του ιατρού Παναγιώτη Χούπα* από τον λογαριασμό του στο facebook
1) Αντίθετα από ό,τι πιστεύεται, η κατάρρευση από σεισμό μιας πολυκατοικίας με π.χ. 100 ενοίκους εντός της, σε κάποια προηγμένη χώρα, έχει ως αποτέλεσμα μάλλον λιγότερα θύματα από την κατάρρευση χαμόσπιτων με ισάριθμους συνολικούς ενοίκους (π.χ. 20 σπιτιών με 5 ενοίκους στο καθένα), σε κάποια χώρα του Τρίτου Κόσμου.
Αυτό διότι τα φτηνά, αυτοσχέδια, τοπικά, παραδοσιακά οικοδομικά υλικά του φτωχού, όπως οι πλίθες και τα τούβλα από λάσπη, θρυμματίζονται πολύ εύκολα, και όταν το οικοδόμημα καταρρέει καταλαμβάνουν όλον τον ζωτικό χώρο γύρω από ένα καταπλακωμένο ανθρώπινο σώμα. Αντίθετα, οι πολύ μεγαλύτερες, βαρύτερες και ανένδοτες πλάκες από μπετόν, καταρρέοντας μπορεί να αφήσουν άθικτους θύλακες ζωτικού χώρου, όπου κάποιος τυχερός καταπλακωμένος μπορεί να βρεθεί εξαρχής ή να συρθεί.
2) Αντίθετα από ό,τι πιστεύεται, οι περισσότερες επιτυχημένες διασώσεις σε περιπτώσεις σεισμού (και όχι μόνο), δεν γίνονται από τα ειδικά συνεργεία που θα φθάσουν (αν φθάσουν και μόνο αν φθάσουν εγκαίρως), αλλά από τους παρευρισκόμενους, οι οποίοι φυσικά είναι και οι ίδιοι επιζώντες του σεισμού (της καταστροφής γενικότερα).
Το κρίσιμο διάστημα για μια επιτυχή διάσωση είναι οι πρώτες 24 ώρες. Παρόλο που έχουν αναφερθεί διασώσεις ακόμη και 2 εβδομάδες μετά τον σεισμό, μετά τις 48 ώρες οι πιθανότητες περιορίζονται σημαντικά. Γι’ αυτό και η συνεισφορά των παρευρισκομένων, έστω ενστικτώδης, έστω χωρίς ειδικές γνώσεις, έστω βλαπτική ενίοτε, δεν πρέπει να υποτιμάται.
3) Αντίθετα από ό,τι πιστεύεται, ο καταπλακωμένος που απεγκλωβίζεται δεν έχει σωθεί ακόμη, έστω και αν αισθάνεται περίφημα και το σώμα του δεν έχει ορατές βλάβες. Εκτός από το ότι μπορεί να είναι αφυδατωμένος, υποθερμικός, χρονίως πάσχων χωρίς τα φάρμακά του και την υπόλοιπη βασική φροντίδα της υγείας του για πολλές ώρες, εκτός του ότι μπορεί να έχει εισπνεύσει καπνό ή σκόνη, να έχει εσωτερική αιμορραγία κ.λπ., υπάρχει και ακόμη μεγαλύτερος κίνδυνος. Αν είχε καταπλακωθεί κατά τέτοιον τρόπο ώστε κάποιο μέρος του σώματός του να έχει σφηνώσει μεταξύ δύο ανένδοτων επιφανειών, η εξωτερική πίεση στα μαλακά του μόρια και κυρίως στους μυς του, μπορεί να έχει νεκρώσει ένα τμήμα τους και να έχει φράξει τις φλέβες. Ακόμα και αν δεν έχει κάταγμα ή αιμορραγία, όταν απεγκλωβιστεί, το αίμα θα επιστρέψει στις φλέβες και θα πάρει μαζί του όλα τα τοξικά υποπροϊόντα των νεκρωμένων ιστών, όπως μυοσφαιρίνη και κάλιο. Η μυοσφαιρίνη μπορεί να προκαλέσει νεφρική ανεπάρκεια και το κάλιο καρδιακές αρρυθμίες. Αυτό λέγεται «σύνδρομο συνθλίψεως» και είναι πολύ επικίνδυνο.
Στην περίπτωση (σπάνια αλλά δυστυχώς υπαρκτή) που η καρδιακή αρρυθμία είναι κακοήθης, ο απεγκλωβισμένος μπορεί να αποβιώσει πριν καν τοποθετηθεί στο φορείο. Αυτό λέγεται «χαμογελαστός θάνατος» ή «σύνδρομο του ευγνώμονος νεκρού»: το θύμα χαμογελάει στους διασώστες και στο κοινό που χειροκροτάει, και «φεύγει» με το χαμόγελο στα χείλη. Αν και οι επαγγελματίες διασώστες το γνωρίζουν αυτό και λαμβάνουν μέτρα πριν απεγκλωβίσουν ένα τέτοιο άτομο, οι παρευρισκόμενοι κατά κανόνα δεν το γνωρίζουν.
Τα όχι απλώς καταπλακωμένα και εγκλωβισμένα, αλλά και σφηνωμένα για ώρα θύματα λοιπόν, καλύτερα να τα απεγκλωβίζουν εκείνοι που ξέρουν, ό,τι και αν τα έχει καταπλακώσει (άλλα ανθρώπινα σώματα, ζώα, μηχανές, οχήματα, τρακτέρ, δέντρα, χώμα, λάσπη, οικοδομικά υλικά, χιόνι κ.λπ.). Αν μη τι άλλο, κρατήστε αυτό.
4) Αντίθετα από ό,τι πιστεύεται, σε περιπτώσεις πολύνεκρων σεισμών, κανένας κίνδυνος για τη δημόσια υγεία από τα άταφα πτώματα δεν υφίσταται. Αυτό ισχύει για τις περισσότερες φυσικές καταστροφές, και ιδιαίτερα για τους σεισμούς. Οι λυρικές αναφορές του τύπου «οι ειδικοί φοβούνται ξέσπασμα επιδημιών» στα ΜΜΕ έχουν γενικά ελάχιστη βάση και σε σεισμούς καμία. Ξέσπασμα επιδημιών από τα άταφα πτώματα του σεισμού δεν γίνεται και η ομαδική ταφή άρον-άρον δεν έχει καμία επιστημονική βάση. Ξέσπασμα επιδημιών μπορεί να γίνει μετά τον σεισμό, όχι από τα πτώματα, αλλά από τις κατεστραμμένες υποδομές. Ξέσπασμα επιδημιών μπορεί επίσης να γίνει μετά τον σεισμό (όπως και μετά από οποιαδήποτε φυσική καταστροφή) στους καταυλισμούς των σεισμοπαθών (και πλημμυροπαθών και πυροπλήκτων και προσφύγων-μεταναστών κ.λπ.), όταν αυτοί στήνονται πρόχειρα, χωρίς προδιαγραφές, και αφήνονται χωρίς υγειονομική επιτήρηση.
Στη φωτογραφία η πόλη Tangshan της Κίνας, το 1976, μετά από σεισμό 7,5 ρίχτερ.
Δεν υπάρχουν στη λήψη πολυκατοικίες που να κατέρρευσαν.
Καταμετρημένοι νεκροί: 255.000
Υπολογιζόμενοι νεκροί: έως και 655.000
*Από τις Εναλλακτικές Εκδόσεις κυκλοφορεί το βιβλίο του: Αόρατοι εχθροί: Λοιμώξεις, επιδημίες & πανδημίες.
