του Κώστα Ονισένκο από το προφίλ στο facebook
Οι Ουκρανοί βγήκαν με χαρτονάκια στα κέντρα διαφόρων πόλεων για να διαδηλώσουν κατά της απόφασης του Ζελένσκι να απομακρύνει τον Φέντοροβ, πρώην υπουργό Άμυνας και (ακόμα πιο) πρώην υπουργό ψηφιακής ανάπτυξης. Αν και πολύ νέος σε ηλικία, ο Φέντοροβ είναι από τα παλαιότερα μέλη της ομάδας Ζελένσκι και από τους στενούς του συνεργάτες. Διακρίθηκε με τις πρωτοποριακές του λύσεις, όπως το ψηφιακό κράτος – που είναι όντως πολύ μπροστά σε παγκόσμιο επίπεδο – και μετά με τις λύσεις που έδωσε για την άμυνα.
Ένας από τους τομείς είναι η επιβράβευση των στρατιωτικών μονάδων που έχουν επιτυχίες μέσω ηλεκτρονικού συστήματος καταγραφής όλων των επιτυχημένων στόχων, αλλά και η ρύθμιση των παραγγελιών στρατιωτικού υλικού με βάση την αποτελεσματικότητα που αυτά επιδεικνύουν στο μέτωπο. Ο Φέντοροβ επιχείρησε να τα βάλει με τα λαμόγια που ροκανίζουν τις προμήθειες στις παραγγελίες στρατιωτικού υλικού περνώντας όλους τους υπαλλήλους του υπουργείου Άμυνας από ανιχνευτή ψεύδους και διώχνοντας όσους “κόπηκαν”.
Ο απερχόμενος υπουργός Άμυνας έριξε μεγάλο βάρος στην κατασκευή, την παραγγελία και τη χρήση drones σε όλα τα επίπεδα, στο θέμα των logistics και της χρήσης ΤΝ. Μετά από συνομιλία που είχε ο ίδιος με τον Ίλον Μασκ, η Starlink σταμάτησε να δουλεύει για τους Ρώσους – και αυτό είχε πολύ θετικά αποτελέσματα για τον ουκρανικό στρατό.
Το κυριότερο όμως, ο Φέντοροβ έδωσε την εντύπωση ενός ανθρώπου που θέλει και μπορεί να τα βάλει με το παλιό διεφθαρμένο σύστημα και για αυτό οι Ουκρανοί βγήκαν στους δρόμους όταν έγινε γνωστή η απομάκρυνσή του μόλις μισό χρόνο από τη στιγμή που ανέλαβε καθήκοντα σε αυτό το πόστο.
Ημιεπίσημα, ο λόγος της απομάκρυνσής του ήταν η κόντρα που είχε με τον επικεφαλής του ουκρανικού στρατού Σίρσκι. Σε αυτή την κόντρα οι περισσότεροι Ουκρανοί αλλά και εκείνοι που υποστηρίζουν την Ουκρανία είναι με τον Φέντοροβ και εναντίον του Σίρσκι. Δεν μπορώ να εκτιμήσω την στρατιωτική συμβολή του Σίρσκι (ξέρω ανθρώπους με γνώση που πίνουν νερό στο όνομά του) ωστόσο ο στρατηγός έχει πολύ κακή φήμη. Η φήμη του είναι χάλια θα λέγαμε.
Έχει τη φήμη του “χασάπη”. Είναι εκπρόσωπος της παλιάς σοβιετικής σχολής στρατού, έχει γεννηθεί και ο ίδιος στη Ρωσία και λέγεται ότι έχει και συγγενείς εκεί. Απίθανο; Όχι. Τίποτα δεν είναι απίθανο στην Ουκρανία. Όπως δεν είναι απίθανο το ότι ενώ η χώρα είναι σε πόλεμο για την επιβίωσή της – το κοινοβούλιο ψηφίζει να πάει σε διακοπές για έναν μήνα ενώ δεν έχει ψηφίσει για το νέο υπουργό Άμυνας. Δηλαδή μια εμπόλεμη χώρα μένει χωρίς υπουργό Άμυνας και τα χρέη του τελεί υπηρεσιακός, ο γνωστός Χμάρα. Καλός αξιωματικός των μυστικών υπηρεσιών αλλά όχι υπουργός.
Ο ίδιος ο Φέντοροβ στη συνέντευξη τύπου που έδωσε προχθές, όταν έγινε γνωστή η απομάκρυνσή του, είπε ότι ο Σίρσκι έθεσε τελεσίγραφο να φύγει και μάλιστα ότι σαμποτάριζε όλες τις αποφάσεις του Υπουργείου.
Ο Ζελένσκι, μη μπορώντας ή μη θέλοντας να ασχοληθεί άλλο με την κόντρα τους αποφάσισε να αποκεφαλίσει τον Φέντοροβ αντί του Σίρσκι. Από τη μια, αυτό είναι μια απόφαση που ταιριάζει σε αυτά που κάνει συνήθως οι Ζελένσκι, ο οποίος συνήθως προτιμάει να ικανοποιεί τους στρατιωτικούς έναντι των πολιτικών. Αυτό – για παράδειγμα, ήταν και η αρχή της κόντρας που ξέσπασε με τους Πολωνούς για την ονομασία της στρατιωτικής μονάδας Ηρώων Ουκρανικού Απελευθερωτικού Στρατού. Ήταν μια απόφαση που ικανοποίησε τους στρατιωτικούς αλλά προκάλεσε ζημιά στους πολιτικούς στόχους της χώρας. Έτσι γίνεται και τώρα.
Από την άλλη, είναι μια απόφαση που δίχασε την κοινωνία, κάτι που είναι πολύ κακό και μπορεί να έχει μακροπρόθεσμες συνέπειες σε διάφορους τομείς. Η συνοχή της κοινωνίας κατά τη διάρκεια ενός τέτοιου πολέμου είναι ο νούμερο ένα παράγοντας επιβίωσης της χώρας.
Από την κατάσταση που προέκυψε θα χάσουν οι πάντες. Εκτός από τον ίδιο τον Φέντοροβ. Ο απερχόμενος υπουργός άμυνας έκανε το “θαύμα” του σε τομείς που γνωρίζει και χειρίζεται καλά. Όλοι είδαν τα θετικά αποτελέσματα αυτού του “θαύματος”. Για αυτό ήδη από προχθές δέχεται βροχή τηλεφωνημάτων από άτομα όπως ο Άλεξ Καρπ, με προτάσεις για δουλειά.
Ο Φέντοροβ φεύγει στο ζενίθ της δημοφιλίας του και πολύ πιθανόν να επιστρέψει αργότερα σε άλλο πόστο. Αν έμενε και άλλο στο υπουργείο Άμυνας η δημοφιλία του αυτή θα είχε ενδεχομένως πληγεί. Γιατί; Μα διότι ο Φέντοροβ έλυσε αυτά που ξέρει καλά και ετοιμαζόταν να λύσει εκείνα που είναι επίπονα και άγνωστα για τον ίδιο, δηλαδή το θέμα της επιστράτευσης και της εύρεσης μεγάλου αριθμού στρατιωτών.
Οι Ρώσοι ετοιμάζουν νέα μεγάλη επιστράτευση για να επιτεθούν με μεγαλύτερη ένταση στην Ουκρανία και ενδεχομένως για να εισβάλλουν σε χώρα της Βαλτικής ή την Πολωνία. Αυτό το ξέρουν οι μυστικές υπηρεσίες και κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου ότι έμειναν λίγοι μήνες χρόνου για να μαζευτεί και να προετοιμαστεί περισσότερος στρατός. Αυτό θα είναι μια επώδυνη διαδικασία για την Ουκρανική κοινωνία και κάποιος θα πρέπει να αναλάβει το επικοινωνιακό της κόστος.
Αυτός μπορεί να είναι ο νέος υπουργός άμυνας και -ακόμα καλύτερα- θα είναι ο Σίρσκι. Ο Σίρσκι γενικά είναι ο ιδανικός αποδιοπομπαίος τράγος σε αυτή την περίπτωση. Και το λέω χωρίς καμία συμπάθεια για τον Σίρσκι. Δεν συμπαθώ τον Σίρσκι. Κανείς δεν συμπαθεί τον Σίρσκι. Και αυτό έχει κάποια χρησιμότητα από μόνο του. Το επικοινωνιακό κόστος πάντως δεν θα το αναλάβει ο Φέντοροβ.
Ένα άλλο πολύ ανησυχητικό που παρατηρώ από αυτή την κατάσταση είναι το λεγόμενο “σύνδρομο Ζαλούζνι” που φαίνεται να παθαίνει ο Ζελένσκι. Ονομάζω “σύνδρομο Ζαλούζνι” την χρόνια κόπωση από την υπερεντατική εργασία, η οποία κόπωση οδηγεί σε σοβαρά λάθη. Ο Ζελένσκι δείχνει να κουράζεται και να μην μπορεί να διαχειριστεί ορισμένα πράγματα λόγω εξάντλησης. Εκεί, ή που αρχίζει να κάνει λάθη ή που -όπως στην κατάσταση με τον Φέντροβ- νίπτει τας χείρας του και λέει “εγώ σας έδωσα την ευκαιρία να τα βρείτε, άντε και γ…… εντέλει”. Που είναι μια στάση δικαιολογημένη για έναν απλό άνθρωπο αλλά που μπορεί να αποβεί καταστροφική για μια εμπόλεμη χώρα.
Οι Ουκρανοί -από την πλευρά τους- αντέδρασαν όπως πάντα σε μια οποιαδήποτε ακατανόητη κατάσταση: με διαδηλώσεις στους δρόμους και με χιούμορ. Στη φωτό βλέπουμε ένα από τα δεκάδες memes που γεννήθηκαν λίγες ώρες αφότου ξέσπασε και αυτή η κρίση.
