Έχει άραγε νόημα σήμερα ο πατριωτισμός των Ελλήνων;, Γιώργος Καραμπελιάς

Του Γιώργου Καραμπελιά από το slpress.gr

Έχει νόημα ο πατριωτισμός στην εποχή μας; Ή μήπως αποτελεί κάτι ιστορικά ξεπερασμένο, μια απλή ιδεολογία δεμένη με το παρελθόν, ιδιαίτερα σε μία εποχή όπου η ιστορία έχει καταστεί κυριολεκτικά παγκόσμια; Πολλές φορές, όσοι ιδιαίτερα προερχόμαστε από την Αριστερά και έχουμε αναφορές σε μια ιδεολογία οικουμενικών και πλανητικών διαστάσεων, έχουμε αναρωτηθεί μήπως έχουμε πάρει λάθος δρόμο. Μήπως τελικώς έχουν δίκιο οι εθνομηδενιστές που διακηρύσσουν την ιστορική υπέρβαση της εποχής των εθνών και την μετάβαση σε μια εποχή υπερεθνικών ή μάλλον μεταεθνικών ενοτήτων.

Είναι προφανές, βέβαια, πως βρισκόμαστε μπροστά σε μια μεγάλη ιστορική καμπή, πλανητικών διαστάσεων, που δεν αφορά μόνο τον Ελληνισμό αλλά το ίδιο το ανθρώπινο είδος, που βρίσκεται στο σταυροδρόμι ακόμα και της αυθυπέρβασής του μέσα από την παραγωγή ενός νέου είδους, του αποκαλούμενου μετανθρώπου. Όλα τα έθνη βρίσκονται λοιπόν μπροστά στην απειλή της βύθισής τους στη χοάνη μιας παγκοσμιοποίησης που δεν είναι μόνο οικονομική ή πολιτισμική αλλά πρωτίστως τεχνολογική. Μέχρι που η πανδημία ήλθε να μας υπενθυμίσει τα προφανή…

Προσωπικά, επειδή δεν αντλώ τον εθνισμό μου από μια αποκλειστική προσκόλληση στο ιστορικό παρελθόν του έθνους μας, θέτω συχνά στον εαυτό μου τα σχετικά ερωτήματα. Και κάθε φορά καταλήγω στην ίδια απάντηση, grosso modo: Τουλάχιστον κατά τη διάρκεια του τρέχοντος αιώνα, συνεχίζεται και θα συνεχιστεί η πορεία των εθνών και μάλιστα οξύνεται ο ανταγωνισμός μεταξύ τους, για να καταλάβουν μια καλύτερη θέση σε αυτόν τον παγκοσμιοποιημένο κόσμο. Και εμείς οι Έλληνες κινδυνεύουμε μέχρι το τέλος του αιώνα με ιστορική έκλειψη.

Κατά συνέπεια οι Έλληνες, εάν θέλουν να συνεχίσουν να επιβιώνουν ως συλλογικό υποκείμενο, είναι υποχρεωμένοι να βαδίσουν κυριολεκτικώς ενάντια στην Ιστορία, που μοιάζει να τους έχει καταδικάσει. Και αν είναι αλήθεια πως όλοι οι πολιτισμοί γεννιούνται και πεθαίνουν, δεν συμβαίνει το ίδιο με τους φορείς τους, δηλαδή τους λαούς και τα έθνη. Έτσι, μπορεί ο αρχαίος περσικός πολιτισμός να έχει σβήσει εδώ και πολλούς αιώνες, όμως, δεν συμβαίνει το ίδιο με το ιρανικό έθνος.

Η περιπλάνηση

Ο ελληνισμός, εκκινώντας από την αρχική του κοιτίδα, στις όχθες του Αιγαίου Πελάγους, διέτρεξε μια ιστορία 3000 χρόνων κατά την οποία –ουσιαστικά μέχρι το 1922– είχε κατ’ εξοχήν εξωστρεφή χαρακτηριστικά και άρδευσε πολλούς ξένους πολιτισμούς και ηπείρους. Επηρέασε καθοριστικά τον παγκόσμιο και κατ’ εξοχήν τον δυτικό και χριστιανικό πολιτισμό, εξαντλώντας εν πολλοίς την αρχική του ορμή και την πολιτισμική και πληθυσμιακή του πυκνότητα μέσα από αυτή τη διασπορά.

Το 1922, λοιπόν, έλαβε τέλος, οριστικά, αυτός ο κλασικός τρόπος ύπαρξης του Έλληνα ανθρώπου. Έκτοτε, εισήλθαμε σε μια περίοδο εντεινόμενης παρακμής που διαρκεί ήδη 100 χρόνια και επιδεινώνεται, απειλώντας μας και με ιστορική εξαφάνιση. Οι Έλληνες, μετά από μια μακρά περιπλάνηση στις γειτονιές όλου του κόσμου, όπου έσπειραν τον πολιτισμό τους, γύρισαν πλέον, ως Νεοέλληνες, στην ιστορική τους κοιτίδα, γερασμένοι, εξαντλημένοι, συρρικνωμένοι.

Μόνο μια μεγάλη γενιά μέχρι σήμερα, η “Γενιά του ’30”, από τον Σεφέρη μέχρι τον Πικιώνη, επιχείρησε να ανιχνεύσει μια ιστορική διέξοδο μέσα από τη δημιουργική αναβίωση των αξιών του ιστορικού Ελληνισμού, στον “στενό τόπο” που πλέον ορίζει τη μοίρα μας. Ωστόσο, αυτό το μήνυμα, παρότι ισχυρό, δεν μπόρεσε να ριζώσει σε τέτοια έκταση στο λαϊκό σώμα και στην πολιτική πραγματικότητα ώστε να εγκαινιάσει μια νέα, τέταρτη ιστορική περίοδο του Ελληνισμού.

Και όμως, αυτή είναι η αναγκαία προϋπόθεση για να μη συντριβούμε. Και βέβαια, όπως υπογράμμιζε ο Παναγιώτης Κονδύλης, δεν αναφερόμαστε στην υποθετική στιγμή που «θα καταρρεύσουν ταυτόχρονα» όλες οι εθνικές ταυτότητες, αλλά στο γεγονός ότι κάποιοι ξένοι εισβολείς θα περάσουν… τα δικά μας σύνορα. Αυτό που συνέβη προ καιρού στον Έβρο είναι μία πρώτη γεύση.

Κίνδυνος εξαφάνισης

Η σημερινή Ελλάδα κινδυνεύει με ιστορική εξαφάνιση πολύ πριν από τα υπόλοιπα έθνη. Και σε αυτή ακριβώς τη διαπίστωση εδράζεται και ο εθνισμός μου. Οι Έλληνες είναι υποχρεωμένοι να εγκαταλείψουν τη λογική του σκορπίσματος και της άρδευσης των ξένων λαών και πολιτισμών, που, στην τελική παρακμιακή της έκφανση, παρήγαγε το Νεοέλληνα γραικύλο, και να ξαναγίνουν Έλληνες.

Η μόνη δυνατότητα απάντησης είναι η αντιστροφή της φοράς του βέλους, ώστε ο Οδυσσέας να γυρίσει επιτέλους στο σπίτι του. Και από εκεί, φέροντας ως ιστορικό του απόθεμα όλον τον πλούτο αυτής της μεγάλης διαδρομής («Η Ιθάκη σε έδωσεν το ωραίο ταξίδι» κατά πως μας λέει ο Καβάφης) να ξεκινήσει, εάν το κατορθώσει, μια νέα πορεία “από τα μέσα”. Κι αυτό για να μπορέσει να επιβιώσει και έτσι να ολοκληρώσει ταυτόχρονα και το ανολοκλήρωτο πρόσωπο του νεώτερου Ελληνισμού.

Όταν αναφερόμαστε σε υπέρβαση της παρακμής, αυτή έχει ως προϋπόθεση ακριβώς την “ήττα του Νεοέλληνα από τον Έλληνα”, τον οποίο φέρει ακόμα μέσα του, έστω αποδυναμωμένο, έστω εν σπέρματι. Ιδιαίτερα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τον Εμφύλιο Πόλεμο, κυριάρχησε ο ανθρωπολογικός τύπος του ελισσόμενου ανάμεσα στις εξουσίες, χωρίς στέρεη πολιτιστική παράδοση, ανθρώπου.

Οι μαυραγορίτες μεταβλήθηκαν στη νέα άρχουσα τάξη, εκτοπίζοντας την παλιά αστική τάξη που καταστράφηκε στον πόλεμο. Στην πολιτική κυριάρχησαν οι θεραπαινίδες των μεγάλων δυνάμεων και όχι μόνο στα “αστικά” κόμματα, αλλά και στην κομμουνιστική Αριστερά. Έτσι ολοκληρώθηκε η μετάλλαξη του Νεοέλληνα σε γραικύλο, που αδιαφορεί για την πολιτιστική του κληρονομιά, καταστρέφει το φυσικό και δομημένο περιβάλλον και μαϊμουδίζει κραυγαλέα όλα τα ξένα πρότυπα και μόδες.

Ελίτ του γραικυλισμού

Αυτός ο γραικύλος Νεοέλληνας κατέλαβε σταδιακώς την πολιτική και πνευματική εξουσία και εξόρισε το ελληνικό ήθος, την αυστηρότητα, την ντομπροσύνη, την αξιοπρέπεια στο περιθώριο της δημόσιας ζωής. Στην καλύτερη περίπτωση, το εξόρισε σε προστατευμένους ιδιωτικούς χώρους και μικροπεριβάλλοντα. Ο Έλληνας άνθρωπος και οι αξίες του καταποντίστηκαν κάτω από την κυριαρχία των ελίτ του γραικυλισμού.

Τι τρανότερο παράδειγμα από την κυριαρχία για τόσα χρόνια ενός πολιτικού όπως ο Τσίπρας και όλων όσων σέρνει πίσω του, μόνη επιδίωξη των οποίων είναι η ηροστράτεια κατεδάφιση όποιας αξίας έχει μείνει ακόμα όρθια. Δηλαδή, μετά την κρίση του παραδοσιακού ταξιδευτή και οικουμενικού Έλληνα, που όργωνε τα πελάγη και τις ηπείρους, αναδύθηκε ως υποκατάστατό τους μια παρακμιακή μορφή ατζέντηδων και γραικύλων, που μισούν τον πολιτισμό που γέννησε αυτός ο τόπος.

Εάν όντως έτσι έχουν τα πράγματα, από πού άραγε μπορεί να αντλήσει κανείς την οποιαδήποτε αισιοδοξία; Μόνο σκάβοντας στο λαϊκό σώμα και στο κομμάτι της ψυχής μας που παραμένει συνδεδεμένο, έστω με μια μικρή κλωστή, με τη μεγάλη παράδοση, τις αξίες και τον πολιτισμό μας, μπορεί να βρει κανείς τις δυνατότητες μιας οποιασδήποτε ανάκαμψης.

Και επειδή τα ψέματα έχουν τελειώσει και η ανάκαμψη είναι προϋπόθεση για την επιβίωσή μας, θα μπορούσαμε ίσως, μέσα από μια μεγάλη και μακράς πνοής ανορθωτική και επαναστατική πορεία, να εγκαινιάσουμε αυτό που θεωρώ μια αναγκαία τέταρτη στιγμή στη διαχρονία του ελληνικού πολιτισμού. Πράγμα που δεν μπορεί να γίνει με μια απλή “επιστροφή στην παράδοση”, αλλά μέσα από τη χρησιμοποίησή της ως το λίπασμα που θα γονιμοποιήσει και θα πυροδοτήσει αυτό που ο Σεφέρης έλεγε “ελληνικό ελληνισμό”, δηλαδή έναν εκσυγχρονισμό στηριγμένο στην παράδοσή μας.

Γιώργος Καραμπελιάς

4 Σχόλια

  1. πατριωτισμος…..το οτι φτασαμε να εξαντλειται ο πατριωτισμος των Ελληνων στην Εurovision….με Τουρκια,Αλβανια,Βουλγαρια γυρω γυρω + εκατομμυρια λαθρομεταναστων να εισβαλλουν + πτωχευση κρατους σημαινει οτι οι Ελληνες εχουν ηττηθει.Οταν το κατανοησουμε τοτε μπορουμε να κανουμε το αλμα εμπρος. Οι Ιαπωνες
    πχ ειναι μια ηττημενη χωρα παρολα αυτα το ΑΕΠ τους ειναι περιπου 40.000 δολλαρια.Καθολου ηττημενη θαλεγε καποιος…..ομως εχει και περιπου 23 αμερικανικες βασεις….:). Ο καταναλωτισμος σε εφησυχαζει πχ ειμαστε οικονομικα καλα αν αρρωστησουμε θα πληρωσουμε τους καλυτερους γιατρους και θα σωθουμε….αμ δε….αν εμεις οι ιδιοι δεν κανουμε την προετοιμασια , να τρεφομαστε υγιεινα, να γυμναζομαστε πως θα μας σωσουν, οι ΑΛΛΟΙ;;; Γιατι υπαρχουν και καποιο ΑΛΛΟΙ που σιγα σιγα μας “σκοτωνουν”. η Ελλαδα παντα ανα τους αιωνες ειναι πιο κοντα σαυτο που ονομαζουμε δυτικος η ευρωπαικος τροπος ζωης και οχι ανατολικος δηλαδη ισλαμικος, αραβικος ουτε πολιτισμος της Στεπας γιαυτο και το Βυζαντιο ηταν η πρωτη δυτικη ευρωπαικη με συγχρονους ορους αυτοκρατορια. Οσο για τους ομοδοξους η συντροφους Ρωσσους να θυμισουμε οτι ειναι Σλαβοι και μας εχουν κανει επι Βυζαντιου 3 αποτυχημενες πολιορκιες κατα της Κωνσταντινουπολης.Αλλιως εχεις αυταπατες…Επισης οταν εισαι ραγιας για 5-6 αιωνες τοτε εχεις και το συνδρομο της Στοκχολμης.Αλλα ολα αυτα καποιος πρεπει να σου τα μαθει να σου τα δειξει απο μικρος ετσι ωστε να εισαι Ελληνας οχι φιλελληνας ουτε ραγιας.Αλλα ακομα και αν δεν υπαρχει καποιος να σου ταδειξει υπαρχουν και οι Ελληνες τις διασπορας κοιτα τους για να μαθεις πως γινεσαι Ελληνας. Ελληνες της Αμερικης,Ελληνες στην Ρωσσια,Τουρκια,Αλβανια,Ευρωπη,Αυστραλια κτλπ οχι Φιλελληνας Ραγιας “δημοσιος υπαλληλος”. Ελληνικη γλωσσα+Ορθοδοξος Χριστιανισμος ειναι δυσκολοι αντιπαλοι εχουν επιβιωσει 40 και 17 αιωνες αντιστοιχα περιπου.

  2. Μαρία Μαγγιώρου says:

    Ο Γ. Καραμπελιάς έχει δίκιο: το Εμείς των πολιτισμών είναι ΑΘΑΝΑΤΟ όσο αγαπιέται από τα μέλη του η Παράδοση, όσο διατηρείται η Γλώσσα-Σκέψη του.
    Είναι λοιπόν τραγική αλήθεια ότι, αφού πάψαμε να αγαπάμε το Εμείς, θα βιώσουμε την τρομακτική συνέπεια της απώλειας της Πατρίδας.

    Ας κρατήσουμε για εμβάθυνση και την επισήμανση του Γ. Καραμπελιά σχετικά με το ορόσημο της μεταμόρφωσης των Ελλήνων σε απάτριδες: Αρχή το 1922 και σημείο κορύφωσης ο Εμφύλιος.
    Οι εθνικές αυτές καταστροφές συμπίπτουν με το ξεκίνημα και τον κολοφώνα της αμερικανικής ηγεμονίας που συνεπάγεται τον “μεταμοντέρνο” (ιδιωτικό-αγοραίο-χωρίς Κοινωνία) τρόπο εξουσίας και κοινωνικού ελέγχου.
    Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι στη δεκαετία του ’20 γράφτηκε το ΤΕΛΟΣ του Βεστφαλιανού ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ ΚΡΑΤΩΝ για τη διεθνή ισορροπία δυνάμεων.
    Ούτε ότι μετά τον Πόλεμο φάνηκε ο ρωμαϊκός χαρακτήρας της του αμερικανικού ΡΕΑΛΙΣΜΟΥ.

    Τα κοινωνικά φαινόμενα δεν αναγνωρίζονται όταν διαμορφώνονται.
    Ήταν αργά όταν αρχίσαμε να διαπιστώνουμε το τέλος των μικρών κρατών και ότι μόνο οι μεγάλοι παίκτες θα αναμετρούνται δίκην μονομάχων σε ρωμαϊκό τσίρκο. Το τέλος της Πολιτική και της Κοινωνίας είχαν ήδη συντελεστεί, εξ ου και τα άτομα απέκτησαν ναρκισσιστική διαστροφή και έγιναν τόσο επιρρεπή στην Ιδεολογία που έγινε Προπαγάνδα. Από Λαός, έγιναν Πλήθος (βλ. Α. Νέγκρι περί «Αυτοκρατορίας») δηλαδή εύκολα χειραγωγήσιμο άθροισμα ατόμων (αντί της άτρωτης και δημιουργού της ιστορίας συλλογικής ύπαρξη).

    Ο Γ. Καραμπελιάς, γνωρίζοντας την Αλήθεια, γνωρίζει τον μόνο δρόμο για να αποτραπεί ο κίνδυνος ιστορικής έκλειψης των Ελλήνων: να αφήσουμε να ζωντανέψει η λαϊκή ψυχή, να αναστηθεί το λαϊκό σώμα, να “σκάψουμε” στην πολιτισμική μας Παράδοση, να την αγαπήσουμε.

  3. Pingback: Έχει άραγε νόημα σήμερα ο πατριωτισμός των Ελλήνων; – ONLINE-PRESS

Αφήστε το σχόλιό σας

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*

elGreek
elGreek