Ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις στα περίχωρα της Μαριούπολης, το 2022. Μια έκθεση διαπίστωσε ότι παιδιά από κατεχόμενα εδάφη, συμπεριλαμβανομένης της Μαριούπολης και άλλων πόλεων σε διάφορες περιοχές, υποβλήθηκαν σε ρωσική στρατιωτική εκπαίδευση και «αναμόρφωση» .
Από τον Andrew E. Kramer – 16 Σεπτεμβρίου 2025 ΝΥΤ
Το μυστικό πρόγραμμα επανεκπαίδευσης και στρατιωτικής και αστυνομικής εκπαίδευσης της Ρωσίας για τα παιδιά της Ουκρανίας από τα κατεχόμενα εδάφη είναι πολύ μεγαλύτερο από ό,τι είχε εκτιμηθεί προηγουμένως, ανέφεραν ερευνητές εγκλημάτων πολέμου του Πανεπιστημίου Yale σε μελέτη που δημοσιεύθηκε την Τρίτη.
Η πολιτική της Ρωσίας απέναντι στα ορφανά του πολέμου της Ουκρανίας και στα παιδιά που έχουν χωριστεί από τους γονείς τους σε περιοχές που ελέγχονται από τον ρωσικό στρατό έχει εξοργίσει τους Ουκρανούς και έχει οδηγήσει σε έρευνες για εγκλήματα πολέμου. Μία τέτοια υπόθεση οδήγησε το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο να εκδώσει εντάλματα σύλληψης για τον Πρόεδρο Βλαντιμίρ Β. Πούτιν και έναν κορυφαίο Ρώσο σύμβουλο για θέματα παιδιών.
Οι ερευνητές εξέτασαν περιπτώσεις στις οποίες Ουκρανοί γονείς σκοτώθηκαν από τον ρωσικό στρατό κατά την εισβολή του και τα παιδιά τους στη συνέχεια εκπαιδεύτηκαν στη ρωσική γλώσσα και κουλτούρα. Σε άλλες περιπτώσεις, ουκρανόπαιδα δόθηκαν για υιοθεσία ή τοποθετήθηκαν σε ανάδοχες οικογένειες Ρώσων.
Τα παιδιά από την Ουκρανία έχουν τοποθετηθεί σε σχολεία και ακαδημίες δοκίμων με στρατιωτική εκπαίδευση προσανατολισμένη στην καταπολέμηση της ίδιας τους της πατρίδας, σύμφωνα με τη μελέτη του Yale. Οι ρωσικές αρχές επιβολής του νόμου έχουν επίσης υλοποιήσει προγράμματα για τη φροντίδα των ουκρανόπαιδων, σύμφωνα με τη μελέτη.
Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από το Εργαστήριο Ανθρωπιστικών Ερευνών της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Yale, κατέγραψε τουλάχιστον 210 τοποθεσίες στη Ρωσία και στις κατεχόμενες περιοχές που φιλοξενούν ουκρανόπαιδα. Μεταξύ αυτών είναι στρατιωτικές ακαδημίες, στρατόπεδα με ρωσικό εθνικιστικό προσανατολισμό, όπως ένα δίκτυο που ονομάζεται Warrior, και ρωσικά ορθόδοξα μοναστήρια, σχολεία, καλοκαιρινά κατασκηνωτικά κέντρα, ορφανοτροφεία και νοσοκομεία.
Πρόκειται για διπλάσιο αριθμό τοποθεσιών από ό,τι ανέμεναν να βρουν οι ερευνητές, δήλωσε σε συνέντευξή του ο Nathaniel Raymond, εκτελεστικός διευθυντής του εργαστηρίου. Χαρακτήρισε το ρωσικό πρόγραμμα ως τη μεγαλύτερη μεμονωμένη απαγωγή από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν η ναζιστική Γερμανία μετέφερε παιδιά από την κατεχόμενη Πολωνία στη Γερμανία για να εκπαιδευτούν στα γερμανικά.
Οι ρωσικές αρχές έχουν δηλώσει ότι τα παιδιά απομακρύνθηκαν από το μέτωπο για την ασφάλειά τους. Οι Συμβάσεις της Γενεύης απαγορεύουν τη στρατολόγηση σε κατεχόμενα εδάφη, αλλά η Ρωσία υποστηρίζει ότι ο κανόνας αυτός δεν ισχύει, δεδομένου ότι ισχυρίζεται ότι έχει προσαρτήσει την περιοχή.
Η μελέτη του Yale τεκμηρίωσε τη μετακίνηση των παιδιών μέσω του ρωσικού συστήματος και την επέκταση των στρατιωτικών εγκαταστάσεων εκπαίδευσης.
«Βλέπουμε την πορεία από την εκτόπιση στην επανεκπαίδευση και τη στρατιωτικοποίηση», δήλωσε ο Raymond. «Τα παίρνουν, τα κάνουν Ρώσους και μετά τα κάνουν στρατιώτες».
Το επεκτεινόμενο ρωσικό πρόγραμμα θυμίζει τις σοβιετικές πολιτικές των αρχών του 20ού αιώνα για την ανατροφή και εκπαίδευση ορφανών πολέμου για υπηρεσία στο στρατό ή την μυστική αστυνομία. Έχει επιπτώσεις στην ασφάλεια της Ευρώπης.
Τα κλεμμένα παιδιά της Ουκρανίας. Χιλιάδες νεαροί Ουκρανοί χωρίστηκαν από τους γονείς τους από τις ρωσικές αρχές στα αρχικά στάδια του πολέμου. Είναι από τα πιο απελπισμένα θύματα της εισβολής.
Το πρόγραμμα «αναμορφώνει» και εκπαιδεύει Ουκρανούς για να υπηρετήσουν στον ρωσικό στρατό, παρόλο που η χώρα τους είναι τώρα εχθρός της Ρωσίας στο πεδίο της μάχης. Μετά το 2014, η Ρωσία ανέθρεψε και χρηματοδότησε μια μεγάλη δύναμη πληρεξουσίων στην ανατολική Ουκρανία, η οποία ενίσχυσε τον στρατό της στην ολομέτωπη εισβολή του 2022. Καθώς όλο και μεγαλύτερο μέρος της Ουκρανίας καταλαμβάνεται, η Ρωσία έχει πρόσβαση σε όλο και μεγαλύτερο αριθμό πιθανών στρατιωτών.
Η Ρωσία ελέγχει πλέον ουκρανικό έδαφος με περίπου τέσσερα έως έξι εκατομμύρια κατοίκους, ενώ η Ουκρανία ελέγχει έδαφος με περίπου 30 εκατομμύρια.
Καθώς ο στρατός και οι ομάδες πληρεξουσίων της κατέλαβαν εδάφη στην Ουκρανία το 2014 και ξανά το 2022, η Ρωσία μετέφερε χιλιάδες παιδιά στη Ρωσία, σκορπίζοντάς τα σε μια σειρά από τοποθεσίες από τη Μαύρη Θάλασσα έως τον Ειρηνικό Ωκεανό. Η παρακολούθηση όλων των παιδιών είναι πρακτικά αδύνατη, σύμφωνα με τη μελέτη, εν μέρει επειδή οι τοποθεσίες περιλαμβάνουν ακαδημίες δοκίμων που διευθύνονται από το στρατό και την Ανακριτική Επιτροπή, μια εγχώρια υπηρεσία επιβολής του νόμου.
Τα παιδιά ουκρανικής καταγωγής που εισήλθαν σε αυτά τα στρατόπεδα και σχολεία περιλάμβαναν ορφανά και παιδιά των οποίων οι γονείς τα έστειλαν στις τοποθεσίες αυτές για να τα προστατεύσουν από τη βία κοντά στο μέτωπο, σύμφωνα με τη μελέτη.
Η μελέτη χρησιμοποίησε τεχνικές γεωεντοπισμού για να συνδέσει δημόσιες πληροφορίες σχετικά με τα παιδιά, όπως αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με τοποθεσίες στη Ρωσία και στα κατεχόμενα εδάφη. Στη συνέχεια, κατέγραψε την αναμόρφωση ή τη στρατιωτική εκπαίδευση στις τοποθεσίες αυτές.
Η μελέτη βρήκε στοιχεία «αναμόρφωσης» στο 62% των τοποθεσιών και στρατιωτικής εκπαίδευσης στο 19%. Η αναμόρφωση περιλάμβανε ιστορικά και πολιτιστικά προγράμματα σπουδών που έχουν εγκριθεί από τη ρωσική κυβέρνηση. Στη στρατιωτική εκπαίδευση, τα παιδιά συμμετείχαν σε διαγωνισμούς σκοποβολής και ρίψης χειροβομβίδων.
Τα επίσημα ρωσικά αρχεία έδειξαν ότι διάφορες υπηρεσίες της ρωσικής κυβέρνησης διαχειρίζονταν περίπου τα μισά από τα κέντρα, συμπεριλαμβανομένου ενός που ονομάζεται Young Patriot κοντά στη Μόσχα. Διευθύνεται από την ίδια εταιρεία διαχείρισης ακινήτων που συντηρεί το Κρεμλίνο και τις προεδρικές εξοχικές κατοικίες.
Το διευρυνόμενο δίκτυο κατασκηνώσεων, σχολών Δοκίμων, ορφανοτροφείων και άλλων χώρων μπορεί να φιλοξενήσει δεκάδες χιλιάδες παιδιά ουκρανικής καταγωγής, σύμφωνα με τη μελέτη. Αυτό υποδηλώνει «λογική και επιχειρησιακή ικανότητα για τη ρωσοποίηση παιδιών που έχουν απομακρυνθεί από τις κοινότητές τους στην Ουκρανία», ανέφερε η μελέτη.
Η ερευνητική ομάδα του Yale ελάμβανε χρηματοδότηση από το Στέιτ Ντιπάρτμεντ για να μελετήσει και να διατηρήσει αποδεικτικά στοιχεία για εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και στο Σουδάν. Η κυβέρνηση Τραμπ ακύρωσε το πρόγραμμα, που ονομαζόταν Conflict Observatory. Οι ερευνητές ολοκλήρωσαν τη μελέτη των ρωσικών χώρων επανεκπαίδευσης μετά από μια διαδικτυακή εκστρατεία συγκέντρωσης χρημάτων, ανέφερε ο Raymond.
