; Αυτά τα ερωτήματα απασχολούν κατά τις τελευταίες ημέρες τα ελληνικά και αλβανικά ΜΜΕ. Η απάντηση είναι απλή: Η Ελληνική Μειονότητα βρίσκεται διεσπαρμένη σε διάφορα σημεία της Αλβανίας και όχι μόνο στον χώρο της Βορείου Ηπείρου. Βεβαίως στο βόρειο τμήμα της ιστορικής Ηπείρου εντοπίζονται αρχέγονες ελληνικές κοιτίδες, αλλά τα εθνολογικά όρια του Ελληνισμού βρίσκονται βορειότερα από τα σημεία που θέλει να παρουσιάσει η προπαγάνδα του αλβανικού κράτους.
Ορθώς αντέδρασε το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών για την καταπάτηση ελληνικών περιουσιών στις περιοχές Σβέρνιτσας και Νάρτας βορείως του Αυλώνα. Αξιοπρεπής ήταν και η αντίδραση αρκετών κομμάτων και προσώπων της αντιπολίτευσης. Το πρόβλημα είναι ότι και στις δύο απογραφές του αλβανικού κράτους, του 2012 και του 2023, η αριθμητική δύναμη των Ελλήνων δεν κατεγράφη αντικειμενικά. Άλλοτε δεν ρωτήθηκε η εθνικότητα και το θρήσκευμα (η απάντηση είναι προαιρετική, αλλά η ερώτηση είναι υποχρεωτική). Άλλοτε τα αποτελέσματα αλλοιώθηκαν. Άλλοτε δεν λειτουργούσαν τα τάμπλετ των υπαλλήλων της απογραφής, ειδικά όταν πήγαιναν σε περιοχές με ελληνικό στοιχείο.
Το 2012 η ΟΜΟΝΟΙΑ, η Οργάνωση της Ελληνικής Εθνικής Μειονότητας, κατήγγειλε την επίσημη απογραφή και διοργάνωσε τη δική της. Κατέγραψε 280.000 Αλβανούς πολίτες ελληνικής εθνικής καταγωγής και συνειδήσεως. Πολλοί από αυτούς έχουν πάρει την κάρτα Ομογενούς από την Ελλάδα. Περίπου 4000 από αυτούς κατοικούν ή έχουν γη στην επίμαχη περιοχή Σβέρνιτσας και Νάρτας. Το 2023 η απογραφή πάλι καταγγέλθηκε από τους επίσημους φορείς της Μειονότητας, καθώς και από το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών.
Πρέπει οπωσδήποτε να απαιτήσουμε να γίνει υπό την αιγίδα διεθνών Οργανισμών μία ακριβής και όχι πλαστογραφημένη αριθμητική και γεωγραφική καταγραφή των ομοεθνών μας της Αλβανίας. Να τους ψάξουμε παντού και όχι μόνο στις αυθαίρετες μειονοτικές ζώνες του κομμουνιστικού καθεστώτος.
Ακόμη και σήμερα η Αλβανία διατηρεί τον όρο «μειονοτικές ζώνες» που είχαν θεσπίσει οι κομμουνιστικές κυβερνήσεις του Χότζα και του Αλία για να περιορίσουν τους Έλληνες γεωγραφικά και αριθμητικά. Αυτή η ορολογία – και τα όσα συνεπάγεται- πρέπει να καταργηθεί. Δεν περιορίζεται σε ζώνες ο Ελληνισμός. Η Νάρτα, η Σβέρνιτσα, αλλά και η Σελενίτσα είναι κωμοπόλεις με ιστορική και εθνολογική ταυτότητα ελληνική. Αρκετοί από αυτούς ζουν σήμερα στην Ελλάδα, αλλά διατηρούν την περιουσία τους και τα εκλογικά τους δικαιώματα. Όπως και στη Χειμάρρα έτσι και σε αυτές τις περιοχές γίνεται μία συστηματική παραβίαση των ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων. Μερικές φορές αδικούνται και άλλοι πλην των Ελλήνων. Όμως τα περισσότερα θύματα των καταπατήσεων και των άδικων διοικητικών μέτρων είναι ομοεθνείς μας.
Έλληνες είναι και οι Βλαχόφωνοι της Αλβανίας, οι οποίοι ανέδειξαν σπουδαία πνευματικά κέντρα επί Τουρκοκρατίας, όπως ήταν η Μοσχόπολη, και σημαντικούς Εθνικούς Ευεργέτες. Ας τους πλησιάσουμε περισσότερο, διότι διεκδικούνται από εθνικές και εκκλησιαστικές προπαγάνδες άλλων βαλκανικών χωρών. Να δώσουμε έμφαση στην περιοχή της Κορυτσάς. Οι Βλαχόφωνοι Έλληνες στη Βόρειο Ήπειρο – και στην Ελλάδα- έχουν δώσει αγώνες για την Ελευθερία, την Ορθοδοξία και την Ελληνική Παιδεία. Ας μην τους εγκαταλείψουμε.
Θέλουμε τη φιλία και τη συνεργασία με την Αλβανία. Αλλά πρέπει να γίνει κατανοητό ότι η ευρωπαϊκή πορεία της εξαρτάται από τον σεβασμό στα δικαιώματα της Ελληνικής Μειονότητας.
****
Το βιβλίο του Κωνσταντίνου Χολέβα, Η διαχρονική συνέχεια του Ελληνισμού (κυκλοφορεί από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις) θα παρουσιαστεί την Τετάρτη 17 Ιουνίου 2026 στις 19.30.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν:
Γιώργος Καραμπελιάς, Συγγραφέας – εκδότης
Άγγελος Συρίγος, Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου & Εξωτ. Πολιτικής Παντείου, βουλευτής
Γιάννης Καργάκος, Φιλόλογος
και ο συγγραφέας του βιβλίου.
στον χώρο πολιτικής και πολιτισμού “Ρήγας Βελεστινλής”, Ξενοφώντος 4, Σύνταγμα.
Ο Κωσταντίνος Χολέβας, σε αυτό το δοκίμιο, επιχειρεί ευσύνοπτα, με σύστημα, επιμονή και επάρκεια, να πραγματευτεί το ζήτημα της διαχρονίας του ελληνικού έθνους, από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Επιμένει ιδιαίτερα στα ζητήματα της ιστορικής συνέχειας μεταξύ του αρχαίου ελληνικού κόσμου και του Βυζαντίου, καθώς και ανάμεσα στο Βυζάντιο και τον νεότερο ελληνικό κόσμο, υπογραμμίζει τον αποφασιστικό ρόλο της Ορθοδοξίας και της Εκκλησίας, κατ’ εξοχήν στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, και διερευνά τη μετάβαση από την Τουρκοκρατία στο ελληνικό κράτος. Παράλληλα, μελετά και ζητήματα που αφορούν την εθνική ταυτότητα των Μικρασιατών, του Κυπριακού ελληνισμού, των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου, αλλά και του ελληνισμού της Συρίας και του Λιβάνου.
*
Μέσα στο έργο του Χολέβα, ο Κωστής Παλαμάς ή ο Γιώργος Σεφέρης, η Ελένη Αρβελέρ ή ο Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος συνηγορούν, μαζί με τον Κύριλλο Λούκαρι ή τον Ιωάννη Βατάτζη, στην αποτύπωση αυτής της μεγάλης διαδρομής.
Τέλος, αλλά όχι ελάχιστο, ο συγγραφέας έχει προσφυώς αλιεύσει σταυρικά ντοκουμέντα και μαρτυρίες ιστορικών, διανοητών, εκκλησιαστικών μορφών, ποιητών, ακόμα και δημοτικά τραγούδια, για να τεκμηριώσει τα επιχειρήματά του. Μέσα από το βιβλίο του, δίπλα στον συγγραφέα, μας μιλούν ο Ιωάννης Καποδίστριας και ο Νίκος Σβορώνος, ο Μέγας Φώτιος και ο Γεννάδιος Σχολάριος, ο Θεόδωρος Λάσκαρις και ο Νικόλαος Καβάσιλας.
