του Κώστα Στούπα από το liberal.gr
Υπάρχουν φορές που, για να καταλάβεις τι σκέφτεται ο αντίπαλος, δεν χρειάζεται να ακούσεις τι λέει επισήμως. Αρκεί να διαβάσεις τι γράφουν εκείνοι που βρίσκονται κοντά στην εξουσία.
Το τελευταίο δημοσίευμα της φιλοερντογανικής Yeni Şafak για τη μυστική επίσκεψη του επικεφαλής της ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, στην Αθήνα είναι αποκαλυπτικό.
Όχι επειδή αποδεικνύει κάποιο «τελεσίγραφο». Αυτό δεν προκύπτει από καμία επίσημη πηγή. Αποκαλύπτει όμως κάτι σημαντικότερο: τι πραγματικά ενοχλεί την Άγκυρα.
Και αυτό δεν είναι μόνο τα 12 μίλια, τα εξοπλισμένα νησιά ή οι γνωστές διαφορές στο Αιγαίο.
Είναι η σταδιακή μετατροπή της Ελλάδας από έναν σχετικά ευάλωτο γείτονα σε κρίκο ενός ευρύτερου πλέγματος ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.
Με απλά λόγια, ο άξονας με το Ισραήλ τούς χαλάει τη σούπα…
Λίγες μέρες μετά τη συνάντηση με τον Καλίν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης φαίνεται πως απάντησε δημόσια στις τουρκικές απαιτήσεις:
«Η πατρίδα μου είναι μια ειρηνική χώρα, η οποία δεν συνιστά απειλή για κανέναν. Δεν θα δεχθεί, όμως, υποδείξεις από κανέναν για το πώς θα ενισχύσει την αμυντική της θωράκιση». Την ίδια περίπου απάντηση επανέλαβε προχθές από την Αίγυπτο…
Το νεοοθωμανικό όνειρο
Η στρατηγική της Τουρκίας τις τελευταίες δεκαετίες δεν περιορίζεται στην προστασία των συνόρων της. Η Άγκυρα επιχειρεί να εξελιχθεί σε αυτόνομη περιφερειακή δύναμη, με επιρροή από τα Βαλκάνια μέχρι τον Καύκασο και από τη Συρία μέχρι τη Λιβύη.
Σε ένα τέτοιο γεωπολιτικό σχέδιο, μια Ελλάδα στρατιωτικά αδύναμη, δημογραφικά φθίνουσα και φοβισμένη απέναντι σε κάθε ένταση θα ήταν ο ιδανικός γείτονας.
Δεν χρειάζεται να κατακτήσεις μια χώρα για να την ελέγχεις. Αρκεί, πριν από κάθε απόφασή της, να αναρωτιέται:
«Τι θα πει η Άγκυρα;»
Αυτό είναι η φινλανδοποίηση. Ένα βήμα παραπέρα αρχίζει η δορυφοροποίηση. Προσθέστε και τα γιουσουφάκια της Αριστεράς στο εσωτερικό. Η Ελλάδα της οικονομικής κρίσης έμοιαζε κάποτε να κινείται επικίνδυνα προς αυτή την κατεύθυνση.
Η ισορροπία όμως άλλαξε.
Rafale, Belharra, F-35, νέες στρατηγικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, εμβάθυνση των σχέσεων με τη Γαλλία και, κυρίως, η αυξανόμενη στρατιωτική και τεχνολογική συνεργασία με το Ισραήλ δημιουργούν μια διαφορετική εξίσωση.
Η Yeni Şafak είναι εξαιρετικά αποκαλυπτική επ’ αυτού.
Σύμφωνα με τις παρασκηνιακές πληροφορίες που δημοσιεύει, ο Καλίν φέρεται να είπε στους Έλληνες συνομιλητές του ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε «λάθος δρόμο», επιχειρώντας να δημιουργήσει μια νέα γραμμή ασφαλείας μέσω του Ισραήλ.
Προσέξτε τη διατύπωση. Γιατί να αφορά την Τουρκία με ποιον συνεργάζεται αμυντικά η Ελλάδα, εφόσον — όπως ταυτόχρονα υποστηρίζει η Άγκυρα — η Τουρκία δεν αποτελεί απειλή για την Ελλάδα;
Εδώ υπάρχει μια ενδιαφέρουσα αντίφαση.
Αν δεν με απειλείς, γιατί σε ενοχλεί που θωρακίζομαι;
Η απάντηση πιθανότατα βρίσκεται στη μεταβολή της ισορροπίας ισχύος.
Μια Ελλάδα μόνη της είναι ένα πράγμα. Μια Ελλάδα ενταγμένη σε ένα πλέγμα Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, με γαλλικές φρεγάτες, γαλλικά μαχητικά, αμερικανικά F-35 και ισραηλινή τεχνολογία αεράμυνας, είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.
Δεν μετατρέπεται σε υπερδύναμη. Γίνεται όμως πολύ ακριβότερος και δυσκολότερος στόχος για οποιονδήποτε καταναγκασμό.
Και αυτή είναι η ουσία της αποτροπής.
Οι παράξενοι σύμμαχοι της Άγκυρας στην Αθήνα
Εδώ όμως αρχίζει η ελληνική παραδοξότητα.
Την ώρα που το φιλοκυβερνητικό τουρκικό σύστημα εμφανίζεται να ανησυχεί για τον άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ, τμήμα της ελληνικής Αριστεράς ζητεί ουσιαστικά την αποδυνάμωσή του, λόγω της πολιτικής του Νετανιάχου και του πολέμου στη Γάζα.
Η κριτική στην ισραηλινή κυβέρνηση είναι απολύτως θεμιτή. Όπως θεμιτή —και συχνά αναγκαία— είναι η κριτική σε κάθε κυβέρνηση.
Άλλο όμως η ηθική ή πολιτική καταδίκη συγκεκριμένων ενεργειών και άλλο η γεωπολιτική αυτοχειρία.
Τα κράτη δεν επιλέγουν στρατηγικές συμμαχίες επειδή συμφωνούν σε όλα. Τις επιλέγουν επειδή έχουν συγκλίνοντα συμφέροντα.
Η εξωτερική πολιτική δεν είναι συνέλευση φοιτητικού αμφιθεάτρου.
Μια Ελλάδα περισσότερο απομονωμένη από το Ισραήλ, λιγότερο εξοπλισμένη και περισσότερο διστακτική απέναντι στην Τουρκία δεν ενισχύει την ελληνική διαπραγματευτική θέση. Ενισχύει την τουρκική.
Αυτό ακριβώς κάνει ενδιαφέρον το δημοσίευμα της Yeni Şafak.
Η Άγκυρα μοιάζει να μας λέει μόνη της ποιο σημείο της ελληνικής στρατηγικής την ενοχλεί περισσότερο.
Στην πολιτική, όπως και στο σκάκι, όταν ο αντίπαλος σού δείχνει ποιο κομμάτι τον ενοχλεί, συνήθως δεν το πετάς από τη σκακιέρα.
Το προστατεύεις.
