Ο Τζένσεν Χουάνγκ διοικούσε τη Nvidia από την ίδρυσή της, το 1993. Στις 12 Νοεμβρίου παραιτήθηκε από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου και από το διοικητικό της συμβούλιο. Είχαν προηγηθεί οι αποκαλύψεις για εξωσυζυγική σχέση του με την Άλις Χουάνγκ, πρώην επικεφαλής της Megaspeed, μιας εταιρείας που αγόραζε προηγμένα συστήματα Nvidia. Αμερικανικές υπηρεσίες θεωρούν την Άλις Χουάνγκ πιθανή συνεργάτιδα των κινεζικών μυστικών υπηρεσιών. Ακολούθησε δημοσίευμα για δεύτερη σχέση του με στέλεχος της Nvidia. Το διοικητικό συμβούλιο είχε αρχικά εκφράσει εμπιστοσύνη στον ιδρυτή της και ανακοινώσει ανεξάρτητη έρευνα· λίγες ημέρες αργότερα εκείνος βρισκόταν εκτός εταιρείας. Προσωρινή διάδοχός του είναι η οικονομική διευθύντρια Κολέτ Κρες, η οποία είχε διαφωνήσει μαζί του το καλοκαίρι για τις μεγάλες εγγυήσεις που αναλάμβανε η Nvidia, ώστε οι πελάτες της να χρηματοδοτούν κέντρα δεδομένων εξοπλισμένα με τα τσιπ της. Η Κίνα αρνείται τις κατηγορίες περί κατασκοπείας, τις οποίες το Reuters δεν έχει επιβεβαιώσει ανεξάρτητα.
Η πτώση του Χουάνγκ συμπαρασύρει τη Nvidia, η οποία κλυδωνίζεται τις τελευταίες ημέρες από τις αποκαλύψεις για τον ιδρυτή της και τα ερωτήματα γύρω από τις δραστηριότητές της. Η αναταραχή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω του μεγέθους και της θέσης της εταιρείας στην αμερικανική οικονομία.
Οι επεξεργαστές της Nvidia χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση και τη λειτουργία των προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Στις 6 Οκτωβρίου η χρηματιστηριακή της αξία έφτανε περίπου τα 5,77 τρισ.$, ενώ στα τέλη του μήνα η μετοχή της αντιπροσώπευε το 7,82% του S&P 500. Στις 12 Νοεμβρίου η αποτίμησή της είχε περιοριστεί στα 4,01 τρισ.$ Η υποχώρηση είχε αρχίσει πριν δημοσιοποιηθεί το σκάνδαλο, αλλά η απώλεια περίπου 1,76 τρισ.$ μέσα σε πέντε εβδομάδες φανερώνει πόσο εκτεθειμένη είναι η αμερικανική χρηματιστηριακή αγορά στις προσδοκίες για μία εταιρεία.
Στο πλευρό του Τραμπ, εισηγητής πολιτικών
Αυτή η οικονομική βαρύτητα άνοιξε στον Χουάνγκ και τις πόρτες της πολιτικής εξουσίας. Είχε συχνές συναντήσεις με τον Ντόναλντ Τραμπ, συμμετείχε σε προεδρικές αποστολές και διορίστηκε στο συμβουλευτικό του όργανο για την επιστήμη και την τεχνολογία. Παράλληλα ζητούσε χαλάρωση των περιορισμών στις πωλήσεις προηγμένων τσιπ προς την Κίνα, υποστηρίζοντας ότι έτσι οι κινεζικές εταιρείες θα παρέμεναν εξαρτημένες από την αμερικανική τεχνολογία. Η επιρροή του φάνηκε στην πράξη τον Δεκέμβριο του 2025: όταν ο Τραμπ επέτρεψε την εξαγωγή των τσιπ H200 της Nvidia σε εγκεκριμένους πελάτες στην Κίνα, ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ παρουσίασε την απόφαση ως αποτέλεσμα απευθείας συνεννόησης του προέδρου με τον Χουάνγκ.
Την ίδια περίοδο, ο Χουάνγκ συναντήθηκε κεκλεισμένων των θυρών με Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές. Η Ελίζαμπεθ Γουόρεν τον κατηγόρησε ότι πίεζε εναντίον διακομματικού νομοσχεδίου που θα έδινε προτεραιότητα στους Αμερικανούς αγοραστές προηγμένων τσιπ πριν από τις εξαγωγές τους στην Κίνα. Το νομοσχέδιο δεν ψηφίστηκε.
Η αντιπαράθεση δεν περιοριζόταν σε διαφωνίες πίσω από κλειστές πόρτες. Σε συνέντευξή του τον Σεπτέμβριο του 2025, ο Χουάνγκ δήλωσε ότι ο χαρακτηρισμός «γεράκι της Κίνας» θα έπρεπε να αποτελεί «στίγμα ντροπής» και αμφισβήτησε τον πατριωτισμό όσων ζητούσαν αυστηρότερους περιορισμούς. Οι δηλώσεις του προκάλεσαν αντίδραση σε κύκλους της Ουάσιγκτον που υποστήριζαν τους ελέγχους στις εξαγωγές. Η σύγκρουση διέσχιζε τα κομματικά όρια: απέναντί του βρίσκονταν τόσο Ρεπουμπλικανοί όσο και Δημοκρατικοί, οι οποίοι θεωρούσαν ότι οι πωλήσεις προηγμένων τσιπ στην Κίνα έθεταν σε κίνδυνο το τεχνολογικό πλεονέκτημα των ΗΠΑ.
Ο επικεφαλής ενός από τους σημαντικότερους προμηθευτές της παγκόσμιας αγοράς είχε, έτσι, προσωπική πρόσβαση στον πρόεδρο και παρενέβαινε στις αποφάσεις που καθόριζαν τις πωλήσεις της εταιρείας του.
Ένα περιστατικό του περασμένου Μαΐου αποτυπώνει τη σχέση τους. Καθ’ οδόν προς την Κίνα με το Air Force One, ο υπουργός Εξωτερικών και σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Μάρκο Ρούμπιο ενημέρωσε, σύμφωνα με τη Washington Post, τον Τραμπ για τις πληροφορίες σχετικά με την Άλις Χουάνγκ και τη σχέση της με τον επικεφαλής της Nvidia. Ωστόσο η προειδοποίηση του Ρούπιο δεν έκαμψε την ιδιαίτερη προτίμηση που επιδείκνυε ο Τραμπ στον Χουάνγκ: σε στάση του αεροσκάφους στην Αλάσκα, ο τελευταίος επιβιβάστηκε ως προσθήκη της τελευταίας στιγμής στην αποστολή. Συνόδευσε κανονικά τον πρόεδρο στο Πεκίνο.
Η παράκαμψη των κυρώσεων στην Κίνα
Το ουσιώδες στην υπόθεση βρίσκεται στις δραστηριότητες της Megaspeed. Σύμφωνα με επιστολή των γερουσιαστών Ελίζαμπεθ Γουόρεν και Κρις Κουνς, από τον Ιούνιο του 2024 η εταιρεία με έδρα τη Σιγκαπούρη είχε αγοράσει προηγμένα συστήματα Nvidia αξίας άνω των 4,8 δισ.$. Αμερικανικές αρχές εξετάζουν αν βοήθησε κινεζικούς φορείς να αποκτήσουν πρόσβαση σε τεχνολογία που υπόκειται σε εξαγωγικούς περιορισμούς. Η έρευνα για τις συναλλαγές είχε αρχίσει πριν δημοσιοποιηθεί η προσωπική σχέση του Χουάνγκ.
Κάτι που επίσης τράβηξε την προσοχή σε σχέση με την Nvidia ήταν ότι εταιρείες προερχόμενες από την Σιγκαπούρη είχαν ολοένα και μεγαλύτερο μερίδιο στις αγορές της Nvidia. Στο γ΄τρίμηνο του 2025, 10,16 δισ. δολάρια, ή 22% των συνολικών εσόδων της είχαν τιμολογηθεί εκεί.
Φυσικά, δεν πρόκειται για εξαγωγές αυτού του ύψους προς τη Σιγκαπούρη ούτε για πωλήσεις που μπορούν να αποδοθούν στη Megaspeed: η Nvidia διευκρίνισε ότι πελάτες χρησιμοποιούσαν τη χώρα ως κέντρο τιμολόγησης, ενώ τα προϊόντα παραδίδονταν σχεδόν πάντοτε αλλού. Δήλωνε επίσης ότι πάνω από το 99% των εσόδων από ελεγχόμενους επεξεργαστές κέντρων δεδομένων που τιμολογήθηκαν στη Σιγκαπούρη αφορούσε παραγγελίες πελατών με έδρα τις ΗΠΑ.
Από το επόμενο τρίμηνο η εταιρεία άρχισε να κατατάσσει γεωγραφικά τα έσοδά της βάσει της έδρας του πελάτη, με αποτέλεσμα η Σιγκαπούρη να πάψει να εμφανίζεται χωριστά. Το περιστατικό αναδεικνύει τον βαθμό της αδιαφάνειας, και το πως η ίδια η εταιρεία με κινήσεις της καθιστά σχεδόν αδύνατη την παρακολούθηση και τον εντοπισμό των αγορών.
Υπάρχουν δύο διαφορετικές οδοί μέσω των οποίων η Κίνα μπορεί να αποκτήσει την υπολογιστική δυνατότητα που επιδιώκουν να περιορίσουν οι ΗΠΑ. Η πρώτη είναι η φυσική μεταφορά ελεγχόμενων επεξεργαστών μέσω ενδιάμεσων εταιρειών. Η δεύτερη δεν απαιτεί να εισέλθει το τσιπ στην κινεζική επικράτεια: εγκαθίσταται σε κέντρο δεδομένων, για παράδειγμα στη Μαλαισία, και μια κινεζική επιχείρηση μισθώνει εξ αποστάσεως την ισχύ του για να εκπαιδεύσει τα μοντέλα της. Η φυσική διοχέτευση περιορισμένου εξοπλισμού αποτελεί αντικείμενο ερευνών· η απομακρυσμένη χρήση αναδεικνύει κενό των υφιστάμενων περιορισμών και δεν συνιστά αυτομάτως παράνομη εξαγωγή. Και στις δύο περιπτώσεις, όμως, τίθεται το ίδιο στρατηγικό ζήτημα: ποιος μπορεί τελικά να χρησιμοποιήσει την αμερικανική τεχνολογία στον ανταγωνισμό για την τεχνητή νοημοσύνη;
Η Nvidia είχε ισχυρό εμπορικό συμφέρον να επεκτείνει τις πωλήσεις της, τόσο στους αμερικανικούς ομίλους όσο και σε παρόχους υπολογιστικών υπηρεσιών που μπορούσαν να εξυπηρετούν πελάτες από την Κίνα. Ο Χουάνγκ παρουσίαζε αυτή την επέκταση με το αμφισβητούμενης εγκυρότητας επιχείρημα ότι αποτελεί μέσο εξάρτησης της Κίνας στην αμερικανική τεχνολογική πρωτοκαθεδρία.
Οι αντίπαλοί του στην Ουάσιγκτον έβλεπαν τον κίνδυνο να ενισχυθούν κινεζικές δυνατότητες τις οποίες η αμερικανική πολιτική επιχειρούσε να συγκρατήσει. Γι’ αυτό το ερώτημα δεν εξαντλείται στο αν μία συγκεκριμένη αποστολή τσιπ παραβίασε τον νόμο. Αφορά επίσης το κατά πόσον οι έλεγχοι μπόρεσαν να λειτουργήσουν ανεξάρτητα από τις πιέσεις μιας εταιρείας με τεράστια οικονομική και πολιτική επιρροή.
Συντηρώντας τεχνητά τις ελλείψεις
Οι νεότερες αποκαλύψεις φωτίζουν και τον τρόπο με τον οποίο η Nvidia συντηρούσε την επέκταση της αγοράς της. Δεν περιοριζόταν να πουλά επεξεργαστές: χρηματοδοτούσε εργαστήρια τεχνητής νοημοσύνης και παρείχε εγγυήσεις που βοηθούσαν παρόχους υπολογιστικών υπηρεσιών να δανειστούν για την κατασκευή κέντρων δεδομένων εξοπλισμένων με δικά της προϊόντα. Τον Αύγουστο δήλωνε ότι είχε επενδύσει σχεδόν 50 δισ. δολάρια σε κορυφαία εργαστήρια. Από τέτοιες συμφωνίες μπορούσε να εισπράττει τόσο την αξία του εξοπλισμού όσο και μερίδιο από τα μελλοντικά έσοδα της υποδομής.
Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, την ίδια περίοδο ο Χουάνγκ εξέφραζε στο εσωτερικό της εταιρείας ανησυχία για τις μεγάλες ποσότητες ημιαγωγών και μνήμης που η Nvidia είχε δεσμευτεί να αγοράσει, ενώ ορισμένοι μεγάλοι πελάτες στρέφονταν στην ανάπτυξη δικών τους τσιπ. Η Κρες, που πριν λίγες μέρες αντικατέστησε προσωρινώς τον Χούανγκ στην θέση του διευθύνοντος συμβούλου και που τότε εκτελούσε χρέη οικονομικής διευθύντριας αμφισβητούσε το εύρος και την αποτίμηση των εγγυήσεων προς αγοραστές· συνέβαλε μάλιστα στον υποδιπλασιασμό σχεδιαζόμενης χρηματοοικονομικής στήριξης ύψους 250 δισ.$ για ένα data center της OpenAI. Αυτή η αντιπαράθεση δίνει ιδιαίτερη σημασία στην ανάληψη της προσωρινής διοίκησης από την ίδια, καθώς φέρνει στην επιφάνεια τις διαφωνίες που υπήρχαν ήδη στο εσωτερικό της εταιρείας σε σχέση με τις διαμφισβητούμενες πρακτικές της. Ίσως να αποτελεί κι ένα μασάζ στην κοινή γνώμη και τους επενδυτές, τώρα που οι αποκαλύψεις παίρνουν τις διαστάσεις χιονοστιβάδας.
Ο μηχανισμός δημιουργεί ένα εύλογο ερώτημα για την πραγματική ζήτηση: όταν ο προμηθευτής στηρίζει οικονομικά τους αγοραστές των προϊόντων του, πόσο ανεξάρτητη είναι η αύξηση των παραγγελιών που καταγράφει; Η χρηματοδότηση θα μπορούσε να απορροφά πλεονάζουσα παραγωγή που σε διαφορετική περίπτωση θα ασκούσε πτωτικές πιέσεις στις τιμές. Αυτό εγείρει υποψίες για πιθανές πρακτικές διατήρησης τεχνητής σπάνης μικροεπεξεργαστών.
Οι αποκαλύψεις έγιναν, τέλος, πεδίο εσωτερικής αναμέτρησης στην κυβέρνηση Τραμπ. Σύμφωνα με την Washington Post, ο Ρούμπιο συνέταξε υπόμνημα βασισμένο σε έκθεση της CIA, προειδοποιώντας τον Τραμπ για τη σχέση του Χουάνγκ με γυναίκα που οι αμερικανικές υπηρεσίες θεωρούσαν ύποπτη για δεσμούς με την κινεζική κατασκοπεία. Η εφημερίδα δεν χρονολογεί το υπόμνημα ούτε προσδιορίζει ποιος διέρρευσε τα συμπεράσματά του. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι η δημοσιοποίησή τους ενίσχυσε όσους αντιτίθεντο στην επιρροή του Χουάνγκ στην πολιτική για την Κίνα. Η σύγκρουση πολιτικής, βέβαια, είναι πλέον δημόσια: ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ κατηγόρησε το υπουργείο Εμπορίου, υπό τον Χάουαρντ Λάτνικ, ότι δεν επέβαλε περιορισμούς στη Megaspeed παρά τις εισηγήσεις άλλων υπηρεσιών.
Η υπόθεση αναδεικνύει ένα βαθύτερο αδιέξοδο του τραμπισμού. Ο Χουάνγκ δεν διέθετε μόνο την ισχύ που του έδιναν τα προϊόντα και η αποτίμηση της Nvidia. Είχε αποκτήσει προσωπική πρόσβαση στον πρόεδρο και λόγο στη διαμόρφωση των κανόνων που αφορούσαν την αγορά του. Στο πρόσωπό του, η πολιτική της τεχνολογικής υπεροχής συγχωνεύθηκε με την επιδίωξη μιας εταιρείας να πουλά περισσότερα τσιπ και να χρηματοδοτεί την επέκταση των πελατών της. Όταν η δίψα για μεγαλύτερο μερίδιο αγοράς και υψηλότερα κέρδη αποκτά τέτοια πρόσβαση στην κρατική εξουσία, μπορεί να στραφεί εναντίον της ίδιας της εθνικής ασφάλειας που η κυβέρνηση επικαλείται. Η παραίτηση ενός διευθύνοντος συμβούλου δεν λύνει αυτή την αντίφαση· αποκαλύπτει πόσο μακριά είχε ήδη φτάσει.
Για να στηρίξετε το Άρδην μπορείτε να κάνετε μια προσφορά ΕΔΩ.
