Η Ειρήνη Παπά υποδυόμενη την Ωραία Ελένη στις Τρωάδες
του Τάσου Χατζηαναστασίου
Δυστυχώς δεν είναι επειδή πράγματι έχει μελετήσει τον Όμηρο κι έχει δική του άποψη ο δημιουργός, ούτε επειδή “η τέχνη πρέπει να είναι ελεύθερη” αλλά επειδή αυτό επιβάλλει το σύγχρονο ιερατείο της δήθεν πολιτικής ορθότητας και της πραγματικής αλαζονικής, πλουτοκρατικής αγραμματοσύνης.
Μη συγχέουμε τα πράγματα επειδή η επιλογή μαύρης ηθοποιού για τον ρόλο της ωραίας Ελένης παρουσιάζεται ως …ανατρεπτική που αποδομεί δήθεν τα στερεότυπα και καταπολεμά τον ρατσισμό. Ειδικά η κατηγορία περί ρατσισμού επιστρατεύεται κάθε φορά που τίθεται ένα ανάλογο θέμα για να απομονώσει, να αποστομώσει και να εκθέσει στην κοινή γνώμη όλους όσοι αντιδρούν ή εν πάση περιπτώσει εκφράζουν τις αμφιβολίες τους. Ούτε γνώστης της κλασικής φιλολογίας είναι ο σκηνοθέτης της νέας παραγωγής της Οδύσσειας, ούτε τον ενδιαφέρει πώς φαντάστηκε την ηρωίδα του ο Όμηρος, οι αρχαίοι Έλληνες και όλος ο κόσμος. Δεκάρα δε δίνει. Το μόνο που τον νοιάζει είναι η άποψη του χρηματοδότη. Και ξέρουμε πολύ καλά ότι σήμερα όποιος δεν προσκυνά τις επιταγές της μεταμοντέρνας γελοιότητας των ξιπασμένων αγραμμάτων που μόνη τους ταυτότητα είναι η αγοραία αντίληψη των πραγμάτων, δεν θα χρηματοδοτηθεί.
Έτσι έχουμε δει Ρομπέν των Δασών με μαύρο Μικρό Γιαννάκη και σύντροφο μαχήτρια από την Αραβία (BBC) και λευκό Οθέλλο γιατί δεν είναι δυνατόν να επιτρέψουμε στον Σαίξπηρ να επιλέγει για τον ρόλο του τυφλωμένου από ζήλεια ζωώδους ήρωά του έναν μαύρο (πρώτα το Shakespeare Theatre Company κ.ά.).
Ο Όμηρος και οι αρχαίοι Έλληνες ήθελαν την Ελένη λευκή και μάλιστα πιο λευκή κι ανοιχτόχρωμη από τις σκουρόχρωμες γυναίκες (λευκοχέρα ο Όμηρος και ξανθιά η Σαπφώ) που μαύριζαν στον ήλιο της Μεσογείου. Την ήθελαν το ίδιο όμορφη όπως και οι θεές τους που τις φαντάζονταν κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν, δηλαδή προφανώς λευκές. Και για να αποκλείσουμε και αυτήν την πιθανότητα, η περίπτωση στο σμίξιμο του Δία με την εξ Αιτωλίας (πλησίον Μεσολογγίου!) Λήδα να εμφανίστηκε το φαινόμενο του μαύρου αντί λευκού κύκνου (τη μορφή του οποίου πήρε ο θεός για να ξεγελάσει τη βασίλισσα), αγγίζει τα όρια του στατιστικού λάθους και ξεπερνά αυτά του γελοίου.
Αν όντως ο Νόλαν επιθυμούσε να παρουσιάσει ένα από τα γοητευτικότερα παραμύθια του κόσμου, όφειλε να σεβαστεί τους δημιουργούς του υπέροχου αυτού μύθου, τις επιλογές και τον κόσμο που αυτοί φαντάστηκαν κι ως καλλιτέχνης, άρα ως ελεύθερος δημιουργός να αντισταθεί στους χυδαίους εκβιασμούς του συστήματος παραγωγής εκτρωμάτων. Τώρα απλώς αποδείχθηκε ένας ακόμη καλοπληρωμένος υπηρέτης ενός μηχανισμού εξουσίας που καλλιεργεί την κακογουστιά, την αμορφωσιά, την έλλειψη σεβασμού στα κλασικά έργα και εν τέλει αποστρέφεται την Παιδεία και τον πολιτισμό. Πάει πολύ όμως να πλασάρονται η νέα βαρβαρότητα, η γελοιότητα και η άγνοια ως προοδευτικότητα και διαφορετικότητα στην ερμηνεία!
