του Ιωάννη Σαΐνη
Από το Πόρτο Σκρόφα στις εκβολές του Αχελώου αγναντεύοντας προς τις νότιες Εχινάδες, ο επιβλητικός απόκρημνος βράχος της Οξείας ορθώνεται κάθετα στα 421 μέτρα. Αυτό το ακατοίκητο νησί-οχυρό κρύβει ένα απίστευτο ιστορικό θρίλερ που ξεκινά από την Εποχή του Χαλκού και φτάνει μέχρι τους σύγχρονους Άραβες κροίσους.
Η «Αστερίς» του Ομήρου και η Ανατροπή του Οδυσσέα Μεταξά
Στην Οδύσσεια, οι μνηστήρες αναζητούν ένα νησί με «αμφίδυμους λιμένες» (δύο εκ διαμέτρου αντίθετους κόλπους) και ψηλές σκοπιές για να στήσουν φονικό καρτέρι στον Τηλέμαχο που επιστρέφει από την Πύλο. Ενώ η επίσημη αρχαιολογία επιλέγει παραδοσιακά το Δασκαλιό επειδή βρίσκεται ανάμεσα στην Ιθάκη και την Κεφαλονιά, ο ερευνητής Οδυσσέας Μεταξάς ανατρέπει τα δεδομένα στο έργο του «Η Βιογραφία της Οδύσσειας». Υποδεικνύει ότι ο στίχος που αναφέρεται στην τοποθεσία της Αστερίδας είναι μεταγενέστερη προσθήκη, και προτείνει την Οξεία ως την πραγματική Αστερίδα. Η Οξεία πράγματι διαθέτει στενό ισθμό 300 μέτρων και δύο τέλειους βαθείς κόλπους που μπορούν να κρύψουν ένα πλοίο, καθώς και μια κάθετη σκοπιά 421 μέτρων που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως το απόλυτο φυσικό παρατηρητήριο. Λόγω της ανάγκης για ακτοπλοΐα την εποχή εκείνη, λέει ο Μεταξάς, ο Τηλέμαχος φυσιολογικά θα έπρεπε, επιστρέφοντας από την Ηλεία, να στρίψει προς τον Αχελώο, πέφτοντας ακριβώς πάνω στην παγίδα, από την οποία γλίτωσε μόνο χάρη στη συμβουλή της θεάς Αθηνάς η οποία τον πρόσταξε να πλεύσει νύχτα και ανοιχτά στο πέλαγος.
“Isola Curzolari”: Το Νησί των Κουρσάρων
Αυτή η πραγματικότητα για κρυφές, καταδρομικές επιχειρήσεις αποτυπώθηκε αιώνες αργότερα και στους χάρτες των Βενετών. Η Οξεία και οι γύρω Εχινάδες ονομάστηκαν από την Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας ως “Isole Curzolari”. Η ονομασία αυτή προέρχεται απευθείας από τη μεσαιωνική ιταλική λέξη “corsaro” (κουρσάρος / πειρατής) και σημαίνει κυριολεκτικά «Τα Νησιά των Κουρσάρων». Πρόκειται για μια γλωσσική σφραγίδα που δένει απόλυτα με το ομηρικό παρελθόν του νησιού. Για τους Βενετούς ναυτικούς —όπως ακριβώς και για τους μνηστήρες της αρχαιότητας— η Οξεία ήταν το διαβόητο φυσικό λημέρι όπου οι πειρατές παραμόνευαν κρυμμένοι στους δίδυμους κόλπους, έτοιμοι να επιτεθούν στα εμπορικά πλοία που περνούσαν από το στενό.
Η Μεγάλη Σφαγή: Η Ναυμαχία της Ναυπάκτου (1571)
Η σύγκρουση όμως που σφράγισε την ιστορία της Οξείας είναι η Ναυμαχία της Ναυπάκτου (7 Οκτωβρίου 1571). Αν και πήρε το όνομα της Ναυπάκτου, η κυρίως ναυμαχία έγινε ακριβώς γύρω και ανάμεσα στα νησιά των Εχινάδων, κάτω από τη σκιά της Οξείας. Στο αριστερό κέρας των Χριστιανών, υπό τον Βενετό ναύαρχο Μπαρμπαρίγκο, ο Οθωμανός ναύαρχος Σιρόκο προσπάθησε να κάνει ελιγμό ανάμεσα στην Οξεία και τη χριστιανική παράταξη. Το αποτέλεσμα ήταν ο εγκλωβισμός των οθωμανικών πλοίων στα ρηχά νερά και στους κόλπους του νησιού. Ακολούθησε μάχη σώμα με σώμα, πολλά πλοία τσακίστηκαν στα βράχια της Οξείας και η σύγκρουση αυτή έμεινε στην ιστορία ως η τελευταία μεγάλη μάχη με κωπήλατα πλοία στον κόσμο.
Από τους Μυκηναίους στον Εμίρη του Κατάρ
Το απομονωμένο νησί επανήλθε στην παγκόσμια επικαιρότητα τον Απρίλιο του 2012. Ο τότε Εμίρης του Κατάρ, Σεΐχης Χαμάντ μπιν Χαλίφα Αλ Θάνι, μαγεύτηκε από την άγρια ομορφιά της Οξείας κατά τη διάρκεια των διακοπών του και αγόρασε το νησί από την ελληνοαυστραλιανή οικογένεια Σταμούλη έναντι περίπου 5 εκατομμυρίων ευρώ. Αν και τα φιλόδοξα σχέδια του Εμίρη περιλάμβαναν τη μετατροπή της Οξείας σε έναν υπερπολυτελή τουριστικό προορισμό αφιερωμένο στις τέχνες και στις «ποιοτικές» διακοπές (το λεγόμενο Oxia Art Island project), το έργο σκόνταψε στην ελληνική γραφειοκρατία, στους δασικούς νόμους και στις αυστηρές περιβαλλοντικές προϋποθέσεις του δικτύου Natura 2000 που καλύπτει το Δέλτα του Αχελώου. Έτσι, ο επιβλητικός βράχος που αγναντεύουμε από το Πόρτο Σκρόφα παραμένει μέχρι σήμερα ένας ανέγγιχτος, άγριος και ιδιωτικός παράδεισος, κατάφορτος με 3.000 χρόνια ιστορίας.
Για να στηρίξετε το Άρδην μπορείτε να κάνετε μια προσφορά ΕΔΩ.
