O Κώστας Ντονούκης είναι Έλληνας της Ουκρανίας, μαχητής των Ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων, κατασκευαστής και χειριστής Μη Επανδρωμένων εναέριων και επίγειων μέσων.
Συνέντευξη στον Γιώργο Ρακκά, για το Άρδην (τεύχος 136)
Άρδην: Είστε ένας πολεμιστής στο πεδίο, και ταυτόχρονα συμμετέχετε ενεργά στην κατασκευή μη επανδρωμένων οχημάτων και, φυσικά, τα χρησιμοποιείτε κιόλας. Πόσο βλέπετε να έχει αλλάξει ο τρόπος του πολέμου με την εμπλοκή αυτών των μηχανών στο μέτωπο;
Κώστας Ντονούκης: Ο τρόπος του πολέμου έχει αλλάξει ριζικά με την είσοδο των μη επανδρωμένων (UAV, UGV, USV). Αν μιλήσω από την οπτική ενός ανθρώπου που και πολεμά και κατασκευάζει, βλέπω τρεις μεγάλες τομές:
α) Η τακτική στο πεδίο. Παλιά, ο μαχητής έπρεπε να ρισκάρει τη ζωή του για να κάνει αναγνώριση, να φέρει εφόδια ή ακόμα και να πλήξει στόχους. Τώρα, με ένα FPV drone ή ένα UGV, μπορείς να κάνεις αναγνώριση και να στείλεις προμήθειες χωρίς να εκθέσεις άνθρωπο. Αυτό σημαίνει λιγότερες απώλειες, πολύ πιο γρήγορη λήψη αποφάσεων και κάλυψη βασικών αναγκών με προμήθειες από επίγεια ρομπότ.
β) Η ψυχολογία και ο έλεγχος του χώρου. Ο αντίπαλος ξέρει ότι μπορεί να τον παρακολουθούν συνεχώς. Ένα μικρό drone που κρέμεται πάνω από τις θέσεις του, του κόβει την ελευθερία κινήσεων. Ακόμα και στο άκουσμα της προπέλας από ένα FPV drone ο αντίπαλος αποσυντονίζεται, δεν είναι λίγες οι φορές που παθαίνουν αμόκ. Μεγάλα βαριά οχήματα και τεθωρακισμένα μένουν καθηλωμένα γιατί ξέρουν ότι αν βρεθούν στα ανοιχτά, θα είναι εύκολος στόχος.
γ) Η ισχύς της τεχνολογίας. Αν στο παρελθόν η υπεροχή κρινόταν από τον αριθμό ανδρών ή βαρέων όπλων, σήμερα ένα καλά κατασκευασμένο drone, με λίγες εκατοντάδες ευρώ, μπορεί να καταστρέψει στόχο εκατοντάδων χιλιάδων. Η αναλογία κόστους-αποτελέσματος είναι τρομακτικά υπέρ των μικρών, ευέλικτων πληρωμάτων drone.
Συνολικά, τα μη επανδρωμένα έχουν μετατρέψει τον πόλεμο από «μάχη σωμάτων» σε «μάχη μυαλών και τεχνολογίας». Όποιος έχει φαντασία και τεχνική γνώση, μπορεί να κάνει αρκετά μεγάλη ζημιά σε αριθμητικά ανώτερο αντίπαλο.
Ε: Ένα στοιχείο, που κάνει το στρατιωτικό παράδειγμα της Ουκρανίας να ξεχωρίζει, είναι ότι όλος αυτός ο εκσυγχρονισμός με την εμπλοκή της τεχνολογίας στον πόλεμο γίνεται «από τα κάτω», δηλαδή επιτυγχάνεται με μεγάλη κοινωνική συμμετοχή και αυξημένο τον ρόλο των εθελοντών. Μπορείτε να μας μιλήσετε λίγο γι’ αυτήν τη διάσταση;
Αυτό είναι όντως κάτι που κάνει την Ουκρανία να ξεχωρίζει: η τεχνολογική επανάσταση στον πόλεμο δεν ήρθε από στρατιωτικά επιτελεία ή μεγάλες αμυντικές βιομηχανίες, αλλά ξεκίνησε και γιγαντώθηκε από εθελοντές και από τους ίδιους τους στρατιώτες.
Απλοί πολίτες, μηχανικοί, ηλεκτρολόγοι, άνθρωποι που πριν δούλευαν σε εργαστήρια, πανεπιστήμια ή ακόμα και γκαράζ, μπήκαν στον πόλεμο με τον τρόπο που μπορούσαν: 3D εκτυπωτές για διάφορα εξαρτήματα, κατασκευάζοντας μπαταρίες για drones, έπειτα φτιάχνοντας drones και λογισμικά. Αυτό δημιουργεί μια τεράστια αίσθηση ενότητας: ο πόλεμος δεν είναι υπόθεση μόνο των στρατιωτών, αλλά ολόκληρου του έθνους.
Με το καιρό οι εθελοντές δεν περιορίστηκαν μόνο σε δωρεές χρημάτων ή υλικού. Έρχονται σε επαφή με τους μαχητές, ακούνε τις ανάγκες τους και φτιάχνουν ή αγοράζουν λύσεις πολύ πιο γρήγορα απ’ ό,τι θα έκανε μια κλασική στρατιωτική δομή.
Υπάρχουν εθελοντές ακόμα και από την Ελλάδα που μας έχουν στηρίξει όλο αυτό το διάστημα και είναι αυτό που μας δίνει δύναμη για τη συνέχεια.
Ε: Μετά από τη χρήση των drones, σταδιακά εισάγονται και τα UGV (μη επανδρωμένα οχήματα εδάφους). Ποιες είναι οι κυριότερες χρήσεις τους;
Οι βασικές χρήσεις που ήδη εφαρμόζονται στην Ουκρανία είναι:
– Εκκένωση τραυματιών (MEDEVAC). Στο μέτωπο σε μια ζώνη επαφής, το να βγει άνθρωπος για να μαζέψει τραυματία είναι σχεδόν αυτοκτονία. Ένα UGV μπορεί να μεταφερθεί γρήγορα, να φορτώσει τον τραυματία και να τον απομακρύνει σε ασφαλές σημείο για μετέπειτα ιατρική φροντίδα χωρίς να ρισκάρουν τη ζωή τους άλλοι.
– Μεταφορά εφοδίων. Πυρομαχικά, τρόφιμα, νερό, μπαταρίες, ακόμα και καύσιμα. Το UGV μειώνει την ανάγκη να κουβαλούν οι στρατιώτες φορτία δεκάδων κιλών μέσα σε επικίνδυνες ζώνες.
– Μάχη / επιθετική χρήση. UGV με πύργους με πολυβόλα και οβιδοβόλα υπάρχουν εδώ και αρκετό καιρό, συνήθως για υποστήριξη πυρός ή έλεγχο κάποιας ζώνης πυρός. Υπάρχουν περιπτώσεις που έχουν χρησιμοποιηθεί σε κανονικές εφόδους μαζί με στρατιώτες.
– Μηχανική υποστήριξη. Εργασίες πολύ επικίνδυνες στο μέτωπο, όπως αποναρκοθέτηση, ναρκοθέτηση και τοποθέτηση συρματοπλέγματος. Αυτά μπορούν να γίνουν πλέον με διάφορα ουκρανικά UGV χωρίς να ρισκάρουν τη ζωή τους οι στρατιώτες.
Υπάρχει μια εντύπωση που μεταδίδεται στον διεθνή Τύπο, όταν συζητάει τη διάσταση της τεχνολογίας στο μέτωπο του πολέμου, ότι η Ουκρανία διατηρεί το προβάδισμα στην καινοτομία και την επινοητικότητα, ενώ η Ρωσία έχει τη δυνατότητα να παράγει περισσότερο, αν και πιο παρωχημένα. Είναι όντως έτσι κατά τη γνώμη σας;
Η Ρωσία έχει πάρει το προβάδισμα στα UAV και στην ποσότητα, αλλά και στην ποιότητα. Πάντα ήταν μπροστά σε θέματα ηλεκτρονικού πολέμου και δεν άργησε να αντιγράψει τους Ουκρανούς στα FPV drones και να τα κλιμακώσει. Όπως για παράδειγμα τα drones με οπτική ίνα όπου πρώτη η Ουκρανία έχει κατασκευάσει το 2023, αλλά δυστυχώς δεν μπόρεσε να τα κλιμακώσει για ένα σωρό λόγους.
Οι Ουκρανοί από την άλλη έχουν πολύ καλούς πιλότους και γενικότερα έχουν τη δυνατότητα να βγάζουν από τη μύγα ξίγκι. Τα ουκρανικά UGVs είναι ανώτερα σε ποσότητα και ποιότητα, όμως με τα πληρώματα πολύ πιο έμπειρα στις επιχειρήσεις που κάνουν στο μέτωπο. Δεν θα αργήσουν οι Ρώσοι να αντιγράψουν τα ουκρανικά UGVs και να κλιμακώσουν την παραγωγή.
Έχουν φτιάξει αρκετές στρατηγικής σημασίας εφαρμογές που τους βοηθάνε στη μάχη και έχουν πολύ καλό πρόγραμμα εκπαίδευσης για τους νέους πιλότους.
Γενικά είναι οι Ρώσοι που έχουν το πάνω χέρι με τα UAVs, οι Ουκρανοί είναι πιο μπροστά στα UGVs και στη θάλασσα όπου την ελέγχουν εδώ και χρόνια με τα θαλάσσια drones…
Με βάση την εμπειρία που έχετε αποκτήσει από την ενεργό συμμετοχή σας στην πρώτη γραμμή απόκρουσης της ρωσικής εισβολής, και κυρίως στο θέμα που συζητούμε εδώ, τον ρόλο που παίζουν πια τα drones και τα μη επανδρωμένα οχήματα στον σύγχρονο πόλεμο, πώς πιστεύετε ότι θα πρέπει να κινηθεί από εδώ και πέρα ο ελληνικός στρατός προκειμένου να μην χάσει τις εξελίξεις;
Δυστυχώς, η Ελλάδα είναι πολύ πίσω στα drones σε όλους τους τομείς. Αέρα, Γη, Θάλασσα, δεν έχουμε κάτι σοβαρό να επιδείξουμε. Τα drones που υπάρχουν στην εγχώρια αγορά δεν έχουν δουλέψει σε κάποιο πόλεμο, είναι περισσότερο για επιδείξεις. Ξέρω ότι υπάρχει θέληση από επιχειρηματίες να φτιάξουν κάτι, και αν υπάρχει πολιτική βούληση είμαι σίγουρος ότι κάτι καλό θα βγει. Όμως όσα drones και να υπάρχουν στις αποθήκες είναι άχρηστα, αν δεν υπάρχει το κατάλληλο πλήρωμα με την κατάλληλη εκπαίδευση. Ο Ελληνικός Στρατός πρέπει να επενδύσει στην εκπαίδευση και να φτιάξει μια μονάδα αποκλειστικά για drones.
Στις σελίδες σας στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης απευθύνεστε συχνά σε Έλληνες συμπαραστάτες προκειμένου να υποστηρίξουν την κατασκευή drones και άλλων Μη Επανδρωμένων Οχημάτων για το μέτωπο. Πείτε μας πώς θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε την πρωτοβουλία σας;
Καταρχάς θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσοι με έχουν βοηθήσει αυτά τα χρόνια, Έλληνες και Ουκρανοί με έχουν στηρίξει πολλές φορές. Μας δίνουν δύναμη για τη συνέχεια στις πιο δύσκολες στιγμές. Δυστυχώς όμως, ο πόλεμος θα συνεχιστεί και οι ανάγκες μας δεν σταματάνε, τα drones είναι απλά αναλώσιμα υλικά που δεν φτάνουν. Μπορείτε να μας στηρίξετε μέσω PayPal για εξοπλισμό και διάφορες ανάγκες της ομάδας μας (PayPal: KostaVal@protonmail.com).
–
